De gebeurtenissen rondom het hulpkonvooi dat maandag 31 mei jl. richting Gaza voer hebben ons zeer geschokt. We betreuren ten zeerste dat hierbij negen activisten uit Turkije zijn omgekomen. Dit is een tragedie voor hun families en de nabestaanden. Tegelijkertijd is deze kwestie niet goed voor het immer broze vredesproces tussen de Palestijnen en Israël. We hopen dat de besprekingen die net weer op gang waren gekomen niet worden stilgezet.

Het CDA maakt zich zorgen over de humanitaire situatie in Gaza. Ons standpunt is dat de deur naar Gaza geopend moet worden voor voedsel, handel en mensen, maar dat de achterdeur gesloten moet zijn voor wapens. Het is een feit dat er nog steeds wapens worden gesmokkeld en dat er nog dagelijks vanuit Gaza wordt geschoten op Israëlische doelen. Israël heeft volgens het CDA het recht zich hiertegen te verdedigen. Het CDA heeft steeds aangegeven dat het legitiem is dat Israël controles uitvoert richting Gaza om te voorkomen dat er wapens binnenkomen. Dit bestaat helaas uit controle ook op zee.

Voor het CDA staat voorop dat snel volledige duidelijkheid moet komen over wat er exact op het schip heeft afgespeeld en of het Israëlische leger zich aan de internationale spelregels die passen bij het controleren van wapens heeft gehouden. Pas dan kan een oordeel worden gegeven. Minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Verhagen, heeft direct op de gebeurtenissen gereageerd door bij de Israëlische ambassadeur opheldering te vragen en bij hem aan te dringen op een snel en nauwkeurig onderzoek. Ook heeft de Nederlandse regering bij de ambassadeur aangedrongen op contact met de twee Nederlanders die zich op een van de schepen bevonden.

Op de vraag of het Israëlische leger de schepen had mogen enteren zijn wij van mening dat Israël in hat kader van de Oslo-akkoorden verantwoordelijk is voor de veiligheid in de kustwateren van Gaza en dat het in dit kader maatregelen mag nemen tegen schepen. Dit was bekend bij het konvooi evenals dat door Israël een alternatief is aangeboden door de goederen te lossen in een Israëlische haven en dat na controle de goederen naar Gaza vervoerd konden worden. Met de feiten die nu bekend zijn, was Israël bevoegd op te treden en dus de lading te controleren en was Israel bevoegd een blokkade af te kondigen. Of de wijze waarop is opgetreden juist was, moet nader worden onderzocht.

De VN heeft aangedrongen op een onafhankelijk, snel en transparant onderzoek. Dat is anders dan een internationaal onderzoek zoals sommige Nederlandse partijen willen. We zijn van mening dat het inderdaad onafhankelijk en snel moet gebeuren en dat zowel Israël en Turkije zich erin moeten herkennen. We vinden het zorgelijk dat de relatie tussen Israël en Turkije hiermee is verslechterd terwijl Turkije een bemiddelende rol heeft onder andere in de contacten tussen Israël en Syrië.

Er moet een duurzame oplossing komen voor de situatie in Gaza. Om in de nabije toekomst tot een werkbare situatie te komen vindt het CDA dat bij de opening van de grenzen van Gaza voor humanitaire hulp de wapensmokkel moet worden gekeerd. Dit betekent gecontroleerde openstelling van de grenzen. Hierbij zou de EU ons inziens een rol kunnen spelen, waartoe Nederland eerder, samen met Denemarken het initiatief heeft genomen.