Aan het begin van het nieuwe jaar, een terugblik op het politieke jaar 2011. In de gemeenteraad van Dantumadiel hebben een groot aantal actuele discussies plaatsgevonden. Journalistiek-student Berdina van der Veen uit Harkema ging voor haar opleiding een portret maken over één van die discussies uit de lokale politiek: De Kruisweg in Damwâld.


Toekomst Kruisweg Damwoude nog niet zeker
Al tien jaar zonder dorpshuis 

De gemeenteraad van Dantumadeel is tot op het bot verdeeld over de toekomst van restaurant De Kruisweg. Het vervallen café werd in februari 2009 gekocht door de gemeente met de bedoeling het monumentale pand te verbouwen tot dorpshuis. Maar anno 2011 is het pand nog altijd niet verbouwd en voldoet het niet aan de eisen om als dorpshuis te functioneren. Voor de ChristenUnie reden genoeg om De Kruisweg weer te verkopen. 

“Belachelijk”, zo vindt Jan Jitse Visser van het CDA. “Damwoude zit al tien jaar zonder dorpshuis. Nu is er eindelijk een nieuw plan en dan zijn er partijen die wéér bij nul willen beginnen.” Het oude dorpshuis van Damwoude werd in 2001 gesloopt om plaats te maken voor een nieuw, modern dorpshuis. Maar vanwege een terugtrekkende woningcorporatie en te hoge kosten bleek het plan niet haalbaar. In 2009 was er nog altijd geen alternatief en daarom besloot de gemeente Dantumadeel, waar Damwoude onder valt, het oude café en zalencentrum De Kruisweg te kopen. Het pand stamt uit 1881 en deed oorspronkelijk dienst als herberg en tramhalte. Naast het café beschikt het gebouw over een grote zaal aan de achterkant. De Kruisweg was in het verleden altijd een florerend bedrijf, waar menig stelletje het huwelijksfeest vierde. Maar in de 21^e eeuw raakte De Kruisweg in het slop, met als dieptepunt een leegstand van anderhalf jaar. Het gebouw is beeldbepalend voor het dorp en valt onder monumentenzorg. “Een goede koop dus”, meent Visser. “Het pand staat midden in het dorp. Een mooiere locatie voor een dorpshuis is er niet.” 

Verbouwing
Voordat De Kruisweg officieel als dorpshuis gebruikt mag worden, moet er flink verbouwd worden. Om De Kruisweg alvast uit de grootste ellende te halen, trekt de gemeente Melle Prins aan als pachter. Hij knapt het voorste gedeelte van het pand op en opent er in november 2009 een restaurant. In eerste instantie zou het restaurant een tijdelijk karakter krijgen, maar inmiddels is wel duidelijk dat Prins als pachter in De Kruisweg blijft en tegelijk beheerder wordt van het dorpshuis. “Eigenlijk ben ik dat natuurlijk al”, vertelt Prins. “In de grote zaal vinden al bijeenkomsten en feesten plaats. Het wordt door de gemeente gedoogd, maar officieel mag het natuurlijk niet.” Het pand voldoet namelijk lang niet aan alle (veiligheids)eisen. Er is veel houtrot en niets is geïsoleerd. “Ik moet dag en nacht stoken om het hier enigszins aangenaam te maken”, zo licht Prins toe. Bovendien voldoet de zaal niet aan de brandveiligheidseisen en is de keuken veel te klein en erg verouderd. Het levert de gemeente dus een grote kostenpost op om alles te verbouwen. Dantumadeel schatte de kosten op één miljoen euro. Maar woningcorporatie Thús Wonen, die onlangs aangaf ook een deel van de financiering op zich te nemen, schat dat de complete verbouwing zeven ton gaat kosten. 

Goedkoper alternatief
Gerben Wiersma, raadslid van de ChristenUnie, vindt de kosten veel te hoog. Volgens hem bestaat er een veel goedkoper en sneller alternatief. “Het dorp heeft slechts een zaal van 250 vierkante meter nodig. Die kun je heel gemakkelijk naast de sporthal bouwen. Dat kost hooguit drie ton én je kunt gebruik maken van de faciliteiten van de sporthal.” Het plan van de ChristenUnie is volgens Wiersma binnen een jaar haalbaar. “Als we doorgaan met de kruisweg duurt het nog jaren voor er een schop de grond in gaat”, zegt Wiersma. Raadslid Visser denkt daar toch anders over. “Als we nog dit jaar zorgen dat alle neuzen één kant op staan, dan zou het best kunnen dat in 2012 kan worden gestart met de verbouw.” 

Inwoners willen Kruisweg
Enige rondvraag in het dorp leert dat de Damwoudsters de plannen van De Kruisweg omarmen. De inwoners vinden dat ze lang genoeg hebben gewacht. Andries Halbesma, voorzitter van één van de twee dorpsbelangen die Damwoude rijk is, is dezelfde mening toebedeeld. “Het is beschamend dat een dorp zo groot als Damwoude al tien jaar geen dorpshuis meer heeft. Verenigingen hebben geen eigen stek meer. Maar denk ook aan grote begrafenissen. De aula in Damwoude is veel te klein. Vanuit De Kruisweg kun je op een eerbiedige manier uitvaarten verzorgen.” Van de plannen van Wiersma wil Halbesma niets weten. “De Kruisweg is misschien duurder, maar in alle andere opzichten veel beter en mooier dan een zaaltje bij de sporthal. Daarbij staat de sporthal aan de rand van het dorp. Dat is geen locatie voor een dorpshuis”, aldus Halbesma.

Er bestaat binnen de gemeente geen meerderheid voor de ideeën van de ChristenUnie. Visser en Halbesma denken daarom dat er dit jaar nog een concreet plan voor De Kruisweg komt. Wiersma houdt een slag om de arm. “We wachten het uiteindelijke financiële plaatje af, maar we leggen ons er niet zomaar bij neer.” 

Berdina vd Veen, najaar 2011.

(Foto: Nanne Nicolaï)