Voorzitter, geacht College,

Vanavond bespreken wij de Programmabegroting 2012 – 2015  in een financieel klimaat dat in Nederland op zijn zachtst gezegd zorgelijk is, mede als gevolg van de economische en financiële crisis.

Terwijl Griekenland financieel in brand staat, de Europese leiders samen komen over de zorgelijke situatie en de Nederlandse pensioenfondsen alarmerende berichten afgeven, behandelen we in Borne de Begroting 2012 - 2014.

"Ambities in Balans” heet het coalitieakkoord waar we als CDA aan meewerken en een balans is altijd in beweging. Bezuinigingen vanuit de nationale overheid en nieuwe taken , zoals Jeugdzorg en de Wet Werken naar Vermogen, die Den Haag ons toeschuift, maar daarbij “vergeet” om er een gevulde portemonnee bij te geven, zijn voorbeelden van speciale aandacht voor onze lokale financiën.

Als wij om ons heen kijken zien we veel negatieve sentimenten in de Nederlandse samenleving. Als er iets mis gaat organiseren we een feest. Dan is er nieuws en sensatie. Als er iets goed gaat dan is dat geen nieuws. Daarover halen we de schouders op. We gaan dan over tot de orde van de dag. Het is immers normaal dat de zaken goed gaan. Daar hebben we toch recht op…

We leven in een van de rijkste landen de wereld. Misschien wel in het land waar de zaken het best geregeld zijn.

En toch…

We mopperen en zeuren met z’n allen wat af. Dit lijkt wel de nationale sport te zijn geworden. De politiek mobiliseert en versterkt deze gevoelens. De politieke leiders schofferen de rechtelijke macht. De politieke leiders zoeken en versterken verschillen.

Deze nota is sterk financieel gedreven, en dat is op zich noodzakelijk, maar wij willen er een aantal politieke en actuele waarnemingen uit lichten.

Het CDA durft met trots te zeggen dat we de afgelopen jaren in Borne ons huishoudboekje keurig hebben bijgehouden. We wonen, werken en leven in een gemeente die financieel redelijk gezond is. En als CDA willen we dat graag zo houden.

Om die reden geen voorstellen van onze kant voor grote, nieuwe plannen. Wel goed afmaken van alle initiatieven die genomen zijn, zoals onderwijs, onze wegen, industrieterreinen, werkgelegenheid, jeugdzorg, sport/recreatie, regionale samenwerking. Met de huidige, zorgvolle huizenmarkt verdient dat plan de komende tijd onze grote aandacht, zodat Bornse Maten en De Veltkamp een uitdaging blijft en geen valkuil wordt.

Om dat ideaal te kunnen realiseren, moet de financiële basis op orde zijn. In deze financieel moeilijke tijden betekent dat onvermijdelijk bezuinigen. En dat doet pijn. Als verschillende bezuinigingen dezelfde mensen of groepen mensen treffen, moet dat worden gecompenseerd, vindt het CDA. Ondanks alle financiële tegenwind houdt het college het huishoudboekje van de gemeente op orde en stijgen de tarieven voor de inwoners met niet meer dan de inflatie. Dat vindt het CDA een verstandige lijn.

Het CDA ziet in de begroting dat het college de lat voor de dienstverlening van de gemeente hoog legt en tegelijkertijd er toch een bezuiniging moet worden gerealiseerd. De CDA-fractie wil een dienstverlening die efficiënt en menselijk is. Die twee samen maken excellente dienstverlening. Het digitale loket is als voorbeeld heel goed.

Samenwerken met omliggende gemeenten is volgens het CDA een must en gelukkig wordt dit momenteel al gedaan. Het CDA is groot voorstander van verder samenwerking met omliggende gemeenten en de netwerkstad. Borne ligt daar precies middenin. Die samenwerking biedt kansen. Het CDA roept het college op vooral aandacht te hebben voor de vraag: wat levert het Borne op? Samenwerking zou bijvoorbeeld op verschillende gebieden de gemeentelijke diensten efficiënter, beter en goedkoper moeten maken.

In het jaar 2012 staat er heel wat werk te wachten, bijvoorbeeld op het terrein van Welzijn en Zorg. Zo is er landelijk de nieuwe Wet werken naar vermogen in voorbereiding, die de Wet Investeren in Jongeren (WIJ), Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en de wet Werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (wet Wajong) zal vervangen. De nieuwe wet heeft tot doel dat er meer mensen gestimuleerd worden naar werk, zodat ze in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. De gemeente krijgt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van deze wet. Verantwoordelijkheid betekent hierbij ook de financiële verantwoordelijkheid!

Maar er is meer, want er is ook een wetswijziging in aantocht over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Een aantal gevolgen van deze wijziging komen ook voor rekening van de gemeenten. En als laatste in het rijtje wijzigingen is daar de Jeugdzorg. Jeugdzorg is nu een taak die de provincie uitvoert. Deze taak wordt overgedragen naar de gemeenten. De gemeente zal de taak jeugdzorg opnieuw moeten organiseren. Deze drie nieuwe taken betekenen niet alleen veel extra werk, maar hebben ook financiële gevolgen. En dit terwijl er dankzij de bezuinigingen van het rijk ook nog eens minder financiële middelen beschikbaar zijn voor deze onderwerpen.

