Geachte heer Luik,

Vrijdag 3 februari j.l. was het MCA opnieuw onderwerp van een artikel in de Alkmaarsche Courant. De strekking van het artikel was dat de plannen voor nieuwbouw in Heerhugowaard door gaan en dat de financiering daarvan geen probleem zal zijn. Ik waag toch om dit te betwijfelen. Niet als “wishful thinking” van een Alkmaarse politicus, maar uit grote bezorgdheid over de impact van die plannen op de toekomst, dus op het voortbestaan van het MCA. Als niemand zijn mond open doet en niemand vraagtekens zet bij de plannen van het MCA, dan heeft ook niemand recht van kritiek als later blijkt dat een verkeerde beslissing is genomen. En dit is volgens mij thans aan de orde. Hieronder mijn analyse met als conclusie dat het MCA waarschijnlijk niet in staat zal blijken een sluitende en geloofwaardige business case op te stellen en de banken derhalve niet zullen financieren. 


De overheid zal de stijging van uitgaven in de gezondheidszorg gaan indammen, omdat een ongebreidelde stijging de solidariteit in de samenleving aantast. Een groot deel van de zorg in ziekenhuizen is gerelateerd aan ouderen. Deze zorg zal in de toekomst niet meer in het ziekenhuis, maar meer integraal (dus niet “per kwaal”) worden aangeboden in dicht bij de mensen gesitueerde zorgcentra. Zo kijken ook de zorgverzekeraars er tegenaan. Om kosten te besparen en kwaliteit te borgen zijn er plannen om de hoogwaardige ziekenhuiscapaciteit voor complexe operaties naar ongeveer 50 ziekenhuizen te herverdelen. Het optimisme daarover is wellicht te groot, immers instellingen geven hun zelfstandigheid niet zo maar op en patiënten willen ook complexe zorg relatief dichtbij houden. De concurrentie op de ziekenhuismarkt is heel groot en zal de komende jaren fors toenemen. En, uiteraard weet u dit ook, er is sprake van overcapaciteit in “ziekenhuisland”. 


Een geografisch geïsoleerde centrale topklinische hotfloor in HHW is
financieel alleen rond te krijgen als meer ziekenhuizen dan alleen MCA en
Gemini ZH ook integraal financieel gaan deelnemen. Immers naast de
patiëntenstroom naar de topklinische hotfloor te HHW moet er ook geld mee
komen vanuit de verwijzende ziekenhuizen. En dit gaat zeer waarschijnlijk niet gebeuren.
Het Westfriesgasthuis Hoorn (nieuwbouw zojuist klaar) en Zaans Medisch
Centrum (start binnenkort met de nieuwbouw, waarover ze rond zijn met de
zorgverzekeraars) doen alles om de patiënten in eigen huis te houden en
verwijzen voor de complexe zorg naar (en werken samen met) VUmc en AMC.
Dus Hoorn en Zaandam houden hun patiënten in eigen huis, of ze gaan verwijzen
naar Amsterdam. Het Waterland Ziekenhuis te Purmerend is meer “volgend” aan Hoorn en Zaandam.
Met het Rode Kruis Ziekenhuis te Beverwijk ligt het anders. De MCA chirurgen
en de chirurgen van het RKZH zitten inmiddels in eenzelfde maatschap en
daar groeit mogelijk meer samenwerking uit.
Echter, het Brandwondencentrum met zijn hotfloor zal niet van Beverwijk naar het MCA verhuizen. Het Gemini ziekenhuis te Den Helder is bestuurlijk een eenheid met het MCA
en daar gebeurt nu met de komende nieuwbouw wat voor de hand ligt, namelijk enkelvoudige zorg in Gemini ZH en complexe zorg naar MCA. Echter, hier is sprake
van een regio met bevolkingskrimp en afnemende werkgelegenheid.
Daarbij komt nog de opkomst van de zelfstandige behandelcentra:
pijnpoliklinieken (zo juist 1 in Alkmaar begonnen door Loek Winter), dermatologische klinieken (2 x in Alkmaar) en te verwachten is dat er ook
steeds meer patiënten met relatief eenvoudige zorgvragen weglekken naar de
Bergmanklinieken en andere zelfstandige behandelcentra in de Randstad (orthopedie, plastische
chirurgie, reumatologie, diagnosecentra en oogheelkunde e.a.).
Deze zelfstandige behandelcentra concentreren zich op de financieel goed
renderende medische ingrepen en sturen de complexe zorg door naar de academische ziekhuizen.


De verzekeringsmaatschappijen, die uit de portemonnaie van de burgers alles uiteindelijk moeten betalen, zijn zeer bezorgd over het enorme bedrag dat gemoeid is met de bouwplannen van een aantal ziekenhuizen. Alleen al voor Noord-Holland en de Gooistreek spreken we over een bedrag van meer dan twee miljard. 


De banken zijn de afgelopen jaren geconfronteerd met veel hogere solvabiliteitseisen, waaraan zij moeten voldoen. Dit betekent dat zij zeer goed kijken naar hun minder grote volume aan uitzettingen en naar de risico’s. De normen en waarden bij de beoordeling van financieringsaanvragen voor investeringen van ziekenhuizen zijn veel strenger dan in het recente verleden. De business case (het ondernemingsplan) wordt uitermate zorgvuldig bestudeerd en afgezet tegen het beleid dat de banken hebben geformuleerd voor dit soort financieringen. Financieringen van ziekenhuizen zijn langlopende leningen, die worden verstrekt op basis van een grondige  analyse van "de markt" op lange termijn en op de kwaliteit van de betreffende ziekenhuisorganisatie, lees het vermogen van die organisatie om zich aan te passen aan de markt. Naast een volstrekt geloofwaardige business case wordt uiteraard ook gekeken naar de balans, balansprojecties, resultatenrekening en prognoses. De ratio's betrekking hebbende op o.a. solvabiliteit, interest coverage, cashflow moeten conveniëren (lees: dik voldoende zijn). De solvabiliteit in de geconsolideerde balans dient na inplaatsing van de financiering in de balans en na correcties van immateriële activa tenminste 10% bij aanvang te zijn en binnen enkele jaren te verbeteren naar 15%. Voldoet MCA daaraan?


Mijn conclusie is dat het investeringplan voor locatie Heerhugowaard een (te) groot risico is voor het voortbestaan van het MCA en de werkgelegenheid van 3.500 medewerkers in gevaar brengt. Het feit dat in HHW grond is aangekocht, kan niet bepalend zijn voor de uitkomst van een heroverweging. Het MCA en de gemeente Alkmaar dienen mijns inziens als de wiedeweerga om de tafel te gaan zitten. Met het huidige College van B&W in Alkmaar kan het MCA zaken doen. De oplossing ligt voor de hand: realiseer op de huidige locatie -en betrek het onroerend goed Westerlicht daarbij- de hotfloor (onder andere de operatiekamers). Het door MCA te investeren bedrag gaat alsdan tientallen miljoenen naar beneden. De plannen zijn dan te financieren en op te brengen door de organisatie en de samenleving. Dit brengt het MCA in de positie om als een sterke partij en uitgaande van de eigen kracht mee te doen met de op handen zijnde reorganisatie van “ziekenhuisland”.


Hoogachtend,

Henk Adriaanse, CDA raadslid gemeente Alkmaar en bezorgd burger