In het voorjaar verscheen een rekenkameronderzoek over Strijp S. Vanwege de omvang en complexiteit van het project had de gemeenteraad hier opdracht toe gegeven.

Zorgen uit het rapport:
Het rapport roept op veel punten zorgen op. De belangrijkste punten waar zorgen over bestaan zijn:
- Financiën: op dit moment is er geen 100% zicht op de financiële situatie rondom Strijp
  S. Het lijkt erop dat er risico’s ontstaan die voor tekorten kunnen zorgen, maar of er
  inderdaad tekorten gaan ontstaan is niet duidelijk op dit moment.
- Originele doelstellingen worden niet gehaald: problemen zijn er met namen bij de realisatie van
  kantoren en woningen. Op dit moment staan veel kantoren leeg en is het niet
  waarschijnlijk dat er behoefte is aan nog meer kantoren in Eindhoven. Daarnaast ligt de
  woningmarkt op z’n gat, hetgeen voor problemen zal zorgen bij de verkoop van de
  woningen op Strijp S.
- Parkeren: Het was de bedoeling dat er voornamelijk ondergronds geparkeerd zou
  worden. Achteraf blijkt dat dit te duur is om te realiseren. De prijzen van de huizen
  kunnen niet nog duurder worden, dan worden ze helemaal onverkoopbaar.
- Regierol gemeente: de gemeente is er niet in geslaagd om de regierol tijdens dit
  proces op zich te nemen.
- Informatievoorziening: de gemeenteraad is niet voldoende geïnformeerd over de gang
  van zaken rondom Strijp S waardoor ze haar controlerende taak niet naar behoren kon
  uitoefenen. Ook de rekenkamer werd het erg moeilijk gemaakt om gedurende het
  onderzoek aan informatie te komen.

Als bijlage aan het onderzoek was door het College van B&W een tegenreactie toegevoegd van wel 20 A4-tjes waarin alle commentaar van de rekenkamer weerlegd werd. Het was daarom heel moeilijk om bij dit dossier te doorgronden wie nou gelijk had: zowel de rekenkamer als het College van B&W moet je immers blind kunnen vertrouwen, wat te doen als deze 2 organen elkaar tegenspreken?

Commissievergadering
Het vreemde was dat tijdens de  2 commissievergaderingen alleen gesproken mocht worden over informatievoorziening aan de Raad. Er zou alleen gesproken over hoe de informatievoorziening in de toekomst verbeterd kon gaan worden. Er mocht niet over de te verwachten risico’s (financiën, parkeren) en wat er in het verleden gebeurd is gesproken worden. Na de eerste commissievergadering is aan de rekenkamer gevraagd om een matrix te maken waardoor alle feiten en cijfers m.b.t . Strijp S in de toekomst overzichtelijk weergegeven kunnen worden, een goede verbetering! De wethouder heeft tijdens de commissievergadering toegezegd om deze matrix met gegevens voor het eerst op 31 december 2011 aan te leveren. Dit is heel fijn en redelijk snel genoeg.

Amendement
Maar: alleen met deze gegevens kan je niks: je weet pas iets als je kunt vergelijken. Daarom heeft het CDA ook om de cijfers per 31-12-2010 gevraagd. De wethouder reageerde op dit verzoek met de mededeling dat ze geen overzicht met cijfers (een ingevulde matrix) wil geven per 31-12-2010. Ze heeft wel een historisch overzicht beloofd. Volgens het CDA is een historisch overzicht overbodig: het rapport van de rekenkamer kan immers gezien worden als een historisch overzicht. Op dit moment is er grote behoefte aan cijfers om het mogelijk te maken om de financiële situatie feitelijk te vergelijken. Dit kan alleen door op 2 tijdstippen eenzelfde schema te hebben. In de toekomst krijgen wij deze matrix bij de reguliere financiële rondes (begroting, kadernota etc), de eerste keer dat er weer gegevens komen is half 2012. Gezien de situatie op Strijp S is dat veel te laat: het duurt dan nog 1 jaar voordat er een beeld ontstaat.

Daarnaast was 1 van de kritiekpunten uit het onderzoek dat het voor de rekenkamer erg lastig was om de nodige informatie te verkrijgen. De wethouder heeft al laten weten dat dit niet had gemoeten, de rekenkamer, dus eigenlijk de raad, moet alle medewerking krijgen. Nu bij het eerste verzoek door de gemeenteraad is er weer de terughoudend bij de vraag om feitelijke informatie. De vraag die dit oproept is: ‘Waarom is de wethouder zo terughoudend bij het verlenen van informatie, je gaat bijna denken dat er iets achter gehouden wordt, of dat het niet mogelijk is om cijfers te vertrekken?‘

De kritiek van de rekenkamer heeft ervoor gezorgd dat het College de ambtelijke organisatie al tijdens het onderzoek al aangepast en versterkt heeft waardoor de regierol beter is vormgegeven. Dit is een prima actie geweest. De vraag die echter naar boven komt is waarom het College na publicatie van het rapport, al weer een half jaar geleden, niet ook de gelegenheid benut heeft om ter voorbereiding op de behandeling in de raad te werken aan het financiële plaatje waar op werd aangedrongen en aan de risicoanalyse? Hier was tijd genoeg voor geweest.

Ook het ED heeft regelmatig vragen gesteld waarom de politiek niet doorgevraagd heeft naar de belangrijkste vraag (hoe is het nu echt gesteld met de  cijfers). Er is zelfs een blog aan gewijd http://www.ed.nl/mening/weblogs/deleeuwdekoning

Raadsvergadering 20 september 2011
Het niet geven van cijfermateriaal door de wethouder is voor het CDA aanleiding geweest om een amendement in te dienen over Strijp S. In het amendement vragen wij expliciet om cijfers per ultimo 2010, met als doel het verkrijgen van vergelijkbaarheid in de tijd.

En hoewel de coalitie tijdens de commissiebehandeling nog sprak over: ”vertrouwen is goed, controle is beter” hoorden wij dit geluid helemaal niet meer tijdens de raadsvergadering. Blijkbaar neemt de coalitie genoegen met het feit dat de wethouder geen cijfers wil verstrekken. Erg jammer. In dit gehele proces wordt het langzamerhand tijd dat er transparantie ontstaat. Naar mijn mening had het College zich zelf een dienst bewezen door de gevraagde informatie alsnog te verstrekken. Dat zou immers een einde maken aan de onduidelijkheid die er is en de schijn van terughoudendheid. Nu zal de tijd uitwijzen of de zorgen van de Rekenkamer realiteit worden. In ieder geval kan niemand zich in dat geval beroepen op ‘wir haben est nicht gewust!’

Karin Wagt