Voorwoord

Voor u ligt het verkiezingsprogramma 2010-2014 van het CDA Lingewaal. In dit verkiezingsprogramma treft u de algemene uitgangspunten aan met betrekking tot de huidige situatie in Lingewaal alsmede de nabije verwachte toekomst. Aan de hand van ons verkiezingsthema ‘Samen dromen, durven én doen’ geeft het CDA Lingewaal een inkijk in deze verwachtingen alsmede de oplossingsrichting die wij zoeken om aan huidige en toekomstige problemen het hoofd te bieden.

Het zal geen verrassing zijn dat deze verkiezingen in het teken staan van de economische recessie. Dat betekent echter niet dat het CDA Lingewaal zich daar op blind staart. Zonder twijfel komen de meest actuele en grote uitdagingen voor de nabije toekomst daar uit voort, maar we zullen de blik verder moeten richten dan alleen op het economisch herstel. In dit verkiezingsprogramma treft u de oplossingsrichting aan die het CDA voorstaat.

Bij het lezen van dit verkiezingsprogramma wens ik u het inzicht en de wijsheid toe om die keuzes te maken die in het belang van Lingewaal zijn. Ik vertrouw op uw steun tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op 3 maart 2010.

Met vriendelijke groet,

namens de fractie en het bestuur van het CDA Lingewaal,

Luuc Wilschut

Voorzitter CDA Afdeling Lingewaal

Asperen/Heukelum/Herwijnen/Spijk/Vuren, januari 2010

Inhoudsopgave

Voorwoord                                                                                                                                                                      1

Inhoudsopgave                                                                                                                                                             2

1. Algemene uitgangspunten                                                                                                                                  3

2. Bestuur en dienstverlening                                                                                                                                6

3. Openbare orde en veiligheid                                                                                                                             7

4. Verkeer & vervoer en openbare ruimte                                                                                                        8

5. Economische zaken                                                                                                                                                9

6. Lokaal onderwijs, jeugd & gezin en ouderenbeleid                                                                                 10

7. Sport, cultuur en recreatie                                                                                                                                  11

8. Maatschappelijke ondersteuning                                                                                                                     12

9. Milieu                                                                                                                                                                           13

10. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting                                                                                                 14

11. Financiën en algemene dekkingsmiddelen                                                                                               16

1. Algemene uitgangspunten

Toen de Farizeeën gehoord hadden, dat Hij de Sadduceeën tot zwijgen had gebracht, kwamen zij bijeen, en één van hen, een wetgeleerde, vroeg, om hem te verzoeken: Meester, wat is het grote gebod in de wet? Hij zeide tot hem: Gij zult de Here, uw God, liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw verstand. Dit is het grote en eerste gebod. Het tweede, daaraan gelijk, is: Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf. Aan deze twee geboden hangt de ganse wet en de profeten.

Mattheüs 22:34-40

‘Samen dromen, durven én doen’ is de rode draad die door dit verkiezingsprogramma loopt. Dit verkiezingsprogramma biedt u inzicht in hoe de komende jaren de gemeente Lingewaal bestuurd zou moeten worden. Daarbij wordt met name gekeken naar de komende vier jaren, maar wordt ook duidelijk de blik verder gericht dan 2014. Onze inspanningen moeten er namelijk op gericht zijn om de kernen in Lingewaal ook na 2014 mooie en goed bestuurbare plattelandskernen te laten zijn.

Samen

De bovenstaande Bijbelverzen uit Mattheüs geven de kern aan van de christendemocratie.  Heel duidelijk wordt daarin een keuze gemaakt om het christelijk gedachtegoed ten grondslag te leggen aan het politiek handelen. Van belang om te benadrukken is dat de christendemocratie niet alleen openstaat voor christenen. Mensen die er voor kiezen om geen of een ander geloof aan te hangen mogen daar niet van worden uitgesloten. Integendeel, Christus geeft duidelijk aan dat het geloof in God en de naastenliefde de kern is van het christelijk geloof. De christendemocratie is daarmee van en voor alle inwoners van Lingewaal.

Dromen

Dromen heeft vaak een negatieve klank als het in verband wordt gebracht met het openbaar bestuur. Het roept een niet realistisch beeld van het heden en de toekomst op. Wij proberen dit juist positief te zien. Dromen is het uitspreken van hoop en vertrouwen in een mooie toekomst.

Om onze zelfstandigheid als plattelandsgemeente te kunnen handhaven, moeten we allereerst geloven dat we daarin kunnen slagen. Het politiek en bestuurlijk handelen van de gemeente moet erop gericht zijn om dit mogelijk te maken en te houden. In een nimmer aflatende wens van de Rijksoverheid om het aantal gemeenten terug te dringen zal dit geen gemakkelijke opgave zijn. Als we intern gericht op Lingewaal blijven, dan ontkomen we er met de tijd niet aan om opgeslokt te worden door onze buurgemeenten. Gorinchem blijft groeien, maar ziet zich aan alle kanten ingeklemd door kleinere gemeenten. Een herindeling met een buurgemeente, waarin Gorinchem als ‘hoofdstad’ zal liggen, is daarom slechts een kwestie van tijd. Als we nu niets doen, lopen Heukelum, Spijk en Vuren het risico opgeslokt te worden door Gorinchem. Asperen zal toegevoegd worden aan Leerdam en Herwijnen zal – voor zo lang als het duurt – wellicht haar plattelandskarakter kunnen behouden door toevoeging aan Neerijnen. Maar een structurele zelfstandigheid voor deze gemeente is allerminst zeker met een blijvende drang tot uitbreiding vanuit Gorinchem.

Een duidelijk alternatief kan gezocht worden in het toevoegen van een aantal kernen bij Lingewaal om zo een stabiele plattelandsgemeente te blijven vormen. Gedacht kan worden aan een nieuw Lingewaal dat bestaat uit diverse kernen in de directe omgeving van het huidige Lingewaal waardoor een zelfstandige plattelandsgemeente gevormd kan worden die in eerste instantie uit zo’n 17.000 inwoners zal bestaan. Aangezien de toekenning van vele rijksgelden op basis van inwoneraantal geschiedt, kan een dergelijke groei die massa bieden die nodig is om als plattelandskernen te kunnen blijven bestaan. Want hoewel de plattelandskernen in ons rivierengebied onderling sterk kunnen verschillen, hebben zij allen een ding gemeen en dat is de wens om een plattelandskern te blijven. Een sterk en stabiel Lingewaal kan die garantie bieden.

Durven

‘Voor het openbaren van gedachten of gevoelens (…) heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.’ Zo luidt de omschrijving van de vrijheid van meningsuiting zoals die is vastgelegd in onze Grondwet. Een groeiend aantal mensen ziet hier een rechtvaardiging in om alles wat zij denken ook meteen te uiten, met als grens de kaders van de strafwet. Dat is niet juist. De Grondwetsbepaling geeft aan in hoeverre de overheid zich mag mengen in de meningsuiting van individuen, en dat mag zij zodra daar een wettelijke grondslag voor is. De meest bekende wettelijke bepalingen in dit verband zijn de verboden op belediging en discriminatie zoals vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht. Daarnaast gelden fatsoensnormen, waaronder het respect voor de medemens. Dat is geen onderwerp van wetgeving, maar wel een norm waar wij ons ten opzichte van elkaar aan te houden hebben. Dat juridisch gezien het uiten van een mening toegestaan is, wil nog niet meteen zeggen dat dit in alle gevallen fatsoenlijk is. Het is altijd goed om uzelf af te vragen als u iets mag zeggen, of u dat ook moet zeggen. Wederzijds respect vraagt van een ieder om rekening te houden met een ander.

