De CDA-fractie heeft de algemene beschouwingen gebruikt om een aantal lijnen uit te zetten voor de toekomst.Wat wil het CDA met onze gemeenschap?

De metafoor van het kruispunt heb ik op deze plaats al eens eerder gebruikt.

Je moet kiezen, waar wil je heen?

Waar willen wij heen met deze maatschappij, waar willen wij heen met deze gemeente, waar wij de vertegenwoordigers van zijn.

Wij zien dat als een uitdaging, maar zo nu en dan ook als een lastige uitdaging.

De laatste tijd, met name na de financiële crisis, komen de dingen in sneltrein vaart op ons af. Veel zaken worden gedecentraliseerd en op het bordje van de gemeente gelegd. We proberen als gemeente een antwoord te geven op de vraag hoe we daar mee om moeten gaan. Dat is niet makkelijk te meer ook omdat we de financiële consequenties van de maatregelen nog niet kunnen overzien.

Toch word er van ons gevraagd om te kiezen. Welke kant willen we op? Is het kruispunt een zevensprong? Welke afslag nemen we?

Meneer de voorzitter, ik wil graag in algemene termen schetsen waar wij als CDA-fractie vinden dat we uit moeten komen.

Wat voor soort maatschappij willen wij, en past de begroting die voorligt bij het maatschappijbeeld dat ons al christendemocraten voor ogen staat?

In de eerste plaats, maar niet het belangrijkste: Een gemeenschap met minder bureaucratie.

De huidige benadering met te veel aandacht voor incidenten is niet goed. Burgers hebben de verwachting dat de overheid risico’s kan wegnemen en de overheid heeft daar op ingespeeld door overal wetten en regeltjes voor te bedenken die nu leiden tot te veel beperking van de burger. De overheid kan nooit een risicoloos bestaan garanderen, wat de burger inmiddels wel van de overheid verwacht. Burgers moeten accepteren dat er dingen fout gaan.

De samenleving is niet maakbaar. In ieder geval niet door de overheid. De overheid moet vertrouwen geven. Door het geven van vertrouwen ontstaat er ruimte in de samenleving. De overheid moet de maatschappij niet ingewikkelder maken door regels, procedures en formulieren. De overheid moet niet alle maatschappelijke organisaties die door de overheid worden gefinancierd steeds weer opnieuw verantwoording laten afleggen. Ook hier moet vertrouwen geven de basis zijn.

Bureaucratie is nodig, maar als er te veel van is, wordt het een probleem. Dan ontstaat er verkokering en regelzucht.

Wij hebben dat wel eens vertaald in: We kunnen wel toe met 20% minder ambtenaren. Maar daar zit het hem natuurlijk niet in. Bureaucratie verminder je niet door minder ambtenaren. Van het omgekeerde zijn we wel overtuigd. Als we minder bureaucratie hebben, kun je toe met minder ambtenaren.

Het CDA is voor een vitale gemeenschap. Het zelforganiserend vermogen van de gemeenschap wordt nog vaak onderschat. De samenleving wordt niet gemaakt door de overheid, de samenleving maken we zelf. De overheid treedt faciliterend op.

En dat is wat de laatste tijd uit het lood is geslagen: De verdeling van de verantwoordelijkheid tussen de overheid en de samenleving. De overheid trekt alles naar zich toe en laat te weinig ruimte voor wat vroeger behoorde tot de civil society.

Om een voorbeeld te noemen: De sociale cohesie in buurten en wijken is het aandachtsgebied van de overheid geworden.

De overheid moet terughoudend zijn in het sturen van de samenleving. De overheid moet dingen doen die alleen door de overheid kunnen worden gedaan.

De samenleving die het CDA voor ogen heeft is een morele samenleving. Mensen die elkaar durven aan te spreken en met elkaar kunnen samenleven. Een moraal die uit de mens zelf komt en uit de beginselen van waaruit die mens wil leven. Of je nu christen bent of moslim, of gewoon van goede wil. Niet waar je vandaan komt, maar of je mee doet maakt dat je er ij hoort. De toekomst van Meppel is niet het zijn van een ik-gemeente, maar moet een wij-gemeente zijn.

Onze fractie wil bijdragen aan deze ontwikkeling naar een morele samenleving. Geen moraal die door de overheid is opgelegd, maar een moraal die uit onszelf komt. Daar heeft de overheid wel een rol in. Een overheid die nadenkt over met welke partijen zaken wordt gedaan. Een overheid die gemeenschapszin waardeert en beloont.

Wat is in onze Meppeler maatschappij van waarde? Daar gaat het om. Wat willen we behouden? Wat is franje? Wat is overbodige bureaucratie?

De wetenschappers Jacobine Geel en Monika Sie Dian Ho hebben het dan over: Het goede leven doorgeven en Monika Sie geeft daarbij aan dat we er niet zijn met het hebben van een inkomen, een huis en een goede gezondheid.

Er is meer dan deze liberale vrijheidsbeginselen. Waarom willen we vrijheid? Vrijheid betekent niet dat je kunt kiezen voor jezelf, maar vraagt ook dat je verantwoordelijkheid draagt voor een ander. Je moet in de maatschappij tot je recht kunnen komen. Je moet je gezien weten. Je moet er bij horen om betekenisvol te kunnen leven.

Meppel maken we samen is het motto voor de komende jaren.

Het CDA streeft naar een Meppel waarin mensen op elkaar betrokken zijn. Een overheid die nabij en tussen de burgers staat. Een overheid die rechtvaardig en betrouwbaar is, die vandaar uit ruimte en vertrouwen geeft aan mensen en organisaties die wat willen doen voor Meppel maken we samen.

We kijken vanuit dit perspectief kritisch naar het college. Er wordt slordig omgegaan met het geld wat we beheren en we vragen tegelijkertijd besturen en vrijwilligers om in te schikken omdat er geen geld meer is. We kennen de dossiers rondom de grote projecten, Nieuwveense Landen, Ezinge, en meest recentelijk het VION dossier. De reactie van het college is te gemakkelijk en het is goed om daarover in een volgende vergadering raadsbreed verder te praten.

We kennen het Plataan dossier waar vrijwilligers te horen krijgen dat ze alleen maar geld kosten en niks opleveren. Stenen lijken voor mensen te gaan. Bestuurders stappen op en raken gefrustreerd omdat hun inzet niet op waarde wordt geschat. We vragen dan ook aan dit college: Waar is uw compassie met vrijwilligers? Hebben we het, als we het over waarde hebben, alleen maar over de kosten?

Dit college zal meer balans moeten laten zien in wat ze opschrijft in haar eigen coalitieakkoord en wat ze daadwerkelijk elke dag laat zien aan de Meppeler gemeenschap.