Er liggen dus zware opgaven te wachten voor de gemeenten. Wat Borne betreft, vindt de CDA-fractie, dat er bij deze nieuwe taken gevraagd wordt om een gemeente die zorgt. Een gemeente die de zorg voor mensen voorop stelt, maar daarnaast ook een gemeente die zorgt voor een degelijk huishoudboekje. De fractie van het CDA Borne stelt gelukkig vast dat er een sluitende meerjarenbegroting aan ons is voorgelegd wwar wat ons betreft veel vertrouwen uit spreekt.

Het CDA heeft er vertrouwen in dat de gemeente Borne de 'zorg'-taken goed zal invoeren. Borne zal deze invoering niet alleen doen, maar samen met andere gemeenten optrekken. Hierdoor kan er van elkaars kennis en ervaring gebruik gemaakt worden en wordt kwetsbaarheid verminderd.

Hoewel het moeilijke financiële tijden zijn voor de overheden, hebben we in Borne op de samenlevingsonderwerpen gelukkig ook heel wat te bieden! Het niveau van onze maatschappelijke voorzieningen is goed. Denkt u hierbij bijvoorbeeld aan de sportaccomadaties, het Kulturhus en het in de bouwfase verkeerde MFA in Zenderen. Blijven investeren op deze voorzieningen is gewenst en indien financieel enigszins mogelijk zal de CDA-fractie daar dan ook op inzetten.

Balans

In deze onzekere tijd moet worden gestreefd naar balans. Balans in het gemeentelijk huishoudboekje, balans in de voorzieningen, balans in het omzien naar elkaar en de menselijke maat, balans in vraag en aanbod van woningen, balans in winkelvoorzieningen enz.

Te veel leegstaande woningen is om allerlei redenen niet goed. Dat zelfde geldt voor winkels. Beter oogmerk is een gecontroleerd evenwicht in vraag en aanbod met daarbij de noodzakelijke perfecte uitstraling. Is college bereid hier samen met de raad over na te denken? Wanneer wordt nu eindelijk eens gestart met de aanpak van het centrum van Borne en de revatilasering van de het bedrijfsterrein de Molenkamp.

Goed wonen

Borne moet uitstralen een aantrekkelijke woongemeente te zijn, ook voor mensen die overwegen hier te komen wonen. Dat betekent goede onderwijs- sport- en culturele voorzieningen. Maar dat kan niet onbeperkt. Ook daarin moet een balans worden gevonden. Goed wonen vraagt ook aandacht voor duurzaamheid. Niet alleen bij het eigen inkoopbeleid maar ook in het stimuleren van de inwoners en de bedrijven. CDA vraagt college hierin meer initiatief te nemen.

Openbare orde

Goed wonen vereist dat inwoners zich veilig voelen. Voor het AZC welke leeg zal komen te staan zal een goede oplossing moeten komen. Wij zitten als CDA Borne niet te wachten op overlast door arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa en dat moet worden voorkomen.

Dienstverlening

De digitale dienstverlening moet sneller uitgebreid worden. Online afspraken maken over bijv. reisdocument of rijbewijs en online doorgeven van verhuizing zal voor veel inwoners een gang naar het gemeentehuis besparen.

Belastingen/financiën

Om een aantrekkelijke woongemeente te zijn moet het belastingniveau in balans zijn.

Voor een structureel sluitende begroting zijn de komende jaren meer ombuigingen nodig. CDA stelt voor hier als raad tijdig mee aan de slag te gaan, keuzes te maken en het beleid voor de reserves en voorzieningen hierin te betrekken.

Samen

Voor het CDA-Borne is dat het kernwoord in deze barre tijden: samen. Wij willen immers samenleven in ons dorp, ons land, de wereld.

Als we nu niet samenbinden en samenwerken, wacht ons een barre toekomst.

Samenleven doe je niet alleen. Samenleven doe je ook niet alleen met je vrienden. Samenleven doe je ook niet alleen met je geloofsgenoten of partijgenoten.

Nee, samenleven doe je met z’n allen.

Samen zoeken naar kansen voor de toekomst. Elkaar behoeden voor fouten en steunen als er toch fouten worden gemaakt. Samen zoeken naar een oplossing

Tenslotte.

Ooit begon Jan Peter Balkenende een discussie over waarden en normen. We dachten toen dat het ging om:

“geen rommel op straat”, “opstaan in de bus voor ouderen”, “de deur openhouden voor wie achter je komt”, “een oude dame helpen met oversteken”.

Normen in de geest van Kwik, Kwek en Kwak, de jonge woudlopers uit Duckstad.

Wie om zich heen kijkt, ziet dat het op dit moment veel dieper gaat. Waarden waarop onze Nederlandse samenleving is gebouwd, worden verworpen of zijn op z’n minst aan slijtage onderhevig.

Wat daarvoor in de plaats komt zijn karikaturen van het liberalisme: angstig individualisme.

Dat biedt geen basis voor de toekomst.

Als iedereen voorop wil staan, staat iedereen uiteindelijk achteraan.

Als iedereen gelijk wil krijgen verdwijnt de dialoog. In een discussie ontstaan geen nieuwe ideeën. Discussie is geen goed model om problemen op te lossen.Oplossingen en nieuwe ideeën ontstaan in open dialogen. Gesprekken op basis van werkelijke interesse in de ander. Luisteren en zoeken naar de verbindingen in plaats van zout leggen op alle slakken.Dat geldt in de samenleving.

Dat geldt ook in deze gemeenteraad.