Het wetsvoorstel waarmee CDA en D66 ambtenaren en werknemers gelijke arbeidsrechten willen geven wordt gewijzigd. Politieagenten en officieren van justitie behouden de ambtenarenstatus, net als militairen. Daarnaast regelt het wijzigingsvoorstel dat de arbeidsvoorwaarden van ambtenaren niet veranderen als gevolg van het in werking treden van het wetsvoorstel. Dat kan pas als de ambtenarenbonden en de overheidswerkgevers overeenstemming hebben bereikt over een nieuwe CAO.
Eerder dienden CDA Kamerlid Eddy van Hijum en D66-Kamerlid Fatma Koser Kaya de initiatiefwet "normalisatie rechtspositie ambtenaren” in. Voor ambtenaren betekent dit vooral dat het arbeidsrecht uit het Burgerlijk Wetboek, en dus ook het burgerlijke ontslagrecht, op hen van toepassing worden. De indieners verwachten dat dit leidt tot een vermindering van de juridisering in de arbeidsverhoudingen bij de overheid. Ook kan het bijdragen aan de mobiliteit tussen overheid en bedrijfsleven.
De rechtsprekende leden van de rechterlijke macht waren al uitgezonderd. Voor het uitzonderen van politieagenten heeft een Kamermeerderheid zich uitgesproken.
De indieners verwachten dat deze wijzigingen er aan kunnen bijdragen dat een breed draagvlak voor de door hen beoogde modernisering wordt bereikt. Op dit moment hebben ongeveer 600.000 ambtenaren andere rechten dan werknemers in de private sector. Ambtenaren hebben door hun ‘eenzijdige aanstelling’ een andere rechtspositie dan werknemers in de private sector met een ‘tweezijdig arbeidscontract’. Die rechtspositie stamt uit 1929. De gedachte achter de aanstelling was, dat aan het beroep van ambtenaar bijzondere eisen gesteld werden wat betreft dienstbaarheid, inzetbaarheid en integriteit. In de loop van de afgelopen decennia is de arbeidspositie van ambtenaren steeds meer genormaliseerd. Zo mogen veel ambtenaren nu bijvoorbeeld staken, worden er CAO’s afgesloten en is de sociale zekerheid aangepast aan die van werknemers. De laatste stap, het normaliseren van de rechtspositie, is echter nog niet genomen. Deze wet voorziet daarin.
Doorstroom
Het wetsvoorstel is de eerste stap van een omvangrijk juridisch proces om de overheid te flexibiliseren. De overheid gaat hiermee beter werken. Niet alleen de doorstroom tussen private en publieke sector wordt gemakkelijker, maar ook binnen de overheid zelf wordt het eenvoudiger van baan naar baan te gaan. Het is voor getalenteerde werknemers makkelijker door te stoten naar de top. Ook loopt het wetsvoorstel vooruit op het enorme tekort aan ambtenaren, leraren en verplegers dat wordt verwacht. Door de verschillen in de rechtssystemen tussen de private en publieke sector, maken mensen minder snel de overstap naar bijvoorbeeld een baan als leraar.
Beschermingsregels
Dezelfde beschermingregels die nu voor werknemers gelden, zijn straks ook voor ambtenaren van toepassing. Gewone werknemers kunnen ook niet willekeurig worden ontslagen.
Transparantie
CDA en D66 willen met deze wet één systeem, transparant en duidelijk voor iedereen. De regels van het private arbeidsrecht worden door het voorstel van toepassing op ongeveer 95% van de ambtenaren. Alleen onderdelen van de ambtelijke status met een bijzonder arbeidskarakter vallen voortaan onder de Ambtenarenwet.