"Wie kijkt naar het Nederland van vandaag ziet welvaart en voorspoed, maar ook ontevredenheid en zorgen. Nederland is een prachtig land: hoge inkomens, lage werkloosheid en mensen leven steeds langer. We zien volop initiatief van vrijwilligers, verenigingen en ondernemers. Maar dit beeld heeft ook een keerzijde. De economische crisis drukt zwaar en maakt duidelijk dat we de afgelopen jaren in meerdere opzichten op te grote voet hebben geleefd. De staatsschuld die rust op de schouders van de (toekomstige) werkende bevolking betekent dat iedere werknemer voor € 50.000 in het rood staat, en over tien jaar is dat € 65.000. Om die reden gaan we een periode van dringende zuinigheid tegemoet. De verharding in de samenleving leidt tot gevoelens van vervreemding en onveiligheid. En op wereldschaal zien we de opkomst van nieuwe economieën, een kolossaal milieuvraagstuk en een internetrevolutie die de samenleving drastisch veranderen. Die vraagstukken dwingen ons tot antwoorden, voor nu, maar zeker voor onze kinderen."
De opdracht
Die opdracht heeft het CDA gegeven aan het Strategisch Beraad. 22 CDA leden uit alle hoeken van de partij en met een heel verschillende achtergrond stonden voor de taak om een nieuwe visie te ontwikkelen voor de komende tien à vijftien jaar. Dit rapport wordt op 21 januari aan de leden gepresenteerd als voorzet voor een discussie in het land.
Het christendemocratisch antwoord: visie
De antwoorden voor de vragen van morgen zijn geformuleerd op basis van het christendemocratisch denken. Wij hebben deze ankerpunten geplaatst in de huidige tijd. Voor het CDA is ieder mens van waarde en ieder mens komt pas echt tot zijn recht in relatie tot anderen. Mensen zijn betrokken bij elkaar, de samenleving en de toekomst. Juist in een tijd dat de overheid een stap terug moet doen, kunnen creatieve oplossingen uit de samenleving komen. Meer dan voorheen vraagt dat van iedereen een bewuste en betrokken bijdrage.
• Nieuw bewustzijn is gericht op een duurzame toekomst, in de meest brede zin van het woord, voor alles wat waardevol is. Het gaat over een veilige en leefbare omgeving, over schone energie en het behoud van de natuur, maar evengoed over solide overheidsfinanciën en een duurzame economie. Nieuw bewustzijn gaat ook over respect en moraliteit, van burgers en bestuurders.
• Nieuwe betrokkenheid gaat over solidariteit, over saamhorigheid met elkaar. Mensen nemen met elkaar initiatieven om problemen op te pakken. De overheid is dienstbaar en betrouwbaar en biedt ruimte aan de samenleving. In een betrokken samenleving vinden nieuwkomers en achterblijvers hun plek en weet iedereen - jong en oud - zich gekend en geborgen.
• De bijdrage betreft de vraag aan iedereen om naar vermogen mee te doen. Niemand staat aan de kant. Bepalend is niet waar je vandaan komt, maar wie je bent en wat je doet.
Het christendemocratisch antwoord: acht oplossingsrichtingen
Vanuit die christendemocratische visie heeft het Strategisch Beraad oplossingsrichtingen geformuleerd voor acht grote uitdagingen voor de toekomst:
1) Identiteit en pluriformiteit,
2) Via Europa in de wereld,
3) Duurzame dynamiek,
4) Kennis maakt het verschil,
5) Waardevolle gezondheid,
6) Maatwerk in solidariteit,
7) Degelijke financiën en tot slot
8) de slagvaardige overheid.
Drie voorbeelden:
* Duurzame dynamiek ~ Er moet volop ruimte komen voor het opwekken van duurzame energie, op (inter)nationaal niveau en op kleine schaal. We moeten ook ons energieverbruik verminderen, door beter te bouwen en schoner te rijden. Van een ouderwetse economie die grondstoffen en goederen verbruikt, moeten we innovatief omschakelen naar een circulaire economie waarin grondstoffen en materialen worden bewaard en hergebruikt.
* Kennis maakt het verschil ~ De leerplicht moet doorlopen tot een startkwalificatie is behaald.
We moeten kennis en vakmanschap levenslang op peil houden. Onderzoek en innovatie, op universiteiten en in het bedrijfsleven, moeten hun internationale positie versterken.
