Constructief en kritisch meewerken aan morgen

Geachte voorzitter, leden van de raad, college, belangstellenden,

en vooral: beste Eindhovenaren,

Het CDA wil dat Eindhoven een stad is waar alle bewoners respectvol samen kunnen leven. Een stad met een prettig leefklimaat voor de inwoners. Een stad waar mensen die iets van hun leven willen maken zich thuis voelen. Een stad waar we zacht zijn als het kan, en hard als het moet. Een stad waarin wij klaarstaan voor iedereen die een net dat beetje extra hulp nodig heeft. Waar mensen die hun best doen worden beloond, en mensen die dat niet willen daar zelf de consequenties van mogen dragen. Een stad waarin we trots zijn op elkaar.

Het CDA is inmiddels volledig ingewerkt in haar nieuwe taak in Eindhoven: kritisch en constructief meewerken aan morgen. Wij hebben het frispaarse college aanbevelingen laten horen op verschillende terreinen met onder andere als doel de veiligheid en het onderwijs in Eindhoven te verbeteren en een dringende oproep gedaan om niet tot 2012 te wachten met noodzakelijke bezuinigingsmaatregelen. Het doet ons deugd te zien dat veel van onze ideeën door u opgepikt zijn.

Het CDA wil een stad met eerst en vooral aandacht voor haar eigen leefklimaat. Waar ouders hun kinderen met een gerust hart naar school laten fietsen, en waar al onze jeugd de mogelijkheid heeft goed onderwijs te volgen, te sporten en muzieklessen te nemen. Waar ouderen na een leven lang hard werken veilig hun boodschappen kunnen doen. Waar mensen met een beperking gewoon – zonder risico - naar het Henri Dunant park kunnen gaan om te genieten van de prachtige natuur die Eindhoven te bieden heeft.

Dat is onze visie op de stad. En daarom vragen wij heldere en vooral gefundeerde keuzes van het bestuur. Dat vroegen we al eerder, nu weer, en dat blijven we doen.

Daarom behandelen wij nu een selectie van een aantal concrete onderwerpen zoals onderwijs, cultuur, veiligheid en burgerparticipatie en geven aan waar het volgens het CDA beter kan:

Het eerste punt:

Keuzes maken

Bij de presentatie van de begroting merkte de wethouder nog eens op dat het huidige college maar liefst vijf ambities tegelijk probeert waar te maken. Het CDA heeft al eerder aangegeven dat die forse ambitie betekent dat er duidelijke en vooral gefundeerde keuzes gemaakt moeten worden, maar dat er vooral aangegeven zal moeten worden welke van de vijf nu prioriteit krijgt? Een miljoen voor design kan niet meer naar de VMBO scholen, en een ton voor het EK zwemmen kan niet naar de straatdokter, en geld voor de presentatie van Eindhoven in China kan niet gebruikt worden om te investeren in de sportfaciliteiten voor onze eigen jeugd. Keuzes maken is moeilijk, dat weten wij als geen ander, maar wel noodzakelijk.

Hoe dan ook, het college ontkomt er niet aan om eerst de veelbesproken kerntakendiscussie te voeren. Wat moet de gemeente zelf doen? En wat kunnen anderen beter?

De kerntaken

De huidige economische situatie en de financiële ontwikkelingen uit Den Haag leiden tot forse bezuinigingen. Een kerntakendiscussie is nodig in samenhang met de ontwikkeling van een stadsvisie en de citymarketingstrategie. Hierin maken we keuzes voor de toekomst van onze stad. Wij begrijpen dat deze discussie gevoerd moet worden voordat er definitieve keuzes gemaakt kunnen worden. Is de Brainportorganisatie een kerntaak? En zijn cultuurinstellingen dat? Deze discussie mag nu niet lang meer op zich laten wachten. Het CDA wil dat de Eindhovenaren vóór de kerst (van 2010) weten waar zij aan toe zijn.

De gemeentelijke organisatie

De coalitie ontziet ook de eigen organisatie niet. Dat vinden wij terecht, en daarom een compliment waard. Als er gesneden moet worden, dan eerst in eigen vlees.

