In december werden wij door u getrakteerd op een boekwerk, aangekondigd als een bezuiningspalet. Een palet aan maatregelen met de bedoeling de raad keuzes te laten maken. Keuzes die noodzakelijk zijn om de financiën van de gemeente Eindhoven helder en op orde te krijgen. Het beloofde palet bleek echter een verzameling kille mededelingen zonder enige keuzevrijheid. Een werkprogramma zonder alternatieven, veel luchtfietserij, nauwelijks inzicht in de effecten en bovenal: een mes in de rug van veel organisaties en instellingen die al jarenlang het DNA van de stad vormen zoals de ijsbaan, de bibliotheek, het centrum voor de kunsten, de dorps- en wijkraden en nog veel meer.

Voorzitter, het CDA heeft de afgelopen maanden veel gesprekken gevoerd en goed  geluisterd naar de mening van de mensen om wie het gaat: de Eindhovenaar die graag werkt en leeft in een stad waar wij respectvol samen kunnen leven. Een stad met een prettig leefklimaat. Een stad waar mensen die iets van hun leven willen maken zich thuis voelen.

Na de indrukwekkende hoorzittingen op 18 januari en de vergadering van 1 februari mogen wij nu onze mening geven vanaf de achterbank, het college zit aan het stuur en bedient de versnelling, het gas en de rem. Het CDA heeft vertrouwen in de chauffeur, maar beseft wel dat het een beginnende bestuurder is.

Het CDA wil vandaag een constructieve bijdrage leveren aan de bezuinigingsdiscussie. Wij vinden het jammer dat u ons geen keuzemogelijkheden heeft geleverd, maar niet getreurd, we hebben ze zelf wel gevonden en overzichtelijk samengevat in onze ‘minderpijnbegroting’. Door verstandig en creatief om te gaan met de bezuinigingsopgave en de mogelijkheden die er zijn, blijkt een gezond resultaat ook mogelijk te zijn zonder amputatie van cruciale ledematen.

Onze kritiek op het werkprogramma kan als volgt worden samengevat:

1. U wenst 56 miljoen te besparen, het CDA vindt dat teveel.

2. Enkele bezuiningsvoorstellen hebben volgens ons ongewenste effecten.

3. Uw systeeminnovaties klinken aardig maar wij twijfelen aan de effectiviteit.

4. Sommige intensiveringen zijn niet noodzakelijk en soms zelfs ongewenst.

Voorzitter, wij gaan wat dieper in op die vier punten en sluiten af met een samenvatting van onze verbetervoorstellen die wij u dan graag aanbieden. Niet in een mooi boekwerk, maar op een handzaam A4tje.

1. € 56 miljoen bezuinigen is teveel

Onze kritische noot ten aanzien van de hoogte van het bezuinigingsbedrag van € 56 miljoen is door het van de hand gewezen. Het CDA is het met het college eens dat de originele opgave van € 40 miljoen te laag was. Uw latere inschatting van € 55 miljoen leek acceptabel en terecht. De verhoging van nog een miljoen naar € 56 miljoen lijkt ingegeven door angst en onzekerheid over de kortingen die van de rijksoverheid komen. Wij vragen u dan ook uw ambitie bij stellen tenzij u ons bij de kadernota met keiharde feiten kunt overtuigen van de noodzaak om echt € 56 miljoen te bezuinigen.

2. ongewenste bezuinigingen

Eerst het goede nieuws. Een van de slechtste voorstellen is al van tafel. Op verzoek van onder het CDA en de SP heeft het college de verlaging van de aanvullende toeslagen voor mensen in de bijstand al geschrapt. Dat vindt het CDA een pluim waard. U doet hier wat u belooft: wij ontzien de armen in Eindhoven.

Ook de toezegging dat het college vasthoudt aan het plan om alle basisscholen in Eindhoven tot SPIL-centra om te vormen is voor het CDA erg belangrijk. Dat hierbij kritisch naar mogelijke bezuinigingen wordt gezocht heeft onze instemming.

