De nieuwe coalitie heeft veel ambities, maar zal realisme moeten tonen vanwege de beperktere financiële middelen. De economische omstandigheden nopen ons tot drastische bezuinigingen. Dat wil niet zeggen dat Menterwolde er de komende periode niet op vooruit kan gaan want stilstaan is immers achteruitgaan. We kunnen wel degelijk vooruitgang boeken op punten als solidariteit met kwetsbare groepen, zoals de mensen die voor zorg en inkomen afhankelijk zijn van de gemeente, de leefbaarheid in de dorpen, positieve bemoeienis met onze jeugd en betere voorzieningen waar dorpsgemeenschappen zelf aan bijdragen en zelfs aan moeten bijdragen, willen we de voorzieningen in stand houden.
In deze onzekere tijden is het belangrijk koersvast te zijn en een duidelijk herkenbaar coalitieakkoord te hebben voor onze burgers. Zaken waar besluiten over genomen zijn, zullen we daadkrachtig uitvoeren. Waar nieuwe onderwerpen zich voordoen, zullen we daar alert op reageren. Oude en nieuwe problemen zullen aangepakt moeten worden maar we zullen ook inspringen op kansen die zich voordoen.
Bezuinigingen moeten goed doordacht worden en goed onderbouwd aan de burger worden gepresenteerd: waarom wordt hierop bezuinigd, wat krijgt hij er voor terug of wat krijgt hij anders?
De nieuwe coalitie kan het niet alleen. We moeten het samen doen: zowel het college, de raad als de inwoners. De krachten van de burgers, organisaties en bedrijven moeten meer gemobiliseerd worden. De komende vier jaar draait het om meedenken, meepraten, meedoen, maar ook om acceptatie en medewerking als er keuzes zijn gemaakt. De gemeente gaat meer verbindingen “met de buitenwereld” aan en wil verantwoordelijkheden zoveel mogelijk bij de burgers neerleggen.
We kiezen voor betrokken, sterke dorpen en daarbij hoort respect voor elkaars mening, keuzes en ruimte voor eigen verantwoordelijkheid. Daarin passen ook de begrippen duurzaamheid en sociale samenhang.
We zijn ons ervan bewust dat het oplossen van de financiële opgaven in relatie met het in stand houden van een sociale en duurzame samenleving van raad en college realisme, daadkracht maar bovenal creativiteit vraagt. Die inzet zijn wij ten volle bereid te geven.
Het coalitieakkoord is globaal opgebouwd rond de tien programma’s van de gemeentebegroting en de onderliggende thema’s. De hier geformuleerde doelen en voornemens zullen richtinggevend zijn voor PvdA, GroenLinks en CDA. We zullen de concrete punten uitwerken in opdrachten, te behalen resultaten, begrotingen en meerjarenbegrotingen. Daarmee kunnen duidelijke werkplannen worden gemaakt en ontstaat per jaar zicht op de realisatie van de gestelde doelen en ook op datgene wat niet haalbaar is.
De rol van de overheid verandert en dat vereist veel van de gemeentelijke organisatie.
Naast uitvoerder van rijkstaken uit medebewind is de gemeente in toenemende mate kadersteller, ketenregisseur, facilitator, stimulator, uitvoerder en initiator geworden.
De organisatie zal zich daarom meer en meer richten op de burgers, meer deelnemen aan het maatschappelijk verkeer en samenwerking zoeken met partners.
Decentralisatie
Bestuur en dienstverlening dienen zo dicht mogelijk bij de burgers te staan. Meepraten, meebeslissen en meedoen willen we dan ook stimuleren met bestaande en nieuwe aansprekende vormen. Naast een herkenbare 1-loket functie in het gemeentehuis zal er ook verder gewerkt worden aan de informatie- en adviesfunctie in de dorpen. De bedoeling is dat burgers bij één loket in de steunstees terecht kunnen voor al hun vragen op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Tevens zullen we, mede gelet op het kostenaspect, de steunstees anders faciliteren.