De komende jaren zal er – wellicht nog meer dan ooit tevoren – nagedacht moeten worden over de eigen verantwoordelijkheid voor een schone leefomgeving. Goed rentmeesterschap betekent allereerst dat we de plicht hebben om zorgvuldig om te gaan met Gods schepping. Natuurbeheer en dierenwelzijn vormen daar speerpunten in als het gaat om het beheer van de groene ruimte. Maar een schone leefomgeving betekent ook dat er een klimaat heerst in de gemeente waarin mensen zich veilig en op hun gemak voelen. Overlast dient effectief bestreden te worden en tegen inbreuken op wet- en regelgeving dient handhavend te worden opgetreden.

De overheid is er om deze doelen na te streven en burgers daarbij te ondersteunen. Om dat te kunnen doen heeft de overheid regels gesteld die moeten worden nageleefd. Daarmee is ook gezegd dat regels een middel zijn, en geen doel op zich. Dat betekent dat overbodige regelgeving moet worden geschrapt en dat verzoeken van burgers positief tegemoet moeten worden getreden.

Durven ziet ook toe op het durven belijden van het eigen geloof. In het publieke domein worden religies maar al te vaak aangewezen als de oorzaak van alle oorlogen en ellende in de wereld, nu men zich op het standpunt stelt dat de verschillen in godsdiensten de oorzaak van deze conflicten vormt. Het is echter niet het verschil in godsdiensten, maar een groeiende mate van intolerantie. De samenleving individualiseert waarin mensen steeds meer alleen het eigen belang voor ogen houden onder het motto: ‘Wat een ander gelooft, denkt of doet is niet van belang, als ik het maar naar mijn zin heb’. In het verleden heeft het CDA als titel van het landelijk verkiezingsprogramma gehad: ‘Samenleven doe je niet alleen’. We moeten de verschillen in elkaar respecteren en onze levenswijze niet dwingend opleggen aan andersdenkenden.

Doen

De economische crisis is nog niet aan haar einde. Hoewel de eerste tekenen van herstel daar lijken te zijn, zal de volle omvang van de gevolgen zich in de komende jaren gaan aftekenen. Om de ineenstorting van de economie te voorkomen is er wereldwijd door overheden ingegrepen met aanzienlijke kapitaalinjecties in die economie. Het bancaire systeem dreigde te wankelen, maar ook in Nederland is een omvallen voorkomen door ingrijpen van de Rijksoverheid. Het wisselgeld wat hiervoor is betaald betreft een in zeer korte tijd snel opgelopen staatsschuld. Dit zal zich in de komende jaren vertalen in bezuinigingen door de Rijksoverheid op tal van terreinen. Die bezuinigingen vinden plaats door enerzijds te korten op uitgaven en anderzijds door taken te verschuiven van de Rijksoverheid naar lagere overheden. Hierdoor kunnen de Rijksfinanciën op relatief korte termijn weer op orde worden gebracht. De verschuiving van lasten van het Rijk naar de gemeente heeft wel tot gevolg dat er structurele uitgaven op het bord van de gemeente komen te liggen zonder dat daar financiële dekkingsmiddelen van het Rijk tegenover staan. Daar bovenop komt een gegarandeerde verlaging van de algemene uitkering. In welke omvang dat gaat geschieden is nog niet duidelijk. Het betreft minimaal enkele procenten, maar dat kan in bepaalde gemeenten oplopen tot twintig procent. Als dat laatste scenario zich voor Lingewaal voordoet, betekent dit dan we ons voor een ombuigingsdoelstelling van behoorlijke omvang gesteld zien.

Duidelijk is geworden dat de gemeentelijke inkomsten structureel teruglopen terwijl de uitgaven structureel oplopen. Aan de inkomstenkant kan compensatie plaatsvinden door lastenverzwaringen, zoals het ophogen van de onroerendzaakbelasting, maar ook dat kent zijn grenzen. Er zal dus door de gemeente ook structureel aan de uitgavenkant keuzes moeten worden gemaakt. Voor lange tijd is het financieel mogelijk geweest om een breed scala aan voorzieningen vanuit de gemeente in alle kernen te ondersteunen. Aan die tijd is een einde gekomen. Structurele ingrepen in de gemeentelijke uitgaven, die de burgers direct of indirect treffen, zullen onvermijdelijk zijn. Het verenigingsleven dient waar mogelijk te worden ontzien nu dit het sociaal cement van onze gemeente is. Het is echter de verwachting dat er zelfs niet aan ontkomen kan worden om maatregelen te treffen die de verenigingen financieel treffen.

Bijzondere aandacht gaat uit naar de ouderen in onze gemeente. De huidige generatie ouderen heeft ons land na de Tweede Wereldoorlog opgebouwd, en in een tijd waarin er niets was de basis gelegd voor het goede leven wat wij allen vandaag de dag in Nederland kunnen ervaren. Daarvoor moeten wij deze generatie respecteren en dankbaar zijn. Nu deze generatie de bescherming en steun zoekt van de huidige generatie die het land en deze gemeente bestuurt, mogen wij deze mensen niet aan hun lot overlaten. Wij hebben de morele plicht deze mensen bescherming en steun te bieden.

Het blijven geen gemakkelijke tijden voor de agrariërs. Wie de moeite neemt om zich in het leven van de agrariër te verdiepen, ziet dat dit nagenoeg allemaal hardwerkende mensen zijn met hart voor hun dieren. Deze beroepsgroep is de afgelopen jaren al diverse malen zwaar getroffen, en voor velen van hen – vooral in het zuiden des lands – dreigt zich een nieuwe catastrofe te voltrekken bij bedrijven die geruimd moeten worden in verband met de Q-koorts. In Lingewaal is tot op heden reeds een bedrijf door de Q-koorts getroffen. Wij voelen ons sterk verbonden met de agrariërs en zullen, net als in het verleden, ook in de komende collegeperiode in al ons politiek handelen hun belangen behartigen.

De jeugd heeft de toekomst. Het CDA realiseert zich dit en ziet het tot haar taak om de jeugd dit te laten realiseren. De jongeren die nu naar de middelbare school gaan zullen in veel gevallen nog niet mogen stemmen, maar dat betekent niet dat hun mening niet ter zake doet of hun kijk op aspecten die de gemeentepolitiek betreffen niet verhelderend kan zijn. Dit bleek duidelijk uit het op 24 november 2009 door het CDA georganiseerde jeugddebat in het gemeentehuis van Lingewaal. Als politieke partij zijn we van oordeel dat we jongeren moeten leren dat besturen en kiezen zou moeten geschieden op basis van de inhoud. De politiek lijkt als gevolg van de maatschappelijke trend erg te verharden en steeds meer om spierballentaal in plaats van een goed doordacht standpunt met een visie te gaan.

