Vragen van de leden Van Haersma Buma en Jager (beiden CDA) aan de staatssecretaris van Justitie over het bericht over een ontsnapte gevangene die een spoor van geweld trekt. (Ingezonden 10 december 2009)

Vraag 1
Bent u bekend met het bericht over een ontsnapte gevangene die een spoor van geweld trekt? 1)

Antwoord
Ja.

Vraag 2
Wat waren precies de omstandigheden in de gevangenis die het mogelijk maakten dat de vluchtgevaarlijke gevangene kon ontsnappen?

Antwoord
De desbetreffende gedetineerde heeft nadat hij van de recreatie terug wilde naar zijn cel een personeelslid gegijzeld. Hij dreigde met het gebruik van een vuurwapen en semtex en toonde hierbij een bedekt, op een vuurwapen gelijkend voorwerp.

Omdat de communicatiemiddelen van het personeelslid door de gijzelnemer waren afgenomen, was het personeelslid niet in staat om alarm te slaan. Pas toen de gijzelnemer en het personeelslid bij de post voorportier kwamen, en de gijzelnemer daar kenbaar maakte dat er sprake was van een gijzeling, werd de ernst van de situatie duidelijk. De dreiging die van de situatie uitging, maakte dat voor het personeel van de post voorportier het vrijgeven van de deur naar buiten de enige reële optie was. Buiten heeft de gijzelnemer het personeelslid vrijgelaten.

Vraag 3
Hoe is genoemde gedetineerde in het bezit van het wapen gekomen?

Antwoord
Tot op heden is niet vastgesteld of de gedetineerde ten tijde van de ontvluchting daadwerkelijk over een wapen beschikte. Na het incident is gebleken dat de gedetineerde bij zijn aanhouding in België een gaspistool, traangasspray en een zelfgemaakt wapen in een sok in zijn bezit had. Uit een door de politie aangetroffen aankoopbon bleek dat het gaspistool en de traangasspray na de ontvluchting waren aangekocht.

Vraag 4
Waarom is tot 30 uur na de ontsnapping gewacht om de hulp van het publiek in te schakelen en is hier, doordat de voortvluchtige gewelddadig is, niet een onnodig groot risico mee gelopen?

Antwoord
Opsporingsberichtgeving is een opsporingsmiddel en net als bij andere opsporingsmiddelen (zoals observatie, telefoontap) gelden voor de toepassing van opsporingsberichtgeving de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit: het doel dient in verhouding te staan tot het middel én het beoogde doel kan niet op een andere manier worden bereikt. Een en ander is uiteengezet in de openbare Aanwijzing opsporingsberichtgeving (Stcrt. 2009, 51).

Uit ervaring is gebleken dat opsporingsberichtgeving als effect kan hebben dat tips en aanwijzingen van zeer uiteenlopende aard binnenkomen zonder dat het waarheidsgehalte daarvan op het eerste gezicht goed beoordeeld kan worden. Het vergt veel politiecapaciteit om iedere tip of aanwijzing na te trekken. Die inspanning kan het succes van de opsporing in de eerste uren daarom vertragen. Bovendien moet gebleken zijn dat andere minder ingrijpende middelen niet tot resultaat hebben geleid. Dat vergt enige tijd.

Vraag 5
Werd de gevangene, gelet op zijn verleden, niet extra beveiligd?

Antwoord
De gedetineerde verbleef in de PI De Berg, een inrichting met een normaal beveiligingsniveau dat toereikend zou dienen te zijn voor deze gedetineerde.

Vraag 6
Hebben politie en justitie voldoende mogelijkheden om de voortvluchtige gedetineerde op te sporen?

Antwoord
Ja. Er zijn zowel voor wat betreft de bevoegdheden voor, als de organisatie van de opsporing van voortvluchtingen voorzieningen getroffen. Zoals aan uw Kamer gemeld, is voor het opsporen van voortvluchtigen (gedetineerden, tbs-ers en PIJ-gestelden) in 2006 bij het Korps Landelijke Politiediensten de Groep Opsporing Onttrekkingen (hierna: GOO) opgericht (zie ook TK 2008-2009, Aanhangsel 3404). De bevoegdheden voor de opsporing van voortvluchtige gedetineerden vindt plaats op grond van artikel 565 Wetboek van Strafvordering.

De opsporing van Arthur N. is zondag 6 december overgedragen door de regiopolitie Gelderland Midden aan het de GOO, dat onder het gezag staat van het Landelijk Parket. Op woensdag 9 december 2009 is hij in Luik, België, aangehouden.



1) Algemeen Dagblad, 8 december 2009