Er blijven echter nog een aantal bezuinigingen over waar het CDA ernstige twijfels over heeft. Achtereenvolgens zijn dat:

Het sluiten van de sporthal aan de Tivolilaan. Volgens het college is deze sluiting legitiem omdat de sportactiviteiten naar de nieuw te bouwen sporthal bij VMBO De Burght aan de Piuslaan kunnen. Maar in de nieuwbouwplannen van VMBO De Burght zit helemaal geen sporthal. Wij horen graag hoe het college dit oplost?

Voor de voorgenomen sluiting van sporthal Haagdijk vragen wij u de door de gebruikers aangeleverde alternatieven serieus in overweging te nemen. De renovatie van de Haagdijk moet uit het gewone onderhoudsbudget voor het vastgoed worden gefinancierd.

De rücksichtsloze sluiting van de ijsbaan is voor het CDA onacceptabel – wij verzoeken u met de belanghebbenden te kijken naar mogelijkheden om het exploitatieresultaat te verbeteren in de lijn van de insprekers. Ditzelfde geldt ook voor de PSV-suggestie voor het schoolzwemmen.

De bezuiniging op welzijn gaat veel te snel – en heeft zo ondoordachte, niet in te schatten en wellicht zelfs grote maatschappelijke gevolgen. U zult met betere plannen voor de onderbouwing van het nieuwe welzijn moeten komen voordat wij hier met u instemmen over de omvang en het tempo.

In onze minderpijnbegroting stellen wij een aangepaste variant voor.

De bezuinigingen op cultuur geven het CDA de indruk dat er te veel speelruimte wordt gecreëerd ten koste van de bestaande instellingen. Minder geld voor intensivering levert dus geld op voor het CKE, cultuurhistorie  en de bibliotheek – bij de bezuinigingen bij de bibliotheek en het CKE willen wij graag dat u niet alleen kijkt naar de exploitatie maar ook naar het vastgoed en de eigendommen.

Voorzitter. Er is nog veel commotie over de plannen van de Veiligheidsregio voor de Brandweer. Kort gezegd gaat het om meer preventie en een andere dienstregeling die extra uren oplevert. Dit levert helaas ook een stevige discussie op over arbeidsvoorwaarden. De burgemeester deed de harde toezegging dat de veiligheid beter wordt voor de Eindhovenaren. Dat geeft ons vooralsnog voldoende vertrouwen.

Dan de dorps- en wijkraden voorzitter. Naar onze mening gaat het hier niet om een bezuiniging. Het voorstel van het College om deze op te heffen is onbegrijpelijk. Nog tijdens de installatie afgelopen jaar hoorden we de burgemeester het belang van de dorps- en wijkraad benadrukken. En wethouder Fiers hamert dagelijks op het belang van burgerparticipatie.

De dorps- en wijkraad hebben zelf suggesties gedaan om zelf 50% te bezuinigen. Daarnaast heeft de wethouder aangegeven kans te zien om financiering uit andere budgetten mogelijk te maken. Daarom hopen wij dat het College, net als het CDA, ervan overtuigd is dat de dorps- en wijkraden niet opgeheven hoeven te worden.

Het College heeft aangegeven met een evaluatie te komen over welstandsvrijbouwen. Ook dit is volgens ons geen bezuiniging. We willen eerst die evaluatie zien voordat we nu al op voorhand gaan besluiten welstandsvrijbouwen gemeentebreed in te voeren. Wij zijn het daarom niet eens met het voorstel om daar nu al over te beslissen.

Op stedenbanden mag wat ons betreft meer bezuinigd worden. Wij zijn niet heel enthousiast meer over b.v. de band met Minsk. De evaluatie komt de komende maanden. Twee stedenbanden afbouwen is gelet hierop voorbarig; wellicht willen we meer.

3. systeeminnovaties zijn te zacht

Het CDA heeft twijfels over de hardheid van de effecten van de € 30 miljoen systeeminnovaties. Veel van de ‘eigen’ bezuinigingen worden gekoppeld aan systeeminnovatie. Een waarschuwing vooraf: wij vinden het niet acceptabel als tegenvallende resultaten van de systeeminnovaties de komende jaren worden opgevangen door OZB-verhogingen.

Wat is er mogelijk in het eigen budget van het college voor wat betreft versobering, minder buitenlandse reizen, goedkoper binnenlands/stads vervoer, lagere representatiekosten? De raad draagt bij aan de bezuinigingen maar we missen een expliciete paragraaf met de voornemens van het college.