De jeugd trekt echter ook weg uit onze kernen, en met hen vertrekt dus de toekomst van ons zelfstandige bestaan. We zullen maatregelen moeten treffen om de jeugd duurzaam aan onze gemeente te binden. Het bouwen van starterwoningen is een aardig middel, maar blijft een druppel op de gloeiende plaat. Structurele oplossingen moeten komen uit sociale woningbouw waarvoor een intensieve samenwerking met een woningbouwcoöperatie noodzakelijk is. In de komende collegeperiode zal daarom met Kleurrijk Wonen tot duidelijke prestatieafspraken gekomen moeten worden.

Op 28 januari 2010 heeft de raad het Manifest van Lingewaal aangenomen. Deze visie is zorgvuldig en in samenspraak met de inwoners van Lingewaal. Het bevat de wil van de bevolking over de toekomst van Lingewaal. Uiteraard heeft het CDA het Manifest betrokken bij het tot stand brengen van dit verkiezingsprogramma. Op sommige punten is dat in het verkiezingsprogramma expliciet benadrukt. Ook in de hoofdstukken waar het Manifest niet met zoveel woorden wordt genoemd heeft het wel degelijk een hele belangrijke invloed gehad op de inhoud daarvan.

2. Bestuur en dienstverlening

Uitgangspunten

Vanwege de relatief kleine omvang van de gemeente Lingewaal is de gemeente toegerust met een kleine organisatie waarin de noodzakelijke kennis en kunde niet overal in voldoende mate vertegenwoordigd is. Hoewel het CDA niet twijfelt aan de persoonlijke inzet van iedere ambtenaar voor de gemeente en haar inwoners, blijft er op bepaalde terreinen een gebrek aan benodigde expertise bestaan. Het is niet meer van deze tijd dat een gemeentelijke organisatie niet beschikt over een eigen jurist, terwijl de samenleving de afgelopen jaren sterk gejuridiseerd is. Bedrijven, instellingen maar ook burgers zijn sneller geneigd om naar de rechter te stappen als een conflict met de gemeente ontstaat of dreigt te ontstaan.

Ook is de regeldruk die vanuit Brussel en Den Haag op de gemeente afkomt de laatste jaren explosief gestegen. Daarnaast schuift Den Haag veel eigen taken door naar de gemeenten zoals de maatschappelijke ondersteuning. Dit eist expertise in de ambtelijke organisatie. Voorheen kon volstaan worden met uitvoeringscapaciteit, nu het Rijk degene was die de wetgeving maakte. Nu wordt duidelijk een beleidsvisie van de gemeente verwacht waarin expertise vereist is.

Verder heeft de Rekenkamercommissie in haar laatste rapport “Toegevoegde waarde”, over de inhuur van derden, geconstateerd dat een groot deel van de loonsom uitgegeven wordt aan (externe) adviseurs. Deels is dit verklaarbaar, doordat het in dienst nemen van de betreffende expert duurder is dan deze enkele malen in te huren. Bij een structurele behoefte aan advies, zoals een juridische functie, is per saldo de loondienst goedkoper. Het “delen” van de ambtenaar met andere gemeenten, zoals dat nu al op het bureau Integrale Veiligheid en Rampenbestrijding (IVR) geschiedt, kan daarbij een oplossing zijn.

Reorganisatie

Reorganisatie van de ambtelijke organisatie wordt als noodzakelijk onderkend. De ambtelijke organisatie van de gemeente Lingewaal is momenteel een zogenaamde ‘aanbodgestuurde organisatie’. Niet de vraag van de burger, maar het aanbod van de gemeente staat centraal. De nieuwe organisatie moet worden ingericht op een zogenaamde ‘vraag gestuurde organisatie’. Een gemeentelijke organisatie die aan dat model voldoet maakt het mogelijk om zowel bij beleid als uitvoering goed te coördineren en op eenzelfde manier aan te pakken. De vraag van de burger staat centraal, niet wat de gemeente de burger te bieden heeft.

Verder moet het mogelijk gemaakt worden om ambtenaren gemakkelijker met andere gemeenten te delen. Hierdoor moet het eenvoudiger worden om individuele ambtenaren op basis van opleiding, expertise en ervaring gedifferentieerd te salariëren hetgeen het aantrekken van academisch geschoold personeel moet vereenvoudigen.

Regio Rivierenland

Met ingang van maart 2010 zal de bestuurlijke structuur van de Regio Rivierenland ingrijpend worden gewijzigd. Het Algemeen Bestuur zal bestaan uit negen personen – uit elke deelnemende gemeente één – met een onafhankelijk voorzitter die bestuurder uit één van de deelnemende gemeenten is. Het Algemeen Bestuur benoemd uit haar midden een dagelijks bestuur van drie personen en de voorzitter is dezelfde persoon die voorzitter is van het Algemeen Bestuur. De afgevaardigden van de deelnemende gemeenten die participeren namens de eigen gemeente in een portefeuille zijn rechtstreeks verantwoording verschuldigd in de eigen gemeenteraad. De gemeenteraad wordt dus veel directer betrokken bij het regio bestuur. De intergemeentelijke samenwerking zal door de nieuwe structuur “intensiever”worden en de ambtelijke organisatie van de regio zal slagvaardiger voor de aangesloten gemeenten kunnen werken.

3. Openbare orde en veiligheid

Uitgangspunten

De samenleving is van en voor iedereen. De leefomgeving hoort een veilige plek te zijn voor burgers en hun gemeenschappen. ’Schoon’, ‘heel’ en ‘veilig‘ zijn kernwoorden met betrekking tot de voorwaarden om veiligheid te bewerkstellingen. Dit is de primaire verantwoordelijkheid van de gemeente.

Het CDA wil door een samenleving die houvast biedt, verhinderen dat mensen tot criminaliteit vervallen. De eerste verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de burger in het algemeen en bij de opvoeders in het bijzonder. Samenleven doen we met elkaar, hetgeen betekent dat we elkaar op onjuist gedrag moeten kunnen aanspreken. Dat is geen eenrichtingsverkeer. Ook zal men moeten accepteren dat men op onjuist gedrag wordt aangesproken.

Er lijkt sprake van een verschuiving van een aantal vormen van criminaliteit van de stad naar het platteland. Dit vraagt om versterking van de politiezorg. De financiering van de politiezorg is primair een rijkstaak. Het CDA zal zich daarom sterk opstellen voor een lobby vanuit de gemeente en de regio om hier meer gelden voor beschikbaar te krijgen.

Stappen in Lingewaal

Het is een maatschappelijk brede trend dat jongeren later in de avond op stap gaan. Waar jongeren vroeger voor elf uur ‘s-avonds thuis waren, gaan sommige nu pas rond dit tijdstip thuis weg. Dat betekent niet dat, mede gelet op het alcoholmatigingsbeleid van de Rijksoverheid, de horecagelegenheden in Lingewaal dan maar onbeperkt open moeten kunnen zijn. Waar er behoefte en mogelijkheden zijn, kan gekeken worden naar een mogelijke verruiming van de sluitingstijden door middel van aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Een latere openstelling maakt een gespreide sluiting meer mogelijk waardoor overlast op straat beperkt kan worden. Ook kan voorkomen worden dat jongeren na horecabezoek in Lingewaal buiten de gemeente nog vertier gaan zoeken in horecagelegenheden en discotheken die wel langer open zijn. Veelal is men dan reeds in (licht) beschonken toestand en geen verantwoordelijke weggebruiker meer.