* Degelijke financiën ~ Het CDA wil de overheidsschuld reduceren, om te voorkomen dat onze kinderen zich blauw betalen aan rente. De bankwereld moet op orde worden gebracht, met goed toezicht op financiële instellingen en producten. Het beleid in de woningmarkt moeten worden gericht op eigen woning bezit, en op kansen voor jongeren om een huis te kopen of een betaalbare huurwoning te vinden. De hypotheekrenteaftrek in de huidige vorm dient het doel van aflossing onvoldoende. Veranderingen zijn mogelijk, maar moeten schokvrij vorm krijgen om te voorkomen dat de woningmarkt instort en dat mensen met gewone inkomens met verhoogde lasten worden opgezadeld. Een zorgvuldige benadering houdt in dat niet alleen de hypotheekrenteaftrek wordt bezien, maar ook het belastingstelsel in bredere zin, het huurbeleid en het grondbeleid.
De weg ernaartoe: vijf hervormingsbewegingen
Deze agenda laat zich vertalen in vijf grotere hervormingsbewegingen:
Van vrijblijvend naar betrokken: betrokken op elkaar, de samenleving en de toekomst van de aarde;
Van grenzen naar ruimte: ruimte voor bouwen, ondernemen, kennismigranten en maatschappelijk initiatief;
Van nazorg naar voorzorg: voorzorg voor werk, gezondheid en ouder worden;
Van polarisatie naar participatie: participatie in leren, werken, buurten en sporten;
Van verbruiken naar waarderen: waarderen van grondstoffen, energie, menselijk kapitaal en innovatie.
De politieke weg ernaartoe
Voor de uitvoering van de strategische agenda kiest het CDA voor het radicale midden: heldere keuzes in beleid, en de verbinding tussen oud en jong, geboren en nieuwe Nederlanders, stad en platteland, alsook de wereldschaal van de economie en de menselijke maat van de gemeenschap.
Een interview met Aart-Jan de Geus bij Nieuwsuur, 20 januari 2012.
download bijlage
Rapport commissie Frissen (november 2010)
* Onderaan vindt u de link naar het rapport en een reportage van Nieuwsuur
De belangrijkste conclusies en aanbevelingen uit het rapport zijn:
1. Het CDA is onzichtbaar geweest in de afgelopen jaren
Alles was ondergeschikt aan het streven naar rust en stabiliteit. Rust en stabiliteit leek het antwoord in een tijd waarin alom onrust was, maar het had tot gevolg dat het profiel van het CDA onduidelijk en grijs bleef.
Vernieuwing van de inhoud bleef achterwege. Het streven naar rust en stabiliteit had ook als effect dat discussie over onderwerpen waarover meningsverschil was in de partij niet gevoerd werd. De partij kwam als politieke beweging tot stilstand.
Aanbeveling: Een nieuwe koers, een krachtig geluid
De partij moet een permanent debat voeren over de politieke thema’s van de toekomst. Op basis van het Program van Uitgangspunten moet worden gewerkt aan een nieuwe christendemocratische koers en inhoud. Het CDA moet een krachtig geluid laten horen, voorbij de verouderde tegenstelling links-rechts. Waar nodig nemen we regeringsverantwoordelijkheid, maar we moeten wel opnieuw groeien naar een rol als politieke beweging die met haar ideeën aansluit bij hedendaagse vragen, in de taal van vandaag, met mensen die wat kunnen en die durven.
2. De driehoek partij-fractie-kabinet was uit balans
In deze driehoek ontbrak voldoende countervailing power. De partijvoorzitter die na het doorschuiven van zijn voorganger naar het kabinet was aangetreden, stond op achterstand ten opzichte van de ervaren kabinetsleden en bleek niet in staat politiek voet tussen de deur te krijgen. Ideeën van het Wetenschappelijk Instituut waren vaak niet voldoende herkenbaar en werden niet vertaald in de politieke standpuntbepaling van de Tweede Kamerfractie en het kabinet.
De fractie was meer verlengstuk van het kabinet dan bezig met het eigen politieke profiel. Allerlei conflicten in het kabinet moesten door de coalitiefracties onderling beredderd worden. Er was geen eigen kleur, geen eigen profiel.
Aanbeveling: Een stevige partij en evenwichtig leiderschap
De partij moet de eigen organisatie kritisch bezien, een partijvoorzitter kiezen die er zowel inhoudelijk als politiek staat, en eerstverantwoordelijk is op het punt van het profiel en de politieke organisatie van het CDA. Kandidaten voor de Tweede Kamer moeten geselecteerd worden op geschiktheid voor het mooie ambt van volksvertegenwoordiger, en dat via innovatieve en creatieve selectiemethoden.