Ambtelijke organisatie
Nu de ambtelijke fusie van de baan is, zullen we naar een andere inrichting van de ambtelijke organisatie moeten kijken. We willen de kwaliteit van het besturen verbeteren, zodat er geen aanleiding is voor herindeling. Dat betekent dat we willen werken aan kwaliteitsverbetering, vermindering van kwetsbaarheid en een zo efficiënt mogelijke inrichting van het werk. Samenwerken op beleids- en uitvoeringsniveau wordt meer noodzakelijk door vergaande specialisatie in het werk en de decentralisatie van rijkstaken. We willen dit doen met zoveel mogelijk dezelfde partners.
Verder zal de gemeente zich beraden op haar kerntaken. Dat betekent bekijken welke taken we als gemeente nog wel zelf willen doen en welke uitbesteed kunnen worden.
Concreet:
· Samenwerken op onderdelen met bij voorkeur dezelfde partners en gericht op zoek gaan naar partners om eventuele zwaktes in de organisatie te ondervangen
· Kerntaken, onderdelen afstoten en werk uitbesteden (regiegemeente)
· Kijken naar efficiency van de organisatie en onderdelen daarvan en op basis daarvan zo nodig bijstellen van de organisatie
· Selectief investeren in de organisatie
· Burgerinitiatief stimuleren en bestendigen
· Efficiënter omgaan met vragen van burgers en regels vereenvoudigen
· Steunpunten anders faciliteren
· De digitale dienstverlening verbeteren
· Dorpswethouderschap instellen (per dorp een wethouder als centraal aanspreekpunt)
Aangezien toezicht houden en handhaven van regels een lastige opgave is, is het een goede zaak dat de gemeente twee dorpswachten (BOA’s) heeft aangesteld om uitvoering te geven aan het gemeentelijk beleid. Het gaat hierbij vooral overtredingen als parkeeroverlast, geluidsoverlast, burenruzie, vandalisme en hinderlijk gedrag, maar ook op toezicht van de openbare ruimte (APV). Daar waar mogelijk lik op stuk beleid toepassen.
Gezien de beperkte handhavingcapaciteit in onze gemeente zijn wij voornemens prioriteiten te stellen en gezamenlijk intensief in te zetten op een wisselend, beperkt aantal veiligheidsproblemen, bijvoorbeeld bouwen, wonen, milieu, verkeerssnelheid etc. Met alle organisaties die een rol vervullen in het brede veld van openbare orde en veiligheid kunnen dan afspraken gemaakt worden.
Nog belangrijker vinden wij het voorkomen van crimineel en antisociaal gedrag. We willen werken aan de voorkant van het probleem door voorlichting, preventie en actie van burgers en maatschappelijke organisaties waarin het Centrum voor Jeugd en Gezin een belangrijke rol speelt. Veiligheid bieden, zeker aan risicogroepen jongeren, heeft onze prioriteit. Dat kan alleen met een integrale aanpak, waarbij in het CJG onderwijs, jongerenwerk, maatschappelijk werk, jeugdzorg, GGD, bureau Halt en politie etc. samenwerken.
Concreet:
· Vaststellen van gemeentelijke handhavingsprioriteiten en thema’s openbare orde, verkeer, overlast, bouw en woning toezicht, milieu etc. in één handhavingsdocument voor alle betrokkenen met een jaarlijkse evaluatie
· Intensiveren samenwerking en afspraken in het Centrum Jeugd en Gezin tussen gemeente, dorpswachten, politie, bureau Halt, welzijnswerk, jeugdpreventiemedewerker, scholen, jeugdzorg etc.
· Effectief inzetten van de BOA’s
· Lik op stuk beleid daar waar mogelijk
Op dit werkgebied staat voor de komende jaren een aantal grote projecten op stapel. Kort gaan we ze langs.