De belangen van omwonenden van horecagelegenheden mogen hierbij niet uit het oog worden verloren. De uitkomsten van het experiment naar de verruiming van de openingstijden, wat momenteel wordt uitgevoerd door de burgemeester, zal een belangrijke eerste graadmeter zijn.

Aandachtspunten

-          Het CDA is voorstander van versterking van de politiezorg binnen de gemeente. Dit houdt ondermeer in dat er een volledige gebiedsgebonden netwerker voor Lingewaal beschikbaar is en dat een volledig steunpunt gehandhaafd zal blijven in de plaats Geldermalsen. Vanuit Geldermalsen kan Lingewaal bediend worden zodat relatief korte aanrijtijden na een melding gewaarborgd zijn.

-          Sociale veiligheid in de kernen verdient de aandacht. De veiligheid kan worden vergroot via inschakeling van particulier initiatief. Het CDA denkt hierbij aan inbraak- en buurtpreventie. De leefomgeving zal blijvend op veiligheid getoetst moeten worden.

-          Het CDA wil dat de brandweer op adequaat niveau wordt gehandhaafd. Goede toerusting van vrijwilligers, vallend onder de verantwoordelijkheid van de gemeente, moet zo veel mogelijk worden gewaarborgd.

-          Het regelmatig actualiseren van de rampen- en calamiteitenplannen is van groot belang. Door middel van oefeningen dient de bruikbaarheid te worden getest. Goede voorlichting naar de burger dient plaats te vinden.

-          De werkzaamheden van instanties die slachtoffers ondersteunen, moeten structureel ondersteund worden.

4. Verkeer & vervoer en openbare ruimte

Uitgangspunten

Verkeersveiligheid is zeer belangrijk. Verbetering hiervan loopt als een rode draad door de vele onderdelen van het gemeentelijk beleid. Veel inwoners van Lingewaal hebben verkeersveiligheid bovenaan hun wensenlijst staan, met name als het aankomt op de eigen woon- en leefomgeving. Het CDA onderkent dat er hierover een groeiende ontevredenheid is ontstaan, omdat het lijkt alsof er jaren alleen gepraat is over verkeersveiligheid zonder concrete daden. Hoewel dit niet zo zwart-wit is, vindt het CDA dat knelpunten zo snel mogelijk moeten worden aangepakt.

De moderne samenleving is mobiel. Dat heeft positieve gevolgen in termen van welvaart en persoonlijke ontwikkeling. De sterke toename van mobiliteit heeft echter ook negatieve effecten voor het milieu. Op basis van het uitgangspunt solidariteit stelt het CDA dat mobiliteit een groot goed is, waar iedereen recht op heeft. Of iemand in een grote stad of in het landelijk gebied woont, lichamelijk zeer mobiel of hulpbehoevend is, moet niet uitmaken. Voor al deze groepen mensen moeten er mogelijkheden zijn zich te kunnen verplaatsen. Samen met omliggende gemeenten, de regio en de provincie zal dit vraagstuk moeten worden opgelost.

Aandachtspunten

-          Het CDA pleit voor uitbreiding van het aantal fietspaden in de gemeente. Speciale aandacht verdient de veiligheid van fietsroutes naar scholen en de verkeerssituatie rondom scholen. Het CDA wil dan ook, in samenwerking met de betrokken scholen, projecten stimuleren om leerlingen van basisscholen weer lopend of fietsend naar school te krijgen. Deze bevordering van veiligheid zal ook gerealiseerd moeten worden bij bijvoorbeeld de verzorgingshuizen.

-          Het onderhoud van wegen dient planmatig, effectief en efficiënt te worden uitgevoerd zonder dat er onnodig beknibbeld wordt.

-           In samenhang met andere beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, moeten verkeers- en vervoersvraagstukken aangepakt worden.

-          Het CDA streeft ernaar om in Asperen te komen tot een goede ontsluitingsweg van industrieterrein “De Oven” vanaf de Leerdamseweg. In de plannen zal ook de situatie in de Voorstraat moeten worden meegenomen.

-          De golfbaan in Spijk is volop in ontwikkeling en wordt een baan van internationale omvang en belangstelling. De verkeerssituatie moet beheersbaar zijn en Spijk moet goed bereikbaar blijven. De veiligheid van lopend en fietsend verkeer, met name schoolgaande kinderen, moet gewaarborgd blijven.

-          Onderzocht dient te worden of het aantal carpoolplaatsen in de gemeente en de omvang hiervan voldoende zijn. Passende maatregelen moeten genomen worden als dit niet voldoende is.

-          Er dienen goede en veilige stallingmogelijkheden te zijn voor fietsen bij bushaltes en carpoolplaatsen. Deze stallingmogelijkheden dienen ook veilig te zijn, zodat ze optimaal gebruikt gaan worden.

5. Economische zaken

Uitgangspunten

De recessie waar we nu nog middenin zitten is een economie die in 2009 vier procent in volume kromp, wat ongekend diep is. Hoewel het Centraal Planbureau voor 2010 al weer een voorzichtige economische groei van anderhalf procent verwacht, lijkt de huidige recessie dieper dan die van de jaren tachtig van de vorige eeuw. In 2009 was er in alle vier kwartalen sprake van krimp waardoor van een langdurige recessie gesproken kan worden.  Het niveau van productie is ver teruggevallen en het zal zeker een aantal jaren duren voordat we weer op het welvaartsniveau van 2008 terug zijn. Ook voor de inwoners van de  gemeente Lingewaal  zullen deze ontwikkelingen niet onopgemerkt blijven, de werkeloosheid zal ook in de gemeente Lingewaal oplopen, toch blijft er hoop op herstel.  De arbeidsmarkt is flexibelere dan in de jaren tachtig. De krapte op de arbeidsmarkt kan vooral door demografische ontwikkeling relatief snel weer toeslaan. Niet in 2010 of 2011, maar wel in de periode daarna.

Naast de economische doelstelling is er ook een maatschappelijke doelstelling voor economische ontwikkeling. De ontwikkeling van een goede woon- en leefomgeving kan niet alleen door de gemeente Lingewaal worden vormgegeven. Sterker nog, een succesvolle strategie vraagt om een gelijkwaardige samenwerking tussen de verschillende overheden, inwoners, bedrijfsleven, hulpverleningsinstellingen, verenigingen, en maatschappelijke organisaties.

Bedrijvigheid

De directe invloed van de gemeente op de economische ontwikkeling is gering. Directe financiële verstrekkingen aan ondernemers worden aangemerkt als staatssteun en zijn op grond van Europees en nationaal mededingingsrecht verboden.

Wel kan de gemeente bijdragen aan goede randvoorwaarden voor een duurzame, economische ontwikkeling. Zoals al beschreven staat in het Manifest van Lingewaal brengt het bieden van bedrijfsmogelijkheden levendigheid in de kernen. Het CDA maakt zich dan ook sterk voor verbreding van de economie en het behouden en stimuleren  van het midden- en kleinbedrijf, kleinschalige zakelijke en persoonlijke dienstverlening in de kernen. Een goed voorbeeld is het bedrijventerrein ‘De Zeiving’ waar het CDA in het verkiezingsprogramma van 2006-2010 al een belofte gedaan heeft en zich in de afgelopen periode ook aan gehouden heeft. Ook in deze tijd van oplopende werkloosheid is het dus zaak om zich sterk te maken voor het behoud van economische activiteiten in de gemeente Lingewaal.

