Claessens C.M.J.P.

Voorzitter, het kan verkeren. De CDA-fractie is voor goed onderwijs in Heerlen. De CDA-fractie voor een mooi natuurpark Terworm. De CDA-fractie is voor een goede infrastructuur ten behoeve van de leerlingen die hun onderwijs in Parkstad Limburg volgen.  Op 7 februari heb ik namens de CDA-fractie de volgende woorden uitgesproken: "In de huidige discussie moet de raad van Heerlen de afweging maken of hij Arcus voor Heerlen wil behouden of niet. De raad speelt slechts een beperkte rol in deze discussie, aangezien het schoolbestuur tegenwoordig vrijwel autonoom haar keuze kan maken voor een locatie. De raad is nodig voor het geven van groen licht voor het voorbereidingsbesluit voor het gebied aan de Valkenburgerweg, westelijk van de Douvenraderallee. Daarbij moet de raad de afweging maken of we het risico willen lopen dat Arcus vertrekt bij een nee van de raad. Willen we dat risico lopen, dan moeten we dat ook uitleggen aan de kinderen en ouders, die dan elders onderwijs moeten gaan volgen. Willen we dat niet, dan moeten we ja zeggen. Met alle toen voorliggende voorwaarden van het besluit in ons achterhoofd. Zover waren we toen nog niet en zover zijn we nu ook nog niet.  
Voorzitter, in de Arcusdiscussie wil het CDA zich richten op de belangen voor de stad en niet op allerlei reeds ingenomen standpunten en posities. Er zijn namelijk veel gemeenschappelijke belangen. Heerlen heeft van oudsher een zorgfunctie op het gebied van onderwijs voor de hele regio Parkstad Limburg. Het aanbod is in de loop van de jaren sterk uitgebreid tot het maximale aanbod van nu. Vrijwel alle scholen en onderwijstypes worden aangeboden. Hierin heeft Arcus dus geen andere keuze dan te kiezen voor Heerlen." Tot zover de woorden van onze fractie op 7 februari. 
Voorzitter wij vinden dat Arcus haar verantwoordelijkheid ontloopt als zijn Heerlen verlaat. De dreigementen van vertrek naar Sittard en Maastricht nemen we zeer serieus, aangezien de gesprekken met de partners daar al liepen voordat de Valkenburgerweg in beeld kwam. Niemand heeft het recht, dus ook Arcus niet, om deze Heerlense instelling te gaan verkwanselen of ermee te gaan shoppen. Een bestuursinstelling die zich daarvoor leent, kent kennelijk zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid niet goed. Bedrijfsmatig gezien kunnen wij ons zeer goed voorstellen dat Arcus voor de technische richting geflirt heeft met Sabic en voor de horeca met Maastricht. Maar moet de school hierbij alleen een bedrijfsmatige afweging maken? Of moet een school ook zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen in een regio die demografisch sterk onder druk staat? De CDA-fractie vindt dat Arcus, dat groot kon worden dankzij Parkstad Limburg, die verantwoordelijkheid ontloopt als ze zou weigeren om met het stadsbestuur in gesprek te gaan over een mogelijke locatie op Stadspark Oranje-Nassau. De vorige keer heeft de raad unaniem aangegeven dat dat de plek zou moeten zijn waar het allemaal plaats moet gaan vinden. 
Voorzitter, de argumenten die zouden pleiten voor de Valkenburgerweg zijn nog steeds niet voldoende steekhoudend. Wij vragen ons steeds meer af of de infrastructurele problemen afdoende op te lossen zijn. We werden hierbij onlangs bevestigd door de reizigersorganisatie ROVER, die ook duidelijk aangaf dat een school als Arcus in de directe nabijheid van een vervoersknooppunt zou moeten liggen. 
Voorzitter, de CDA-fractie vindt dat het college er alles aan moet doen om Arcus richting Stadspark Oranje-Nassau te bewegen. Als Arcus daadwerkelijk uit Heerlen vertrekt met de afdelingen Horeca en Techniek, moet het college de school aanspreken op de maatschappelijke verantwoordelijkheid tegenover geheel Parkstad Limburg. In het allerergste geval vinden wij dat het college ervoor moet zorgen dat een ander ROC de leemte gaat invullen door bijvoorbeeld Gilde-opleidingen tegen gunstige voorwaarden naar Heerlen te halen. 
