De gemeente Amsterdam bezit 85 procent van de bebouwde grond, en wie daar woont of werkt moet erfpacht betalen. Omdat de gemeente een economische machtspositie heeft, vraagt de Amsterdamse CDA fractie de Nederlandse Mededingingsautoriteit om een onderzoek naar mogelijk misbruik.

Amsterdam streeft naar 100 procent grondbezit, en gebruikt erfpacht om winsten te genereren. De gemeente heeft daarbij niet alleen een economische machtspositie, maar als overheidsinstelling ook speciale voordelen en privileges. Zij kan bijvoorbeeld eenzijdig de voorwaarden van het erfpachtcontract veranderen—ten nadele van de grondgebruikers. De canonpercentages die de gemeente hanteert zijn omstreden en te hoog. Volgens de CDA fractie leidt deze situatie niet alleen tot plotselinge en onrechtvaardige canonverhogingen, met alle persoonlijk leed van dien, maar is zij mogelijk ook onrechtmatig.

CDA duoraadslid Luc Blommers: “Dit roept feodale herinneringen op. Mensen mogen hun eigen grond dus niet bezitten, maar moeten ieder jaar de grond “pachten”, en daar bovenop ook nog OZB belasting en  eigenwoningforfait betalen. Mensen betalen voor erfpacht uiteindelijk veel meer dan het beheer of de prijs van de grond. Het Amsterdamse grondbedrijf maakt woekerwinsten met gebruik van de gemeentelijke machtspositie, ten koste van particulieren. En je hebt in Amsterdam bijna geen andere keus dan met de gemeente in zee te gaan.”

Minister Donner gaf op 8 december in overleg met de Tweede Kamer aan een mogelijke rol te zien voor de NMa met betrekking tot gemeentelijke erfpacht. De NMa treedt ook regulerend op bij andere overheidsinstellingen met een machtspositie, zoals Schiphol.

Luc Blommers: “de verplichte erfpacht door de gemeente is achterhaald, onrechtvaardig en een vorm van machtsmisbruik. Het liefst zouden wij het in die vorm stoppen. Maar als de gemeente het doet, moet het eerlijk en transparant. Vandaar onze vraag om een onderzoek.”