Brug over het Winschoterdiep
We zullen alles in het werk stellen om in de realisatie van dit project voortgang te boeken. Het gaat hier om de vermindering van de verkeersdrukte en vergroting van de verkeersveiligheidin het centrum van Zuidbroek. Via een omslagstelsel, toeslag op de prijs per m3, kan de financiering gestalte krijgen.
Verdubbeling N33
Zoals het er nu naar uitziet zal in deze collegeperiode de verdubbeling van de N33 zijn beslag krijgen. Voor een goede verkeersafwikkeling moeten 2 knelpunten opgelost worden, de rotonde bij Gieten en de aansluiting N33 met de A7.
De verbreding van de N33 is zowel in economische zin als voor de verkeersdoorstroom van (groot) belang. Op grond hiervan is een extra bijdrage van € 2,1 miljoen bij de realisatie van een aparte afslag naar bedrijventerrein De Gouden Driehoek gerechtvaardigd. Daarmee krijgt het terrein een goede ontsluiting en zal de verkeersstroom door de kern van Zuidbroek verminderen. Gelijktijdig zal de aansluiting van de fietspaden worden gerealiseerd. Door een goede infrastructuur wordt het vestigingsklimaat aantrekkelijker wat een terugverdieneffect gaat krijgen.
Trein en busverbindingen
De treinverbinding is verbeterd en de aansluiting van bus en trein zijn op elkaar afgestemd.
Het is noodzakelijk dat er goede P&R voorzieningen zijn. De parkeervoorziening van station Zuidbroek is al langere tijd onvoldoende en zorgt voor overlast en ongemak in de buurt. Er zullen plannen uitgewerkt worden voor een tweede parkeervoorziening.
Bij de aanleg van de spoorverbinding tussen Zuidbroek en Veendam zien we graag een halte op de Duurkenakker gerealiseerd. Gezien de financiële krapte zien we daar vooralsnog geen mogelijkheid toe. Het doortrekken van de spoorlijn naar Stadskanaal/Emmen en de ontwikkeling van industrieterrein Veenwolde zijn momenten waarop opnieuw naar de haalbaarheid gekeken zal worden. Omdat het hier gaat om regio-overschrijdend verkeer zal ook een beroep op de Provincie en het Rijk worden gedaan.
We blijven alert op een dekkend openbaar vervoer systeem en zullen bij het OV-bureau blijven pleiten voor goede ontsluiting van onze dorpen.
Wegen en fietspaden
Mede gezien het bovenstaande, maar ook in het belang van recreatie en toerisme zijn doorgaande fietsroutes van belang. Fietsroutes, in het bijzonder schoolroutes, moeten veilig en aantrekkelijk zijn.
We zullen kritisch blijven kijken naar herinrichting en onderhoud van wegen, zeker nu het financieel minder gaat. Dit mag echter niet ten koste gaan van de veiligheid. In 2010 moet worden begonnen met de herinrichting van de Hereweg te Meeden en de Heiligelaan te Zuidbroek.
Concreet:
· Energiezuinige verlichting
· Verbetering van de fiets en voetpadenstructuur (doorgaand in afstemming met buurtgemeenten)
· Herstructurering en herinrichting van wegen die passend is bij de aard en het gebruik van de wegen
· Aanleg van een station bij Duurkenakker wordt nagestreefd, waarbij ook medefinanciers gezocht zullen worden
· Realiseren van een tweede parkeerterrein bij station Zuidbroek
· Overleg met het OV-bureau en de openbaarvervoersbedrijven over een dekkend netwerk van busdiensten tussen de dorpen en het station Zuidbroek, Winschoten en Veendam
In onze gemeente is grote behoefte aan nieuwe economische dragers. De werkloosheid is groot en loopt verder op als gevolg van de crisis. We moeten er alles aan doen om de
bestaande werkgelegenheid te behouden en om bedrijven en instellingen in onze regio te krijgen. Het is belangrijk om ook bedrijven aan te trekken die hoogwaardige producten hebben en hoger opgeleid personeel nodig hebben. Dat straalt af op onze economische positie. Dat laat onverlet dat ook met name gelet op de doelgroep met een lagere startkwalificatie werkgelegenheid in het MKB en productiebedrijven zeer welkom is.