De CDA-fractie is dus bereid het risico van vertrek door Arcus te nemen bij een nee van de raad. Sterker nog, wij vinden dat onze stad zich niet moet laten chanteren door Arcus. Arcus moet ervan overtuigd raken dat het in het leven niet alleen gaat om bedrijfsmatige resultaten. Dat gaat al helemaal niet op in het onderwijs. Sociaal en maatschappelijk is Arcus mede verantwoordelijk voor de toekomstige ontwikkeling van Parkstad Limburg. Daarom moet Arcus zich bereid tonen om, in samenspraak met de partners in Parkstad Limburg, een oplossing te vinden. En als het dan echt alleen gaat om het bedrijfsmatig besturen van een school, dan moet Parkstad Limburg ook gaan voor een bedrijfsmatige aanpak. Dan moet Parkstad Limburg er dus ook voor zorgen dat concurrerende ROC's tegen gunstige voorwaarden naar de centrumstad Heerlen worden gelokt.  
Voorzitter, de CDA-fractie is voor een goede doorontwikkeling van natuurpark Terworm. De CDA-fractie is voor een economische versterking van het centrum. De CDA-fractie is voor goed onderwijs in de nabijheid van ons vervoersknooppunt in Heerlen-Centrum. Samengevat zijn wij voor veel. Daarom zullen wij tegen Arcus op de Valkenburgerweg moeten stemmen. Tot slot willen wij alle andere fracties attenderen op de ongedekte cheque die de raad zal afgeven bij een ja voor Arcus op Terworm. De CDA-fractie wenst een dergelijke ongedekte cheque in het belang van de hele regio niet meer af te geven. Wij hebben geleerd van het debacle bij Stadspark Oranje-Nassau en het Glaspaleis. 
Voorzitter, mijn betoog ging over ons ingenomen standpunt van voor de verkiezingen. Nadat wethouder De Wit ons persoonlijk ingelicht had over het compromis met Arcus, dacht onze fractie dat de zon in onderwijsland in Parkstad Limburg weer wat feller ging schijnen. De indruk werd gewekt dat er een fantastisch compromis was bereikt. In de commissievergadering bleek niets minder waar te zijn. In de commissievergadering werd duidelijk dat alles nog open is en nog even onduidelijk als voor de verkiezingen. Alleen, en dat verbaast ons zeer, is de rol van vooral de SP en de PvdA 180 graden gedraaid.  
Hierbij wil ik iets langer stilstaan. Ik citeer fractievoorzitter mevrouw De Wit van de SP, inmiddels wethouder in Heerlen, uit de raadsvergadering van februari. Het citaat is vrij lang. 
"Voorzitter, vandaag ligt een moeilijk besluit voor. Arcus gaat bouwen op de verkeerde plek. Er is nauwelijks iemand te vinden die de plek geschikt vindt. Óf Arcus dreigt onze stad te verlaten. Het is een op de spits gedreven discussie geworden. Met als treurig dieptepunt de brief van Arcus 'Jammer van Arcus, maar Arcus moet verder'. Het is bedoeld als chantage. 
De SP vindt goed onderwijs in deze stad belangrijk. Wij hebben een scholingsachterstand en er moet hard aan getrokken worden om die in te halen. Goede huisvesting en goed uitgeruste gebouwen doen de animo om te leren wellicht toenemen en bieden extra mogelijkheden. 
Ook samenwerking en synergie tussen onderwijsinstellingen kunnen goede argumenten zijn. Het gaat vandaag echter om de plek waar Arcus wil bouwen. Een besluit dat omstreden is en minstens vijftig jaar mee moet. Daarom is een goede afweging nodig. Daarbij moeten we ook naar andere belangen kijken. 
In de eerste plaats valt op dat er afspraken geschonden worden, die in goed vertrouwen zijn gemaakt. Zo wil Arcus bouwen in de ecologische hoofdstructuur. Dat zou niet moeten kunnen. Er wordt een overeenkomst tussen diverse partijen gesloten en Terworm wordt als natuur- en recreatiegebied zomaar naar de prullenbak verwezen. Ooit ging Heerlen massaal de straat op om Terworm te behouden. Het is een belangrijk gebied voor de mensen in Heerlen. Arcus, provincie en college stappen daar veel te gemakkelijk over heen. Belangen van omwonenden of verenigingen in de omgeving spelen in de gehele discussie nauwelijks een rol. Vaststaat, dat een toevoeging van duizenden leerlingen aan dit zwaar belaste gebied en de verkeersafwikkeling, grote gevolgen hebben voor omwonenden. Arcus wijdt geen woord aan de belangen van derden. Zij ziet alleen haar eigen belang. 
Wethouder Vrolings vertelde tijdens de commissievergadering doodleuk dat er geen overlast komt, want die overlast is er al, zei hij. Die overlast zou wel toenemen. Voorzitter, dat is voor de omwonenden echt een geruststelling.  