In deze tijd van economische recessie en dreigende werkeloosheid dient de werkgelegenheid voor jongeren bijzondere aandacht te krijgen. De gemeente ondersteunt initiatieven die bevorderen dat jongeren bij werkeloosheid bijgeschoold kunnen worden of aan werkgelegenheidstrajecten kunnen deelnemen. Maar ook dreigende ontslagen bij hogere leeftijden dienen actief te worden aangepakt.

Het CDA is van mening dat het in onze gemeente, met een aanzienlijk aantal inwoners werkzaam in de bouw, belangrijk is met onder andere duurzaamheid een voorbeeldfunctie te tonen. In deze moeilijke periode is het van belang ons te beraden op de revitalisering van onze gemeentelijke economie en  waar mogelijk investeringen naar voren te halen en een actieplan op te stellen en uit te voeren om private investeringen te stimuleren.

Ondernemers

Het CDA vindt de inbreng van ondernemers zeer belangrijk. Intensief contact met ondernemers en hun organisaties is daarvoor een noodzakelijke voorwaarde. Het CDA is van mening dat Lingewaal actief moet participeren in de regionale economische samenwerking die een bijdrage levert aan de economische versterking van de eigen gemeente en de regio. Initiatieven van lokale en regionale  ondernemers(organisaties) verdienen ondersteuning.

Ondernemers die een bedrijf op een zogenaamde knellende plaats hebben, dienen op steun van de gemeente te kunnen rekenen om een verplaatsing te bevorderen.

6. Lokaal onderwijs, jeugd & gezin en ouderenbeleid

Uitgangspunten

Ieder kind verdient de kans om zijn talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Dat kan alleen met kwalitatief goed onderwijs. Scholen zorgen voor het overdragen van kennis en het aanleren van

vaardigheden, zodat kinderen goed worden voorbereid op het vervolgonderwijs. De opvoeding van kinderen is een verantwoordelijkheid van de ouders. Maar natuurlijk speelt ook de school een rol. Daarom betrekken we de ouders bij de school, zodat de kinderen alle kansen krijgen die ze verdienen. Dat noemt het CDA kwalitatief goed onderwijs met een eigen identiteit.

Met een groot gedeelte van onze jeugd gaat het goed. Uit internationaal onderzoek blijkt dat de Nederlandse jeugd dat zelf ook zo ziet, tevreden is en positiever denkt dan kinderen uit andere Europese landen. Met een klein deel van onze jongeren gaat het helaas minder goed. Oorzaken zijn er zeker te noemen; kant en klare oplossingen helaas niet of niet snel genoeg.

In onze complexe maatschappij wil het CDA dat het gemeentelijk en regionaal beleid er op gericht is en blijft deze jongeren en hun opvoeders te ondersteunen.  Hiermee is niet alleen de jeugdige of zijn gezin geholpen, maar het draagt ook bij aan een leefbare samenleving. Het gezin is immers de hoeksteen van de maatschappij.

Lokaal onderwijs

Het CDA richt zich op:

-          Het combineren van meerdere functies (kinderopvang, sport, muziekonderwijs) in een school stimuleren

-          De eigen identiteit van scholen waarborgen, zeker ook bij samenwerking in een brede school

-          Spijbelen en voortijdig schoolverlaten tegengaan, onder andere door ouders aan te spreken op hun verantwoordelijkheid

Voor- en Vroegschoolse Educatie

Het CDA heeft als speerpunten:

-          goede afspraken over aansluiting van Voor- en Vroegschoolse Educatie met het onderwijs

-          een gemeente die actief meehelpt de ‘doelgroepkinderen’ voor dit VVE beleid op te zoeken

-          een gemeente die actief bemiddelt in het contact met consultatiebureaus, kinderopvang en peuterspeelzaalwerk

 Jeugd en gezin

Het CDA wil in de komende periode het volgende bereiken:

-          een Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) waarbij het makkelijk binnenlopen is, zonder belemmeringen; een bezoek aan het CJG mag niet leiden tot het etiket ‘probleemgezin’

-          het CJG als een servicepunt voor iedereen die niet alleen problemen wil voorkomen, maar het kind optimaal wil laten opgroeien

-          een goede samenwerking tussen alle organisaties die met elkaar dit CJG invulling moeten geven, dus geen eigen koninkrijkjes

-          een goede antenne voor de identiteit van de adviesvragers; ouders en kinderen hebben de vrijheid om te kiezen voor hulp die in lijn is met hun levensovertuiging

Ouderenbeleid

Zoals aangegeven vindt het CDA dat bijzondere aandacht dient uit te gaan naar de ouderen in onze gemeente. In diverse beleidsterreinen nemen wij de belangen van ouderen ook mee. Het is daarnaast goed om te benadrukken dat wij – los van voornoemde terreinen – een actief ouderenbeleid nastreven. Een voortdurende samenwerking met de Stichting Welzijn Ouderen Lingewaal (SWOL) is daarom essentieel.

7. Sport, cultuur en recreatie

Uitgangspunten

Sport, cultuur en recreatie bieden onze inwoners niet alleen de mogelijkheid om zich op verschillende manieren te ontwikkelen, maar brengt hen letterlijk samen. Het bevorderen van activiteiten in verenigingsverband vormt een belangrijk tegenwicht voor de negatieve aspecten van individualisering, zoals vereenzaming en onverschilligheid. Het CDA is van oordeel dat het verenigingsleven daarom brede ondersteuning verdiend. Het aanvragen en verstrekken van subsidies moet zo eenvoudig mogelijk en met zo min mogelijk administratieve rompslomp kunnen plaatsvinden.

Verder hebben de dorpshuizen een belangrijke functie in onze kernen. Tal van activiteiten kunnen hier voor jong en oud georganiseerd worden. In het Manifest van Lingewaal wordt voorzien dat ook in de nabije en verdere toekomst de dorpshuizen deze belangrijke positie behouden. Het CDA vindt daarom ook dat de gemeente maximaal moet ondersteunen om kwalitatief goede dorpshuizen in iedere kern te handhaven. De gemeente moet zich daarbij proactief blijven opstellen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan mogelijke functie-uitbreidingen, zoals bibliotheekwerk.

Sport

Verenigingen, organisaties en instellingen, die zich bezighouden met een relatief groot aantal jongeren, kunnen rekenen op substantieel hogere subsidie. Dit om de jeugd actief te laten deelnemen in het sociale en culturele leven en zo ervaring op doen met normen en waarden. Veel jeugdwerk wordt in onze kernen verzorgd door kerken en verenigingen. Als deze vorm van jeugdwerk ook ‘algemene activiteiten’ in zich heeft en daarop richt, behoort dit financieel vanuit de gemeente te worden ondersteund.

Regelmatig bewegen en sporten is gezond voor lichaam en geest. Kinderen en jongeren leren bij sporten in teamverband het houden van regels en het belang van respect voor elkaar. Sportverenigingen leveren daarnaast een grote bijdrage aan het behoud en versterking van de leefbaarheid. Het CDA wil daarom dat de gemeente voldoende sportvoorzieningen in stand houdt en zo snel mogelijk met een oplossing komt voor de huidige knelpunten in Spijk, Heukelum en Asperen.