De gemeente heeft beperkte mogelijkheden om het economisch klimaat te verstevigen.
Nu het bureau Oostboog niet meer actief is in onze gemeente zullen we de taken van het bureau (verkoop en acquisitie bedrijventerreinen, bedrijfsbezoeken, bedrijvenloket) zelf gaan vervullen.
Mogelijkheden voor vestiging zijn er nog op de Gouden Driehoek. De belangstelling is bevredigend. Een Factory Outlet Center is essentieel voor de werkgelegenheid en geeft een economische impuls aan het gebied. Belangrijk voor de vestiging is de koppeling met een recreatieve mogelijkheid. Hierop zullen we sterk inzetten.
Daarnaast zullen we actief in overlegorganen participeren die uitbreiding van vestigingsmogelijkheden voor bedrijven beogen. Een toeristische component kan daarin een belangrijke rol spelen.
De revitalisering van het industrieterrein Winschoterdiep wordt voortvarend aangepakt. De mogelijkheden hiertoe zijn onderzocht en thans is het wachten op de benodigde financiële middelen.
Concreet:
· Verkoop gronden actualiseren en uitbreiding Gouden Driehoek met fase 3
· Als gemeente door relatiebeheer verkoop van bedrijven terreinen zelfstandig ter hand nemen, samen met de ontwikkelingsmaatschappij Gouden Driehoek.
· Participeren in de werkgroep Revitalisering Bedrijventerreinen
· Verruiming vestigingsvoorwaarden midden- en kleinbedrijf
· Realiseren van meer economische activiteit in een groeisector
· Goede relaties onderhouden met het bestaande bedrijfsleven
· Nieuwe bedrijvigheid o.a. in pioniers- en zorgeconomie aantrekken
Deze coalitie wil al het mogelijke doen om onze kinderen gezond en succesvol op te laten groeien. In Oost-Groningen en ook in onze gemeente zijn er kinderen met taalachterstand en kinderen die extra begeleiding nodig hebben. We kennen bovendien risicogroepen die veel op
straat zijn en er een ongezonde leefstijl op na houden. Drank- en drugsgebruik kan bij jongeren veel schade berokkenen en dient daarom teruggedrongen te worden. Ook hebben we binnen onze gemeente een (substantieel) aantal jongeren zonder reguliere baan.
Onderwijs
Een nadeel van de verzelfstandiging van het onderwijs is dat de gemeente verantwoordelijk blijft voor de kwaliteit van het onderwijs, maar géén direct gezag meer heeft. Dit is zorgelijk omdat de kwaliteit van het onderwijs in onze gemeente, zo blijkt uit recent onderzoek, niet volledig op niveau is. Wij willen geen zwakke en zeer zwakke scholen meer. Onze inzet zal zijn om de komende raadsperiode alle formele en informele middelen in te zetten om het onderwijs op een aanvaardbaar niveau te brengen. We zullen voor het verbeterplan een beroep doen op de daarvoor door de provincie beschikbaar gestelde middelen.
Afname van het aantal leerlingen in het basisonderwijs zal zich ook in onze gemeente de komende jaren manifesteren. Als scholen te klein worden om de kwaliteit te garanderen, zal naar mogelijkheden tot samenwerking gekeken moeten worden, uiteraard binnen de grenzen van de daarvoor geldende wetgeving. Gekeken moet worden naar bundeling van opvangvoorzieningen van 0 tot 12 jaar. Een brede school in het te realiseren MFC in Noordbroek kan hiervoor een mooie proeftuin zijn.