In een eerdere discussie was het argument van Arcus om te kiezen voor het landelijke gebied, dat de binnenstad te veel verleidingen zou kennen en niet veilig genoeg was. Uit landelijk onderzoek blijkt dat veiligheid op alle scholen, zelfs in landelijke gemeenten een punt van aandacht is. Daarom is het argument gewijzigd in: synergie met andere onderwijsvestigingen. Wij vinden onderwijs voor onze stad erg belangrijk. Daarom hebben wij zeer serieus gekeken naar de Synergienotitie. Wij zijn voor samenwerking in onderwijs. Die Synergienotitie zou het bewijs moeten leveren, dat vestiging op één plek een beslissende voorwaarde is voor die synergie. Dat Arcus per se op Terworm moet bouwen om synergie mogelijk te maken. En dat bewijs en die overtuiging zijn niet te vinden in de Synergienota. 
Als het gaat om culturele synergie, dan is juist de huidige ligging, ver buiten het centrum van de hogeschool, ondanks alle goede bedoelingen en samenwerkingen, één van de redenen dat Heerlen als centrumstad niet van de grond kan komen. 
En als het gaat om de andere zaken in de Synergienota, is niet de noodzaak aangetoond dat een voorwaarde daarvoor zou zijn, dat de onderwijsinstellingen bij elkaar op een kluitje moeten liggen. Daarnaast vragen wij ons af of de locatie en de bundeling van duizenden leerlingen op deze plek verstandig is, juist gezien vanuit het belang van de leerlingen. De leerlingen lopen er extra verkeersrisico's vanwege de toegenomen drukte en afstand. De grootschaligheid, de massaliteit, of het nu gaat om scholen, zorginstellingen, kantoren of bedrijfslocaties, is op zijn retour. Iedereen in dit land komt terug van grootschaligheid en van vestiging aan de rand van steden en in het buitengebied. Straks zitten op Terworm duizenden leerlingen van 12 tot 24 jaar bij elkaar op een kluitje. Wij vragen ons af, puur vanuit de leerlingen gezien, uit sociale veiligheid gezien, of dat wel een goede ontwikkeling is. Wij denken van niet. 
De vestiging van Arcus op Terworm zal de gemeente miljoenen extra kosten. De BIRK-subsidie zou veel meer kans van slagen hebben als een onderwijsinstelling zich zou vestigen op Zeswegen. Want de voorwaarde voor die subsidie is dat het gehele gebied in ontwikkeling genomen moet worden. En er zijn op dit moment weinig andere ontwikkelingsmogelijkheden. Dat is geen ontwikkeling waar Arcus rekening mee zou moeten houden, maar je zou er wel over kunnen denken, om bijvoorbeeld met de grondprijs in Zeswegen, tegemoet te komen aan alle extra kosten van infrastructurele en andere maatregelen. 
We hebben ook met verbazing gekeken naar de voorgeschiedenis van het voorstel van Arcus om op Terworm te bouwen. Die is merkwaardig. Heerlen biedt drie geschikte locaties aan. De onderzoekcommissie, bestaande uit de heren Reinhoudt en Bronckers, wijst echter, zonder onderbouwing waarom de drie loaties niet geschikt zouden zijn, een vierde door Arcus gewenste plek aan. De provincie definieert allerlei criteria waaraan de locatie voor nieuwbouw moet voldoen. En het gekke is, dat niet één van die criteria die de provincie heeft gesteld, gehonoreerd wordt. Arcus is blijkbaar invloedrijker dan de gemeente Heerlen. De provincie laat de door haar geformuleerde criteria vallen als een baksteen en de gemeente Heerlen, net als de mensen die er wonen, moeten niet zeuren en inschikken. Het lijkt wel of de stad geen zelfrespect heeft, nu iedereen ons voor kan schrijven wat wij en onze inwoners goed moeten vinden. 
Wij zouden Arcus graag willen houden in Heerlen. En we hebben daar in Heerlen ook geschikte locaties voor. De beste locatie is op Zeswegen, maar er zijn er meer. Ons echte belang is niet het instituut Arcus, maar de diversiteit aan onderwijsvormen. Wij moeten nog zien dat Arcus uit de regio verdwijnt als het Terworm niet krijgt. De meeste leerlingen wonen in Parkstad Limburg of in de naaste omgeving. Niet alle ouders zullen het prettig vinden als hun kinderen verder moeten reizen en deelnemer moeten worden van een veel te druk verkeer op die plek. Daarnaast heeft Parkstad Limburg een miljoenencontract met Arcus. Niets belet ons om zo'n contract met een ander ROC af te sluiten en een ander onderwijsinstituut te faciliteren. De SP vindt dat het college te snel gebogen heeft voor Arcus. Het college kiest voor een nieuw gebouw op de verkeerde plek. Die keuze kun je maken. Maar wij kiezen voor goede en gedifferentieerde onderwijsvormen op de goede plek. In het belang van leerlingen en in het belang van de stad. Dat mag met Arcus, maar als Arcus niet wil, met een ander. 