Dit jaar gaat u zo’n 30 miljoen over de begroting van inhuur derden heen. Wij lezen dat dit in 2011 niet meer gaat gebeuren, sterker nog: u komt 1,5 miljoen onder de begroting uit. Die ambitie lijkt ons volstrekt niet realistisch. Moet er niet eerst (zoals ook rekenkamer zegt) geKOZEN worden of we een grote eigen organisatie willen met zeer beperkte inhuur als het zeer specifieke deskundigheid betreft OF dat we een kleine staf willen met flexibele schil? Na die keuze is het vast en zeker eenvoudiger om de begrotingsregels te verscherpen en de regie te versterken door een stevige directie die zelf besluit over inhuur en formatieplaatsen.

Het is prima dat het college geluisterd heeft naar onze oproep tot vacaturestop.

Hetzelfde geldt voor het voorkomen van gedwongen ontslagen en het bevorderen van de interne mobiliteit. Het CDA idee van een mobiliteitscentrum heet bij u talentcenter, maar dat nemen we u niet kwalijk.

Financiën Prima dat u nu toch al voor 2011 een flink bedrag gaat bezuinigen. Ook daar is door CDA om gevraagd bij de kadernota en het coalitieakkoord.

Wij gaven al eerder aan waar wij in beginsel geen bezuinigingen willen:

armoedebeleid;

maatschappelijk ondersteuning en - opvang;

mantelzorg; vrijwilligersondersteuning;

breedtesport

Uiteraard kan wel worden onderzocht of er bij de bovenstaande onderwerpen efficiënter en minder bureaucratisch gewerkt kan worden, zodat het per saldo goedkoper wordt. U wenst echter nu al te bezuinigen op de WMO, de AWBZ, het welzijnsbeleid en zelfs op muzieklessen voor onze eigen Eindhovense jongeren. Nog voordat wij enig inzicht hebben in de effecten voor de mensen die het vaak toch al moeilijk hebben. En voor dat we het weten hebben we weer veel nieuwe plannen opgezet, en kost de uitvoering ervan vele malen meer dan het oplevert! Zoals al eerder gezegd zijn wij benieuwd naar de kerntakendiscussie.

De WMO was bedoeld om mensen die zich in kwetsbare positie bevinden te helpen. Het regeerakkoord ‘Vrijheid en Verantwoordelijkheid’ geeft aan dat de gemeenten nu ook dagbesteding en begeleiding als taak erbij krijgen. Wat het CDA betreft is dat een duidelijke wettelijke verantwoordelijkheid, en mogen de extra kosten niet opgevangen worden door het korten op de PGB’s. Bezuinigingen op dit gebied kunnen opgevangen worden door niet alles zelf te willen doen, maar door te kijken of het efficiënter kan.

Een paar suggesties dan nog.

Diensten die op dit moment gratis zijn zoals openbaar vervoer en bewaakte fietsenstalling mogen, gelet op de financiële situatie, in de toekomst een geringe vergoeding vragen.

En laten we toch eens wat voorzichtiger zijn met het financieren van nieuwe zaken, hoe sympathiek soms ook. Nu weer het EK Waterpolo, nog meer geld voor klimaatbeleid, meer recentelijk de lichtjesroute, SPAM, extra bomen aan de radiaalwegen, en straks misschien nog een WK voetbal?

Onze TIP: stel een bezuinigingsmatrix op. Hierin wordt per project, besluit of maatregel aangegeven wat een bepaalde besparing voor gevolgen heeft, voor de gemeentelijke samenleving en voor de bedrijfsvoering van de gemeente. De matrix geeft eveneens inzicht in de manier waarop een bezuiniging tot stand komt, bijvoorbeeld door hogere baten, lagere lasten of minder inzet van ambtenaren. Dat maakt de afwegingen in december voor iedereen een stuk helderder.

Voorzitter, en dan nog een keer voor alle duidelijkheid: lastenverhoging voor de Eindhovense burgers is voor het CDA de allerlaatste remedie voor tekorten van de gemeente.

Burgerparticipatie Burgerparticipatie is belangrijk. Juist in tijden van bezuinigingen kan burgerparticipatie een middel zijn om economischer met gemeenschapsgeld om te gaan en burgers bepaalde taken te laten uitvoeren. Daarom is het in dit kader belangrijk om nieuwe samenwerkingsverbanden aan te gaan met regionale of lokale instellingen en bedrijfsleven.

Er zijn veel negatieve signalen uit de stad over de inspraak, samenspraak, burgerparticipatie. Men wordt onvoldoende betrokken en tussentijds geïnformeerd. Wij bepleiten de mogelijkheid om veel meer in coproductie te gaan doen. Het college wil, net als wij, meer en betere participatie. Helaas liggen de foute voorbeelden liggen nog steeds voor het oprapen zoals de discussie over de Kanaalzone en de Rochusbuurt.

