Elco Brinkman volgt Ruud Lubbers op die besluit om na drie regeerperiodes af te treden. Brinkman was in het kabinet Lubbers I, minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur en werd in 1989 fractieleider van het CDA. In 1993 wordt hij benoemd als opvolger van Ruud Lubbers. Voorafgaand aan de verkiezingen kondigde Wim van Velzen aan af te treden als partijvoorzitter. Het voorzitterschap werd tijdelijk opgevangen door vicevoorzitter Lodders-Elfferich. Tijdens de verkiezingen op 3 mei 1994 verloor het CDA 20 zetels en werd het de tweede partij. Het CDA kwam in de oppositie terecht. Dit was voor het CDA een historisch feit, de partij had namelijk zowel in deze hoedanigheid als wel in haar voorlopers, KVP, CHU ARP altijd deelgenomen aan de regering. Het grote verlies dat werd geleden heeft Elco Brinkman doen aftreden. Hij werd opgevolgd door Ennëus Heerma. Heerma als voormalig staatssecretaris, tweede kamer lid en wethouder van Amsterdam blijft partijleider tot hij in 1997 aftreedt.