Datzelfde geldt ook voor het kabinet van de burgemeester

In de arbeidsvoorwaarden heeft het college wat ons betreft de ruimte om per direct  op nieuwe arbeidscontracten de standaard uitloopschaal te verwijderen - hiermee tast u immers geen verworven rechten aan? Een deel van de ruimte mag u wat ons betreft investeren in productiviteitsverhogende maatregelen van het apparaat en het verbeteren van de interne mobiliteit.

Specifiek voor de € 3mio scankosten voor de digitalisering van de archieven komt u voor de Kadernota met de toegezegde business case waaruit blijkt wat deze miljoeneninvestering oplevert. Wij wachten dit met bovengemiddelde interesse af.

4. ongewenste intensiveringen

Een aantal intensiveringen zijn voor het CDA een brug te ver. In een tijd dat we de stad pijn moeten doen met bezuinigingen, past het niet om zoveel extra te investeren in duurzaamheid, innovatie en design.

Voor wat betreft de intensivering design gaat het CDA akkoord met het structureel maken van uitgaven die voorheen incidenteel werden gefinancierd. Voor wat betreft de vrije ruimte willen we daar veel minder geld voor vrij maken en vragen u opnieuw om te kijken naar de mogelijkheden van de bestaande budgetten in andere sectoren.

Duurzaamheid mag in ieder raadsvoorstel worden verwerkt, maar dat hoeft geen extra geld te kosten, en zeker geen 750K per jaar.

Ook innovatie mag in ieder raadsvoorstel worden verwerkt, maar dat hoeft geen extra geld te kosten, en zeker geen 2 miljoen per jaar.

CONCLUSIE

1. U wenst 56 miljoen te besparen, het CDA vindt dat te veel.

2. Enkele bezuiningsvoorstellen hebben volgens ons ongewenste effecten.

3. Uw systeeminnovaties klinken aardig maar wij twijfelen aan de effectiviteit.

4. Sommige intensiveringen zijn niet noodzakelijk en soms zelfs ongewenst.

En dus nemen wij in onze minderpijnbegroting op:

-          de € 750K per jaar voor extra duurzaamheid te verlagen

-          de € 2 miljoen extra voor innovatie fors te verlagen

-          van de € 1 mio design-intensiveringen alleen de structurele dekkingen te financieren,

-          dat de aanvullende toeslagen niet verlaagd hoeven te worden

-          een temporisering van de bezuinigingen op welzijn

-          aanpassing van de bezuinigingen op het CKE en de bibliotheek

En vragen het college om vóór de kadernota:

-          Met een fatsoenlijke onderbouwing te komen om de noodzaak van de € 56 miljoen aan te tonen

-          De ingeboekte winst door systeeminnovaties met feiten te onderbouwen,

      waaronder de businesscase van de scankosten

-          De ontbrekende college- en kabinetsparagraaf alsnog toe te voegen

-          Het PSV alternatief voor het schoolzwemmen te omarmen

-          In te stemmen met de eigen bezuinigingsvoorstellen van de dorps- en wijkraden.

-          Antwoord te geven op de vraag op de sporthal aan de Tivolilaan

-          De alternatieven voor de Haagdijksporthal serieus te onderzoeken

-          Ons te blijven informeren over de ontwikkelingen bij de Brandweer

-          Met een bezuinigingsvoorstel te komen voor de stedenbanden

-          Te bevestigen dat welstandsvrijbouwen buiten de begrotingsdiscussie wordt gehouden.

Wij hebben aangeven welke dekking we zien voor die bezuinigingen die veel te ingrijpend zijn.

Wij bieden u derhalve nu ons ‘Minder pijn palet’ aan.

Tot slot.

Dit college en deze coalitie roepen te pas en te onpas dat ze samen met de stad en samen met de hele stad willen besturen, beleid maken en bezuinigen. Het CDA is heel benieuwd wat er met de input uit de stad en met onze bijdrage gaat gebeuren. Dit is wat ons betreft een testcase. Is er voldoende handreiking om wellicht deze keer met de kadernota en daarna met de begroting te kunnen instemmen? Of wordt het toch weer een dichtgetimmerde coalitieaangelegenheid?