Cultuur

Cultuur wordt vaak afgedaan als luxe of elitair. Het CDA ziet echter cultuur als een bindend element in de maatschappij. Onze cultuur verbindt ons met onze voorouders en met elkaar, geeft ons identiteit en verrijkt ons. Cultuur is van ons allemaal.

De al genoemde dorpshuizen zijn belangrijke plaatsen waar culturele activiteiten kunnen plaatsvinden. Culturele initiatieven uit de gemeenschap zoals een Stichting Kunstfort, kunstroutes, muziekverenigingen en historische verenigingen verdienen onze steun. Ook culturele educatie (zoals muziek, dans, toneel en beeldende kunst) is belangrijk om onze cultuur levend te houden. Op de schaal van onze gemeente is dat een grote opgave, daarom blijft de samenwerking met stichting TOON van groot belang.

Toerisme en recreatie

Het karakteristieke Rivierenland, met de gemeente  Lingewaal  als Groene Poort biedt unieke kansen voor toerisme en recreatie. Het CDA wil zich dan ook sterk maken voor initiatieven die toerisme en recreatie bevorderen. De stadjes Asperen en Heukelum hebben bijzondere kwaliteiten die zich bij uitstek lenen om toeristische en recreatieve  initiatieven te ontplooien. Ook zijn er zeker kansen voor de andere kernen waar de moderne dorpshuizen (Spijk en Vuren) ingezet kunnen worden voor toeristen en recreanten, zonder de lokale horeca tekort te doen.  Kortom: het CDA ziet kansen voor toerisme en recreatie met behoud van de rust , het landschap en de leefbaarheid in de kernen.

Het CDA kiest hoofdzakelijk voor kleinschalige en rustige recreatie, waarbij de zondagsrust zoveel mogelijk wordt gerespecteerd. Het CDA wil dat de gemeente particuliere initiatieven stimuleert en eventueel andere instanties inschakelt om recreatieve faciliteiten te realiseren.

8. Maatschappelijke ondersteuning

Uitgangspunten

Iedereen moet de ruimte hebben om zich te kunnen ontplooien, maar niet iedereen heeft daar voldoende middelen voor. Rondkomen van een minimumloon is er in deze tijd niet eenvoudiger op geworden. De gemeentelijke middelen waarmee burgers ondersteund kunnen worden dienen zo goed mogelijk aan de man gebracht te worden. Ook via vrijwilligersorganisaties en kerken dient de gemeente ervoor te zorgen, dat het beleid bekend wordt bij degenen die recht hebben op voorzieningen.

Senioren hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de welvaart van nu. Zij verdienen daarom aandacht en zorg. Wanneer ouderen zo lang mogelijk zelfstandig willen blijven wonen is het aan de gemeente om daarvoor faciliteiten te bieden. Ouderen en mensen met een functiebeperking dienen zolang mogelijk in hun eigen woonomgeving kunnen blijven wonen. Nieuwbouwwoningen dienen daarom zoveel mogelijk levensloopbestendig te zijn en, waar mogelijk, in een woonzorgzone te worden gerealiseerd.

Het CDA staat nog steeds achter haar uitgangspunt van de WMO, op eigen kracht waar mogelijk, ondersteuning indien nodig. De gemeente heeft op grond van de WMO verantwoordelijkheden gekregen en moet zorgen voor een goede uitvoering. De uitvoering is erop gericht dat burgers op volwaardige manier deel uit maken van het maatschappelijk verkeer. Wel moet er kritisch gekeken worden of bepaalde voorzieningen niet op andere wijze gerealiseerd kunnen worden.

Gezin als hoeksteen van de samenleving

Het gezin is een belangrijke peiler in de samenleving. Jongeren zijn soms zoekende en raken de weg kwijt in onze ingewikkelde samenleving. Gezinnen hebben het soms niet gemakkelijk. Als gemeente hebben we op al die vragen niet altijd zelf het antwoord. Wel is het de taak van de gemeente om zorg en aandacht te coördineren en deskundigen bij elkaar te brengen. Hierbij denkt het CDA niet direct aan een fysiek Centrum voor Jeugd en Gezin, maar laagdrempelig – al dan niet in schoolverband in het signaleren, begeleiden en oplossen van mogelijke problemen.

Subsidiëren algemene activiteiten

De betrokkenheid van kerken en vrijwilligersorganisaties kan nog meer worden benut, bij de zorg die de gemeente heeft voor de zwakkeren in de samenleving. De gemeente moet afspraken maken met kerken en instellingen, dat ook zij – met waarborging van de vertrouwelijkheid – de gemeente attent kunnen maken op inwoners die in financieel moeilijke situaties verkeren en kampen met grote zorgen.

Verenigingen en accommodaties.

Gelet op de grondwettelijk gewaarborgde vrijheid van vereniging is het CDA geen voorstander om verenigingen te dwingen om samen te gaan. Er wordt echter wel ruimte gezien in het gezamenlijk gebruik maken van accommodaties. Als verenigingen weigeren om aan dergelijke oplossingen mee te werken, dan zal – indien daar geen redelijke grond voor is – korting op de subsidie overwogen moeten worden. In een tijd waarin er gekort wordt op voorzieningen aan hulpbehoevenden, waarin van elk gezin een extra bijdrage wordt gevraagd in de vorm van een verhoogde belasting, past het niet dat verenigingen weigeren gebruik te gaan maken van gemeenschappelijke accommodaties terwijl dat redelijkerwijs wel gevergd mag worden.

9. Milieu

Uitgangspunten

Als hoeders van Gods schepping hebben we als mensen de taak om als goede rentmeesters zorgvuldig met de schepping om te gaan. Dit rentmeesterschap betekent dat we allemaal samen moeten werken aan een goed leefmilieu waarin de gemeente het goede voorbeeld dient te geven. Het CDA is voorstander van economisch verantwoord duurzaam bouwen. Verder dient de gemeente bedrijfsverplaatsingen van overlast en/of milieubelastende bedrijven vanuit de woonkernen naar het gemeentelijke bedrijventerrein te stimuleren.

Het CDA streeft er naar om in de komende collegeperiode te komen tot een door de gemeenteraad vastgesteld klimaatbeleid. Burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties dienen bij het vormgeven van dit gemeentelijk klimaatbeleid betrokken te worden. Speerpunten van dit gemeentelijk klimaatbeleid betreft een duidelijk kader voor afvalverwijdering en het gebruik van duurzame energie.

Afvalverwijdering

Concreet wil het CDA:

1.       Zwerfvuil aanpakken in samenwerking met burgers, bedrijven, scholen en verenigingen.

2.       Afval hergebruiken en duurzaam verwerken, voor zover betaalbaar en rendabel.

3.       Het principe "de vervuiler betaalt" uitdragen en toepassen.

Duurzame energie

Het CDA heeft op dit gebied de volgende speerpunten:

1.       Nieuwe gebouwen moeten energiezuinig zijn en, zodra het financieel haalbaar is, minstens energieneutraal. De gemeente faciliteert het verkrijgen van voordelige leningen voor dit doel.

2.       Zo enigszins mogelijk zal de geluidsbelasting op gevels van woningen niet hoger zijn dan de wettelijke voorkeursgrenswaarde.