Vervolgens denkt u maar een deel van het wegvallen van de rijksmiddelen voor buurtbudgetten te kunnen compenseren. Wij verwachten hier meer ambitie, dan wel een beter motivatie waarom het met minder kan.

Ook hebben wij al heel vaak gevraagd om procedures voor burgers makkelijker te maken, zoals de vereenvoudiging van de subsidieverordening. Wij willen uitvoering van de toezegging om voor kleine subsidies de verantwoording af te schaffen. Ook het indienen van de aanvraag dient vereenvoudigd te worden en kan zelfs leiden tot minder ambtenaren.

Veiligheid De veiligheid in de stad moet nog veel meer aandacht krijgen. Het vrijvallen van de reserve Endinet wilt u alleen inzetten als er echt noodzaak toe is op specifiek harde knelpunten in de sociale sector. Wij zijn het daar niet mee eens. We vinden en vonden dat dit criterium uitgebreid moet worden naar acute veiligheidsproblemen.

U wilde echter niet, maar we zien nu wel dat er wel € 3,1 miljoen vrijgemaakt wordt voor digitalisering van SRE archieven. Het CDA vraagt zich af waarom  als we dan toch uit de reserve putten, we geen geld vrijmaken voor risicojongeren, buurtbemiddeling en vroegtijdige interventie. U schrapt deze veiligheidsprojecten wel erg makkelijk !

Het CDA staat voor een hecht, goed gefundeerd en effectief veiligheidsbeleid. De gemeente moet de veiligheid van het overheidspersoneel garanderen en zorgen dat zij hun werk ongestoord kunnen doen. Het hinderen en molesteren van brandweerlieden, ambulancepersoneel, jongerenwerkers, politie en andere dienstverleners bij de uitoefening van hun taken moet hard worden bestraft. Het CDA zal het college van B&W hierbij op zijn verantwoordelijkheid blijven wijzen.

Het CDA zal zich sterk blijven maken voor een harde aanpak van veelplegers die verantwoordelijk zijn voor veel criminaliteit en overlast. De implementatie van RIEC als beleidsinstrument krijgt hierbij hoge prioriteit. De door het college van B&W geïntroduceerde BIBOB aanpak verdient alle lof, maar dit beleidsinstrument moet wel op korte termijn verder worden uitgebouwd en geïntensiveerd.

Ook blijven wij een appel doen op sportverenigingen en gemeente om te benadrukken dat geweld bij de amateursport de kop moet worden ingedrukt. Wij blijven dit dossier kritisch volgen.

Dan nog iets over de coffeeshops in de stad. U kent ons standpunt: het CDA wil geen shops in de buurt van scholen en een gecontroleerde afbouw van het totaal aantal shops in de stad, wil kleinschalige shops die de lokale markt bedienen, wil dat de regiogemeenten hun verantwoordelijkheid nemen, wat weer moet leiden tot een gecontroleerde afbouw van het aantal shops in onze stad. Het landelijke beleid zoals voorgesteld is al een stap in de goede richting. Eindhoven hoeft hierin geen uitzonderingspositie te verwerven.

Eindhoven moet de jeugdcriminaliteit met alle mogelijke middelen blijven bestrijden. Aan criminele- en probleemjongeren moeten perspectieven geboden worden om uit de vicieuze cirkel van misdaad en overlast te komen. ESMS is wat ons betreft een instrument en geen middel hierbij. Elke Eindhovense jongere moet kunnen sporten, naar school gaan en uit de klauwen blijven van georganiseerde criminaliteit. Iedereen krijgt een kans, maar als jongeren niet willen, dan moeten wij deze keuze respecteren en alleen de repressieve instrumenten erop los laten. Daarom blijven wij pleiten voor een uit rijksmiddelen betaald opvoedingsinternaat in plaats van een gevangenis in Eindhoven. Het CDA wil graag meer aandacht voor handhaving en toezicht en zijn voorstander van uitbreiding van het aantal stadswachten.

Cultuurhistorie Het CDA is van mening dat Eindhoven zich sterk moet blijven maken voor een vitaal en dynamisch cultureel erfgoed. De ontwikkeling van een nieuwe instelling voor cultuurhistorie inclusief museumfunctie moet zo snel mogelijk starten. De gemeente is daarbij ondersteunend en wil meer regie voeren. Hoe staat het hiermee? En waarom wordt het beleid op het gebied van cultuurhistorie toch alvast gekort?