Tot zover dit citaat. Ik vervolg. 
Voorzitter, het is duidelijk dat het voor iedereen een moeilijke beslissing is. Zelfs als het besluit er doorkomt, kun je je afvragen welk besluit we dan hebben. Het CDA zegt in de eerste termijn dat ze het liever niet heeft en dat ze geen besluit wil nemen voor de verkiezingen. De Stadspartij zegt dat ze wel voor stemt. Maar ze wil het uiteindelijk tegenhouden, want ze wil het niet op Terworm. Je vraagt je af wat het draagvlag ervan is. 
Voorzitter, er wordt een aantal voorwaarden gesteld voor de vestiging van Arcus op Terworm. Het college heeft er een aantal geformuleerd en de VVD heeft er via een motie nog wat aan toegevoegd. Maar welke je voorwaarde je ook stelt, de basisvoorwaarde is fout. De vestigingplaats Terworm is niet goed. Onze afwegingen in de eerste termijn gingen over de locatie. Daar hoort geen school te liggen. En het gaat om de veiligheid van leerlingen en de enorme belasting voor de omgeving. Wij zijn voor goed en gedifferentieerd onderwijs, maar dan wel op de goede plek. Dat kan met en zonder Arcus. Heerlen en Parkstad Limburg hebben ook een aantal troeven in handen. We kunnen actief de boer op gaan. Dat is tegenwoordig toegestaan. We kunnen zelf ook wat doen. Wij moeten lef tonen. Nu is het iedere keer weer die angst. Dat heeft al vaker meegespeeld. De ene keer gaat het om een kantoor, dan weer om iets anders. Iedere keer wordt vanuit angst geredeneerd. En dat is ook nu weer zo. We hebben toch wel wat zelfrespect? In het belang van de leerlingen in Parkstad Limburg en in het belang van de stad willen wij lef tonen.

Portiek H.

Ik wil u er graag op attenderen dat u bijna uw spreektijd van twintig minuten verspeeld hebt. En we hebben nog meer agendapunten vanavond.

Claessens C.M.J.P.

Voorzitter, ik ben twaalf minuten onderweg. Ik moet nog een pagina, maar als u liever hebt dat ik de raadzaal nu verlaat, dan doe ik dat. Voorzitter, de SP zou liever volmondig tegenstemmen. Je bent echter voor of bent ergens tegen. Daarvoor zijn wij hier. Daarvoor is politieke moed nodig. Maar nu het zo is zoals het CDA naar voren heeft gebracht, zullen wij de motie steunen. We hebben liever uitstel van een jaar dan deze locatie. 

Tot zover de woorden van de SP van voor de verkiezingen. Misschien is de wethouder in staat om de draai van haar partij uit te leggen. De mensen in de stad spreken er schande over. 
Voorzitter, ik wil nog verwijzen naar de ingezonden brief van oud-raadslid Winteraeken. Onze fractie sluit zich daar graag bij aan. Dat doen wij vanwege de vele terechte argumenten die in de ingezonden brief worden aangehaald en die in de diverse discussies ook al door ons en door andere fracties naar voren zijn gebracht. 
Ik ga onze bijdrage afronden met enkele vragen. Waarom heeft Arcus de o zo belangrijke unielocatie-eis laten vallen? Waar is het ondertekende contract waarin Arcus en Heerlen alle onderwijsvormen, die Arcus aanbiedt voor Parkstad Limburg, garanderen? Uit zeer betrouwbare bron heb ik vernomen dat een dergelijk contract er niet is, omdat Arcus een dergelijke garantie niet kan geven. 
Is Arcus niet alsnog te verleiden om zich te bewegen richting Stadspark Oranje-Nassau? Daar kan de gemeente tegen gunstige voorwaarden gronden aanbieden voor de o zo belangrijke unielocatie. Daar zullen de infrastructurele problemen minimaal blijken te zijn. En daar zal het economische effect op ons centrum optimaal zijn. Zijn er nog serieuze pogingen ondernomen om Arcus zover te krijgen? Tevens willen wij van de wethouder horen wat er gaat gebeuren met de vrijkomende locaties in het centrum van de stad. En dan liever een ander antwoord dan ons toegestuurd is, waarin staat dat ze een uiterste inspanning gaat doen om een en ander in goede banen te leiden. 
Voorzitter, ons standpunt is niet gewijzigd. We zullen dus ook niet voor het nieuwe voorstel zijn.