3.       Verlichting van straten, wegen en fietspaden wordt, met behoud van de veiligheid, aangepast aan de gebruikersbehoefte en voorzien van energiezuinige verlichting.

4.       Bij vervanging van het wagenpark van de gemeente Lingewaal worden energiezuinige auto’s aangeschaft. Voor personenauto’s en busjes betreffen dit minimaal auto’s met een B-label.

5.       Na verloop van het huidige energiecontract in 2012 zal de gemeente overstappen op het gebruik van groene stroom.

In regionaal verband zal bezien moeten worden of er op het gebied van milieubeheer en duurzaamheid een energiecoördinator aangesteld kan worden. Dit staat of valt met de medewerking van de andere gemeenten in Regio Rivierenland, maar Lingewaal dient zich hier hard voor te maken.

Natura 2000 en Ecologische Hoofdstructuur

In de komende collegeperiode zullen de effecten van het aanwijzen van de diverse gebieden in het kader van Natura 2000 en de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) duidelijk worden. Het ontwikkelen van nieuwe ruimtelijke plannen en het uitvoeren van bestaande activiteiten zullen hiermee direct te maken krijgen. Hoe dit concreet zal ingrijpen op voornoemde activiteiten is grotendeels nog moeilijk inzichtelijk, doordat met name de aanwijzingsbesluiten voor Natura 2000 nog in procedure zijn. Aangezien een flink aantal inwoners tegen deze plannen zienswijzen heeft ingediend, is het niet ondenkbaar dat bij een daadwerkelijke aanwijzing nog een en ander aan juridische procedures gevoerd zal worden indien deze zienswijzen niet of onvoldoende gehonoreerd worden.

De groene omgeving in Lingewaal moet niet achter slot en grendel worden weggeborgen zoals een museumstuk in een vitrine. Zoveel mogelijk moeten mens en dier hiervan kunnen genieten. De ontwikkeling van de groene ruimte moet daardoor zoveel mogelijk worden gestimuleerd. Initiatieven zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie kunnen daarom op de steun van het CDA rekenen.

10. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Uitgangspunten

De gemeente Lingewaal kent een open middengebied met een overwegend agrarische bestemming. De gronden in dit gebied hebben een groot voortbrengend vermogen en het gebied is prima ontsloten en ontwaterd. De voorwaarden voor een gezonde agrarische economie zijn dan ook aanwezig.

Er worden steeds meer ontwikkelingen in het kader van de verbreding van de agrarische sector zichtbaar. Dit roept vragen op met betrekking tot de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Enerzijds moet een gezonde agrarische bedrijfsvoering mogelijk blijven en anderzijds zullen ook de waarden van het open gebied in stand moeten worden gehouden. Het CDA is voor natuurontwikkeling maar pakketvisies zoals Natura 2000, De Nieuwe Hollandse Waterlinie, De Ecologische Hoofdstructuur, et cetera, mogen geen belemmering worden voor een verantwoorde en economisch noodzakelijke agrarische bedrijfsvoering.

Het CDA wil niet dat het open gebied wordt volgebouwd en daarom zal de hand moeten worden gehouden aan de vastgestelde visie met betrekking tot de “lintbebouwing en de bebouwing in buurtschappen”.  Ook andere ontwikkelingen, zoals bedrijvigheid, zal met uiterste terughoudendheid moeten worden beoordeeld. In elke kern van de gemeente moet evenwichtig gebouwd kunnen worden. Voor het behoud van vitale leefgemeenschappen is het van essentieel belang dat bouwprogramma’s van de kernen zijn afgestemd op het woningbehoefte onderzoek. Het CDA acht het wenselijk dat “maatwerk” geleverd moet worden zodat de opvang van de eigen bevolkingsgroei in de gemeente Lingewaal kan plaatsvinden. Dit maatwerk zal tot stand moeten komen in samenspraak met de provincie Gelderland.

Agrarische sector

De agrariër is nog steeds bij uitstek degene die het karakter van het buitengebied in stand kan houden. De sector staat echter sterk onder druk en leidt er steeds meer toe dat naast een schaalvergroting er ontwikkelingen ontstaan die een verbreding van de bedrijfsvoering betekenen.

Het CDA staat zonder meer open voor dergelijke initiatieven zoals een zorgboerderij, kinderopvang op het bedrijf, een boerencamping of andere educatieve initiatieven die nieuwe perspectieven bieden voor voortzetting van het bedrijf.

Er zal een nieuw evenwicht moeten ontstaan waarbij een duurzame en concurrerende agrarische sector tot zijn recht komt in samenhang met natuurontwikkeling, recreatie en economische bedrijvigheid. Daarom is het gewenst dat van degene die zijn activiteiten wil verbreden een visie alsmede een plan van aanpak wordt verlangd om dit te kunnen toetsen aan een op te stellen toetsingskader, waarbij onder andere de effecten op het open landschap in geval van bedrijfsbeëindiging kunnen worden meegewogen.

Het CDA wil de agrariër de ruimte geven het open buitengebied te beheren omdat bij een vitale landbouw dit de beste garantie is dat ons cultuurlandschap in stand blijft en waar mogelijk specifieke landschappelijke elementen kunnen worden versterkt. Het CDA zal de agrarische ondernemingen met toekomstperspectief waar mogelijk ondersteunen. De zogenoemde “stoppers” zullen worden ondersteund door middel van vrijwillige kavelruilobjecten waarbij elementen als ontwikkeling van nieuwe natuur en waterberging faciliteiten  actief zullen worden begeleid.

De agrarische sector vormt binnen de gemeente Lingewaal  een belangrijke economische sector . Het CDA wil zich dan ook sterk maken voor het in stand  houden  van de agrarische sector en daar waar mogelijk verder stimuleren. Het ontstaan van nevenactiviteiten  is  een ontwikkeling  die ook mogelijkheden biedt voor de agrarische sector om het hoofd boven water te houden en kan dus een goed alternatief zijn waar het CDA niet afwijzend tegenover staat.   Het karakteristieke cultuurlandschap van Lingewaal  dient zo veel mogelijk behouden te blijven waarbij de belangen van de agrariërs niet uit het oog verloren mogen worden.

De schaalvergroting in de landbouw zal onmiskenbaar tot gevolg hebben dat er bedrijfsgebouwen leeg komen te staan en dat noodzakelijkerwijs elders bedrijfsbebouwing zal worden uitgebreid.

Het CDA is van oordeel dat als aan de leegkomende gebouwen geen herbestemming kan worden gegeven een passend gebruik mogelijk moet worden gemaakt. Een en ander mag echter niet ten koste gaan van het open karakter van het landschap en het daarbij passende gebruik.

Ruimtelijke plannen

De bebouwde omgeving heeft een grote invloed op de mens. Daarbij gaat het niet alleen om de bebouwing zelf maar ook over de inrichting van de openbare ruimte in zijn geheel. Het CDA ziet het als een verplichting er zorg voor te dragen dat een duurzaam woonklimaat wordt geschapen.

Particuliere initiatieven om levensloop bestendige woningen te realiseren zullen door het CDA van harte worden ondersteund.  Het ruimtelijke ordeningsbeleid zal in dergelijke gevallen positief worden geïnterpreteerd waardoor een bestemmingsplan wijziging mogelijk kan worden gemaakt.