De lijsttrekker van de Tweede Kamerverkiezingen is kandidaat voor het leiderschap van de te kiezen fractie. Een functie als bewindspersoon is voor CDA’ers niet automatisch verbonden aan een plaats op de lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen.
3. Het CDA heeft onvoldoende nagedacht over het aanwijzen van een lijsttrekker
Toen na de val van het kabinet het moment daar was, was de aanwijzing van Jan Peter Balkenende een verlegenheidskeuze. Het bestuur heeft de voorziene leiderschapswisseling onvoldoende begeleid. Hierdoor zijn talenten nodeloos verspeeld en mensen beschadigd.
Aanbeveling: Heldere termijnstelling
Posities in de politieke leiding van de partij hebben baat bij een heldere termijnstelling. In beginsel gaan we uit van maximaal twee perioden van vier jaar. Dat geeft het partijbestuur een legitieme rol om op het juiste moment te kunnen handelen.
download bijlage
» meer over dit item
» meer over dit item
Veilig en duidelijk
Veiligheid is een basisvoorwaarde om prettig in de stad te kunnen wonen. Veiligheid in de wijken, in het verkeer, in de binnenstad. En veiligheid ook voor ouderen, kinderen, gehandicapten en uitgaanspubliek. Uit de cijfers is gebleken dat de veilighe
» meer over dit item
Leefomgeving
Eén van de eerste dingen die Groningers van hun gemeentebestuur verwachten is dat hun wijk schoon, heel en veilig is. Dat gaat nog niet goed. Het onkruid tiert welig, oeverbeschoeiingen verzakken en er ligt veel rotzooi op straat. Dat werkt verloeder
» meer over dit item
Wonen
Groningen groeit elk jaar verder. De gemeente moet veel meer werk maken van woningbouw. Vooral voor starters, gezinnen en studenten zijn er te weinig huizen. We moeten de doorstroming bevorderen, meer bouwen voor gezinnen (bijvoorbeeld Meerstad) en o
» meer over dit item
Respect voor ondernemen
De afgelopen tijd heeft de economie een enorme klap gehad. Veel mensen zijn werkloos of in onzekerheid over hun baan. Om Groningen er snel weer bovenop te helpen is het bedrijfsleven hard nodig. Het bedrijfsleven, maar ook de kennisinstellingen zoals
» meer over dit item
Zorgen voor elkaar
Het CDA streeft naar een samenleving waarin mensen oog hebben voor elkaar en waaraan iedereen een bijdrage levert. Het CDA beschouwt de burger niet alleen als verantwoordelijk voor zichzelf en eigen keuzes, maar ook voor de medemens en de samenleving
» meer over dit item
Bereikbaar en betaalbaar
Voor Groningen als centrumstad is de bereikbaarheid van cruciaal belang. We moeten blijven investeren in de bereikbaarheid om een verkeersinfarct te voorkomen en de concurrentie met andere steden aan te kunnen: voor de bedrijven in de stad, voor inst
» meer over dit item
Sociaal beleid is: meedoen!
Het CDA wil mensen perspectief bieden en wil daarom dat iedereen op een actieve wijze participeert in de samenleving: via werk, studie of sociale activering.
Nog altijd wonen er ook in Groningen duizenden Groningers die afhankelijk zijn van een uitker
» meer over dit item
Ruimte voor kennis
Groningen is een centrum van kennis met een breed aanbod van onderwijs. De universiteit, hogescholen en scholen voor middelbaar beroepsonderwijs (ROC’s) zijn onmisbaar voor de stad. Dat biedt kansen, maar geeft ook verantwoordelijkheden voor de gemee
» meer over dit item
Sport, kunst en cultuur voor iedereen.
Groningen is een aantrekkelijke stad voor cultuur en sport. Topsport, musea en festivals zijn voor het uitdragen van dit imago van de stad enorm belangrijk. Groningen kent een breed aanbod van musea, theaters, en culturele instellingen. Maar de cultu
» meer over dit item
Een duurzame toekomst
Een moderne stad is een duurzame stad. De gemeente heeft een eigen opgave om duurzamer te werk te gaan, en heeft daarnaast de taak om bedrijven, instellingen en burgers op het gebied van duurzaamheid te stimuleren. Duurzaamheid werkt alleen als je me
» meer over dit item
Solide en betrouwbaar
Van de gemeente mag je een verantwoord beleid verwachten. CDA Groningen gaat uit van een evenwichtige begroting waarbij er niet structureel meer wordt uitgegeven dan er binnenkomt. Er mag dus geen hypotheek gelegd worden op de toekomst. Zo houden we
» meer over dit item