Onderwijs en jeugd De verwachting dat de verantwoordelijkheid voor jeugdzorg zal verschuiven van de provincie naar de gemeente is realistisch. Dit zet de financiële kaders waarbinnen jeugdzorg uitgevoerd wordt onder druk. Het CDA blijft van mening dat er ook preventief gewerkt wordt, en niet alleen wordt ingegrepen bij ontsporingen. Als was het alleen maar omdat vooraf ingrijpen meer effect op goede resultaten op de lange termijn zal hebben.

Uit de stad komen te vaak geluiden dat spilcentra wel benoemd worden, maar scholen tegelijkertijd niet genoeg meewerking van de gemeente krijgen om een daadwerkelijk spilcentrum te kunnen realiseren. Wij waarschuwden al eerder dat de integrale gebiedsontwikkelingen onvoldoende van de grond komen en vroegen daarom om integrale gebiedsregisseurs met doorzettingsmacht, ook voor de scholen die niet in de zogenoemde krachtwijken staan.

Elke jongere moet een opleiding kunnen volgen en daarbij, indien nodig, een stageplaats. Na afronding van de opleiding moet alles in het werk worden gesteld om jongeren aan het werk te krijgen. Voor het CDA zijn deze doelstellingen een absolute must. Ondanks alle inspanningen blijken er nog steeds jongeren te zijn die geen werk hebben en de opleiding vroegtijdig afbreken. Dit moet aangepakt worden door maatregelen als melden van schoolverzuim, en correct naleven van de leerplicht. Ook moeten scholen kunnen beschikken over goede onderwijsvoorzieningen. Veel scholen in Eindhoven kampen met verouderde onderwijsvoorzieningen. Bij scholen waar dit het geval is moeten zo snel mogelijk spilcentra komen die voldoen aan de gangbare huisvestingnormen.

Het aanpakken, terugdringen en bieden van perspectieven aan criminele- en

probleemjongeren, met name jongeren van Marokkaanse en Antilliaanse komaf, dient voorrang te hebben. De hoge criminaliteitscijfers, jeugdwerkloosheid en schooluitval bij deze groepen rechtvaardigen deze aanpak. Een goede verstandhouding en samenwerking met de leefgemeenschap waar ze uit voortkomen is hierbij essentieel. In deze aanpak wil het CDA ook in de toekomst blijven investeren.

De realisatie van de nieuwbouw van 3 VMBO scholen moet ondanks de financieel slechte tijden gestalte krijgen. Er was 57 miljoen beschikbaar voor drie scholen, en nu nog 40 miljoen voor de overige twee. Wij blijven het daarom oneens met uw voorstelling van zaken over de financiën: de herinrichting van een sportgebied en allerlei toch noodzakelijke aanpassingen in de infrastructuur worden door u veel te makkelijk afgeboekt van het budget dat beschikbaar is voor de gebouwen. Als er een keuze gemaakt moet worden tussen een miljoen voor design of een miljoen voor de kwaliteit van de opleiding van jonge, praktisch ingestelde Eindhovense jongeren, dan kiest het CDA voor het laatste.

Tot slot lijkt het erop dat we niet meer trots moeten zijn op onze stad. Van Eindhovens Trots, dat een andere financiering zou moeten krijgen, horen we niets meer. Nu wil dit college ook nog eens bezuinigen op de organisatie van het Stadsjournaal. Willen we betrokkenheid bij de stad houden, dan dienen dergelijke tradities – zoals ook het jaarlijkse bevrijdingsfeest - in ere te worden gehouden. Om trots te blijven.

U heeft wel begrepen dat voor het CDA deze algemene beschouwingen in het teken van het leef- en werkklimaat in Eindhoven staan. Het CDA ziet graag dat Eindhoven zich ontwikkelt als een economisch, technologisch en innovatieve gemeente met grootstedelijke voorzieningen en een aantrekkelijk centrum. Een stad waar iedereen zich thuis voelt en een plek heeft in een mooie, veilige en leefbare wijk. Waar labbekakkerigheid niet wordt beloond. En waar mensen die iets van hun leven willen maken gesteund worden en hun eigen verantwoordelijkheid mogen nemen. Dat is het CDA.

Dankuwel.