We verwachten veel van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), een laagdrempelige voorziening waar ouders en kinderen terecht kunnen voor ontwikkelings- en opvoedingsvragen. De problemen zo vroeg mogelijk, zo dicht mogelijk bij huis en zo kort mogelijk aanpakken kan veel zwaardere en dure zorgtrajecten voorkomen. Binnen het CJG moet de coördinatie tussen alle instanties die zich met jeugd bezig houden voortvarend opgepakt worden. We hebben het dan over consultatiebureau, peuterspeelzalen, onderwijs, GGD, BJZ etc.
Voor- en vroegschoolse educatie
De peuterspeelzalen spelen een belangrijke rol in het signaleren en voorkomen van taal- en ontwikkelingsachterstanden, mede door deelname aan het project Spraakmakend.
Na een proces van professionalisering is in 2009 een beleidskader en een kwaliteitsverordening vastgesteld. Daarbij is voor een hoog ambitieniveau (niveau 2) gekozen. Dit willen we zo mogelijk handhaven. We zullen nagaan of de eigen middelen van de gemeente voor het project Spraakmakend voldoende vruchten afwerpen en ons de vraag stellen of er voldoende argumenten zijn om dit project te continueren.
Jeugd en jongerenwerk
Jong zijn kenmerkt zich door verkennend en soms grenzen opzoekend gedrag. Zo zijn er ook in onze gemeente jongeren die grenzen met enige regelmaat overschrijden en hiermee overlast veroorzaken. Een preventiemedewerker (jongerenwerker) doet op dit moment goed werk. Hij heeft goede contacten met verschillende groepen jongeren in de verschillende dorpen en voorkomt hiermee excessief gedrag. Het jongerenwerk moet zich in eerste instantie richten op het voorkomen van overlast en daarnaast de jongeren begeleiden in een goede en zinvolle vrijetijdsbesteding. We willen de mogelijkheden onderzoeken om de sportclubs te stimuleren de jongeren aan zich te binden.
De nota Jeugdsozen en Jeugdoverlast Gemeente Menterwolde biedt voldoende handvaten om het jeugdsozenbeleid opnieuw invulling te geven.
Een nieuwe nota Integraal Jeugdbeleid moet deze periode bindend zijn voor een adequate begeleiding van onze jongeren.
Sport en bewegen zijn belangrijk voor jong en oud. Sportverenigingen hebben een belangrijk aandeel in het sociale leven van de dorpen. Het BOS-project heeft de afgelopen periode goed gewerkt en veel op gang gebracht. De kinderen sporten dagelijks op school en in de dorpen zijn tal van aantrekkelijke evenementen georganiseerd. Ook de kennismaking met het sporten in gespecialiseerde verenigingen heeft vruchten afgeworpen: een toename van het aantal jeugdleden.
De coalitie wil meer inzetten op samenwerking tussen verenigingen en het delen van basisvoorzieningen als administraties en accommodaties. In het kader van de bezuinigingen zal er meer inzet in geld en tijd worden gevraagd van de gebruikers van voorzieningen. We streven naar efficiënter beheer.
Op het gebied van recreatie hebben we de komende collegeperiode invulling en uitvoering te geven aan genomen plannen en besluiten.
De realisering van recreatieve ontwikkelingen bij het Botjeszandgat staat al jaren op de politieke agenda. In de afgelopen raadsperiode is hierin een belangrijke stap gezet. De gemeente heeft gronden rond de zandwinning en aangrenzende percelen verworven. Nu moet met marktpartijen aan de invulling worden gewerkt.
Het Huis voor de Sport heeft veel positieve ontwikkelingen op gang gebracht en begeleid. De resultaten hiervan willen we graag continueren en waar nodig uitbouwen. Een 'Sportdorp' zou als pilot tot de mogelijkheden kunnen behoren.
De Heemtuin speelt een belangrijke rol in ons sociale activerings- en re-integratiewerk. Dat willen we graag zo houden. Hoe de recreatieve en educatieve functie in te vullen, vraagt om een nadere afweging.
Concreet: