Algemene beschouwingen, CDA fractie 4 juli 2011

Voorzitter,

Waar we in vorige jaren gewend waren in grote lijnen te reageren op de Kaderbrief, kunnen we nu in onze Algemene Beschouwingen wat uitgebreider ingaan op onze speerpunten van beleid.

Een kabinet dat ingrijpende maatregelen neemt om het overheidstekort terug te dringen en het treffen van een voorziening binnen ons Grondbedrijf, maakt dat we voor een grote uitdaging staan.

Iedere inwoner zal daar iets van gaan merken. Voor het CDA is het belangrijk dat de zwakkeren in de samenleving zoveel mogelijk worden ontzien. Wij hopen dat we als gemeente kunnen bevorderen dat mensen in allerlei verbanden voor zichzelf en elkaar zorg kunnen dragen en dat we kunnen werken aan leefbare verhoudingen tussen mensen.

Dat dit alles onder druk komt te staan door allerlei ingrepen van de landelijke overheid, is de laatste tijd door de discussie over het Persoons Gebonden Budget zeer actueel. Mensen zijn onzeker. Het is van groot belang dat binnen korte tijd duidelijk wordt wat de gevolgen van de besparingen voor de betrokkenen zijn en als CDA-Heiloo zullen wij de uitvoering met argusogen volgen.

Ook voor de ambtenaren hier in huis zullen de gevolgen van de bezuinigingen merkbaar zijn, want de dienstverlening zal door minder mensen op peil gehouden moeten worden.

Van ons mag worden verwacht dat wij zorgvuldig en transparant omgaan met publieke middelen en geen onnodige schulden maken die op  toekomstige generaties gaan rusten. Op deze manier hopen wij gezamenlijk de schouders eronder te kunnen zetten.

Door middel van de Kaderbrief geeft het college ons de kaders voor de begroting 2012 en het meerjarenperspectief 2012-2015.

Namens het CDA geef ik hier graag de volgende reactie op.

In februari is door de gemeenteraad een motie aangenomen met daarin de richting waarbinnen de bezuinigingen gezocht kunnen worden. In grote lijnen heeft het college die richting overgenomen, waarbij het accent komt te liggen op bezuinigingen op het voorzieningenniveau. Verder worden er, zoals afgesproken,  voor 2012 geen onomkeerbare besluiten voorgesteld.

De Algemene uitkering uit het gemeentefonds laat tot en met 2014 een lichte stijging zien en in 2015 een daling. Naar ons idee moeten we die cijfers relativeren, want we zullen ook met andere  effecten, zoals de stijging van de loonkosten en de aangekondigde decentralisaties, rekening moeten houden.

Positieve effecten verwachten wij van het doorlichten van de werkprocessen en regionale samenwerking. Wat dat betreft vinden wij het te betreuren dat de samenwerking rond het Position Paper Regio Alkmaar te wensen overlaat. Op bestuurlijk niveau is er veel gekissebis en het lijkt er op dat men vooral de eigen belangen niet uit het oog wil verliezen. Wij zouden het Position Paper en de stand van zaken graag na de zomer op de raadsagenda zien.

Het onderzoek naar de scenario’s om zwembad het Baafje in stand te houden, verloopt naar wij van de wethouder vernemen, voorspoedig. Toch zal er veel creativiteit aan te pas moeten komen. Creativiteit van de inwoners die meedenken èn van onze kant.
Wij gaan ervan uit dat de toezegging dat het zwembad in oktober op de agenda van de commissie verschijnt, nog steeds overeind staat.

Het belangrijkste hoofdstuk in de kaderbrief behelst het sluitend maken van het meerjarenperspectief.
Het college is vol vertrouwen dat GS zal instemmen met de verdeling van de bezuinigingen over 3 jaren. Die verdeling  vindt de CDA-fractie  een goede keuze. 