Het CDA ziet het als een opgave om daadwerkelijk uitvoering te geven aan het beginsel van “inbreiden” voor “uitbreiden”. Dit heeft ook als consequentie dat het CDA actief en vernieuwend wil meewerken aan de verplaatsing van “hinderlijke bedrijvigheid” uit de kernen. De vrijkomende locaties moeten worden bebouwd met woningen om de structuur van de kernen meer vitaliteit te geven. Bebouwing met woningen kan er ook zorg voor dragen dat de voorzieningen in de kernen in stand kunnen blijven, wat weer essentieel is voor de leefbaarheid.

De belangrijkste partner van de gemeente op het gebied van woningbouw is woningbouwvereniging “Kleurrijk Wonen”, die als taak heeft het realiseren van (koop)woningen in de sociale sector. Het CDA ziet het als een verplichting om met deze woningbouwvereniging prestatie afspraken vast te leggen omtrent de realisatie van het woningbouwprogramma. Daarnaast zal het CDA zich tot het uiterste inspannen om de herontwikkeling van met name Leijenburg in Heukelum, de Nieuwe Steeg in Herwijnen, de Poldersekade in Vuren alsmede het seniorencomplex tegenover het dorpshuis in Asperen vorm en inhoud te geven. Bij de ontwikkeling van bouwactiviteiten door de woningbouwvereniging zal het CDA vasthouden aan het raadsbesluit dat 30% in de sociale sector gerealiseerd moet worden. Hier kan alleen van af worden geweken als blijkt dat er op een gegeven moment of op een concrete locatie geen of minder behoefte aan sociale woningbouw bestaat. Met leegstand is immers niemand geholpen.

Bij de herziening van bestemmingsplannen zal het CDA pleiten voor voldoende flexibiliteit.

Het zal in de toekomst mogelijk moeten zijn om snel te kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Naast economische aspecten vragen ook de ontwikkelingen op het gebied van huisvesting om flexibiliteit.

Structuurvisie Plus

Het leefbaarheidsonderzoek heeft aangetoond dat de inwoners zich betrokken voelen bij hun eigen leefomgeving. Het CDA zal blijvend in contact treden met de inwoners om uitvoering te geven aan de voorgedragen maatregelen. Met name de maatregelen om de “leefbaarheid” van de kernen een impuls te geven zullen actief worden ondersteund.

Het scheppen van een goed woon- en leefklimaat in een groot gedeelte van de oude kern van Asperen is door de ligging en ontsluiting van het bedrijfsterrein “De Oven” een onmogelijke opgave. Alleen een nieuw aan te leggen ontsluitingsweg vanaf de Leerdamseweg naar “De Oven” zal voor en goede en veilige verkeersafwikkeling zorg kunnen dragen.  Het CDA zal zich tot het uiterste inspannen om deze ontsluiting mogelijk te maken.

Voorzieningen

Het CDA zet zich óók de komende raadsperiode in voor het behoud en de leefbaarheid van onze vijf kernen. Met name het behoud van het landelijke karakter van de woongemeenschappen heeft de aandacht waarbij als pijlers worden gehanteerd de kwaliteit van leven, de rust en ruimte.

Het CDA hecht aan onze leefbare woongemeenschappen met voorzieningen die de gemeente mede in stand houdt zoals dorpshuizen en sportaccommodaties. Nieuwe ontwikkelingen zoals de vorming van woonservicezones en gezondheidscentra zullen worden gestimuleerd.

11. Financiën en algemene dekkingsmiddelen

Uitgangspunten

Vanaf 2011 zal de algemene uitkering van het Rijk aan de Nederlandse gemeenten met een totaal van drie miljard euro dalen als gevolg van de toekomstige Wet Tekortreductie Rijk en Medeoverheden. Dat kan een maximale daling van 20% van de algemene uitkering voor Lingewaal betekenen. Dit kan niet opgevangen worden met het schrappen van incidentele (grote) uitgaven, maar zal een herziening vragen van in het verleden gemaakte beleidskeuzes om tot structurele bezuinigingen te komen. Daarbij moet gezocht worden naar ombuigingen van beleid waardoor de last door alle Lingewalers gedragen wordt, en niet alleen door degenen die afhankelijk zijn van steun van de gemeente. Dat betekent niet dat de uitgaven voor gemeentelijke voorzieningen geheel ontzien worden. Tot bezuinigingen op dit terrein zal echter niet lichtvaardig worden besloten.

Beleid WMO

Lingewaal heeft een ruimhartig beleid bij het uitvoeren van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). In een tijd als deze waarin structurele herziening van overheidsuitgaven aan de orde is, zal herziening van dit standpunt overwogen moeten worden. Het CDA wil de gevolgen van de economische crisis niet op de zwakkeren in de maatschappij afwentelen, maar het is onontkoombaar dat degenen die financieel of materieel gesteund worden door de gemeente hier als eersten de gevolgen van zullen ondervinden.

Gemeentelijke lasten

Om de gemeentelijke begroting niet te zeer op te laten lopen zal ook lastenverzwaring overwogen moeten worden. Ook hier dient het uitgangspunt te gelden dat deze rekening niet bij een of enkele groepen personen binnen Lingewaal neergelegd mag worden, maar het beperkte belastinginstrumentarium van de gemeente resulteert erin dat door de gemeente slechts een aantal zaken belastbaar gesteld kunnen worden. Verhoging van de onroerend zaak belasting, de rioolrechten en de afvalstoffenheffing moet overwogen worden. De invoering van betaald parkeren en een hondenbelasting wordt vooralsnog niet overwogen. Er wordt vanuit gegaan dat de maatschappelijke onvrede omtrent de al gestegen lasten en de invorderings- en administratiekosten niet opwegen tegen de baten.

Weerstandsvermogen

In 2007 heeft de gemeenteraad besloten een bedrag van € 900.000,- aan te merken als “ijzeren voorraad” bovenop het weerstandsvermogen van € 2.000.000,- alsmede dat deze bedragen jaarlijks geïndexeerd moesten worden. Het wettelijk weerstandsvermogen bedroeg toen € 1.570.000,-. Er is in 2007 derhalve een veiligheidsmarge van € 1.330.000,- ingebouwd die wettelijk gezien niet nodig is. In tijden waar van alle inwoners van Lingewaal offers worden gevraagd om de economische crisis het hoofd te bieden, kan het niet zo zijn dat Lingewaal op een berg spaargeld van ruim een miljoen euro blijft zitten. Het is goed om reserves aan te leggen in betere tijden, zoals dat in 2007 is gebeurd. Maar reserves worden aangelegd om in slechtere tijden te kunnen benutten, zoals Jozef voor de farao in Egypte het graan van de zeven rijke jaren liet opslaan in pakhuizen om de zeven magere jaren te kunnen overleven. Het CDA stelt dan ook voor het standpunt van de raad uit 2007 te herzien en een deel van de algemene reserve in te zetten om de begroting sluitend te krijgen. Opgemerkt dient te worden dat – in navolging van de Rijksoverheid – bij een verbetering van de economische toestand het ontstane verlies weer goedgemaakt zal moeten worden. De inzet van het gemeentelijk belastinginstrument zal daarbij nadrukkelijk overwogen worden.