De meest ingrijpende bezuinigingsvoorstellen zullen zich voordoen in 2013 en 2014 en een goed voorbereide dialoog met de inwoners is dán ook heel belangrijk.

De bezuinigingsvoorstellen voor 2012.

De lijst laat de kaasschaafmethode zien maar ook forse ingrepen, zoals die in de Openbare ruimte en het minder inhuren van tijdelijke vervangers. Ook wordt voorgesteld de AZG-regeling (de aanvullende  ziektekostenverzekering voor de minima) in 3 jaar tijd af te schaffen. Een aantal jaren geleden is deze regeling op initiatief van het CDA ingesteld. Toen was er budget voor 3 jaar, maar die termijn is al lang verstreken en de verzekering is nog steeds van kracht.
In de regio, en zelfs in het land, zijn  we als gemeente met een dergelijke ziektekostenregeling een uitzondering.

Onze gemeente kent een ruimhartig minimabeleid. Daarbovenop was er indertijd ruimte voor een aanvulling, maar nu die financiële ruimte er niet meer is, stelt het college voor de verzekering af te bouwen.

Naar aanleiding van het betoog van de voorzitter van de cliëntenraad willen wij het college vragen of de voorgestelde bezuiniging op de AZGregeling niet teniet wordt gedaan door hoge ambtelijke kosten bij het uitvoeren van de Wet Bijzondere Bijstand.

In het coalitieakkoord en de motie wordt voorgesteld om een besparing op de Afvalstoffen- en rioolheffing te compenseren door een verhoging van de OZB. De uitwerking daarvan in een bespreeknotitie laat zien hoe deze maatregel doorgevoerd kan worden en wat de consequenties zijn.

Een door de organisatie uitgewerkt rekenvoorbeeld van iemand met een huis van € 350.000 maakt duidelijk dat deze eigenaar in 2012 niets meer betaalt. Voor mensen met een duurder huis blijft het bij een klein bedrag.

Het principe van ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’ spreekt ons aan en daarom steunen wij de uitwerking van deze maatregel. De VVD noemde dit in de commissie een staaltje van inkomenspolitiek. Een groot woord voor een effect van hoogstens een paar tientjes per jaar.

Deze algemene beschouwingen bieden ook een goede gelegenheid om de uitvoering van het college-programma onder de loep te nemen.

De kwartaalrapportages van het college hebben we tot nu toe gemist, maar er ligt een toezegging dat daar aan gewerkt wordt.

Wij realiseren ons dat het bezuinigingsproces veel tijd en energie van de collegeleden vergt en wij willen hierbij onze waardering uitspreken voor de wijze waarop college en ambtenaren zich inzetten om onze gemeente door dit proces heen te loodsen.

Met dit in het achterhoofd concluderen wij dat de uitvoering van het collegeprogramma in grote lijnen in de pas loopt, maar wel willen wij extra aandacht  vragen voor de Duurzaamheidsagenda. Met alle energie die in de bezuinigingen wordt gestoken dreigt  dit aspect op de achtergrond te raken, terwijl de ideeën voor het oprapen liggen.

Kansen op dit gebied liggen er voor de nieuwbouw in Zuiderloo.

Woningen met lage energiekosten in een tijd van stijgende gas- en electriciteitsprijzen zijn zeer aantrekkelijk. Daarom doen wij aan het college het voorstel om bij de begroting een reserve te vormen voor duurzaamheidsmaatregelen. Dit op basis van het verwachte begrotingsoverschot in 2011.

2012 zal de boeken ingaan als het jaar van de versobering. De grote uitdagingen komen later.

In deze kadernota missen we nog de filosofie van het college hoe zij de evenwichtige balans tussen investeren en bezuinigen wil bereiken. Zoals het college in de inleiding van het collegeprogramma zegt: Heiloo op allerlei terreinen duurzaam versterken.

Bij die zoektocht zullen raad en college, maar ook de inwoners, elkaar inspireren.