Maar, bedacht de redactie van uw CDA-info, de Gemeente Middelburg heeft toch veel rentelasten vanwege het bezit van bouwgronden; er wordt bovendien krimp verwacht in Zeeland; en hoe past de nieuwe schouwburg in dit kostenplaatje; moet er niet veel geïnvesteerd worden in Ramsburg en de automatisering van de dienstverlening, enz. Vragen die ongetwijfeld ook bij onze leden zullen leven en dus besloot de redactie om Johan maar eens om uitleg te vragen!

Allereerst de bevolkingskrimp.  Volgens Johan betekenen de demografische ontwikkelingen voor de gemeente groei tot het jaar 2040. Verder kijken is niet mogelijk. Het aantal inwoners zal toenemen, maar ook het aantal huishoudens. De groei zal overigens in een lager tempo plaats vinden dan in het verleden. Hoewel de woningmarkt momenteel vrij problematisch is, moeten er in Middelburg zeker tot het jaar 2030 extra woningen bijkomen. En daarvoor is bouwgrond nodig!

Om speculeren op bouwgrond zoveel mogelijk te voorkomen, is de Gemeente al jaren actief om potentiële bouwgrond te verwerven. De gemeente beschikt momenteel over ongeveer 250 Ha (bouw)grond. Dat is erg veel in deze tijd van stagnerende nieuwbouw. Maar deze gronden zijn boekhoudkundig relatief laag gewaardeerd. En als een bepaald bouwplan (tijdelijk) wordt afgeblazen, wordt de waarde van de betreffende bouwgrond afgewaardeerd. Denk bijv. aan het bouwplan bij het NS station tussen de spoorlijn en de Kanaalweg. De grafiek van het grondbedrijf is gebaseerd op de aanname dat er 4 jaar geen bouwprojecten worden gerealiseerd. Dus de opbrengst van het grondbedrijf is op deze manier conservatief/voorzichtig geraamd. Bovendien worden de gronden pas bouwrijp gemaakt, als een bouwproject ook werkelijk zal doorgaan. Conclusie: hoewel de gemeente grootgrondbezitter is en dus hierdoor rentelasten draagt, vallen de financiële verplichtingen mee, omdat de gronden laag zijn gewaardeerd en de groei van de bevolking op termijn toch nieuwe woningen vereist.

Maar, zou je je kunnen afvragen, waarom dan voor het volgend jaar de OZB verhogen? Johan begrijpt de vraag en verwijst direct naar de door het Rijk opgelegde bezuinigingen. Hierdoor heeft de Gemeenteraad moeten besluiten om te bezuinigen. Deze operatie is tegelijkertijd gepaard gegaan met ombuigingen. Investeringen in zgn. strategische projecten blijven doorgaan, zoals onderwijshuisvesting, vernieuwing en beheer van de binnenstad, sociale projecten, enz. Zo probeert de gemeente te voorkomen in een neerwaartse spiraal van economische ontwikkeling te geraken. De bezuinigingen zullen de burger in directe zin weinig treffen. Binnen de gemeentelijke organisatie wordt ca 30 % van de bezuinigingstaakstelling gerealiseerd; ca 60 % komt tot stand als gevolg van ombuigingen. De verhoging van de OZB levert ongeveer 10 % op van de benodigde bezuiniging. De OZB van onze gemeente scoort lager dan het Zeeuws gemiddelde, terwijl Middelburg toch diverse regionale voorzieningen in stand houdt. Overigens drukt de verhoging van de OZB per saldo vooral op de sterkste schouders.

In de regionale voorzieningen past ook het project van het stadspark met schouwburg. Het is een misvatting dat de gemeente een budget van pakweg 20 miljoen Euro beschikbaar dient te hebben. Johan legt uit dat realisering van dit project resulteert in extra jaarlijkse (rente)lasten. Deze moeten in de jaarlijkse begroting van de gemeente gedragen kunnen worden. Intussen is ook naar de kosten van exploitatie van de schouwburg gekeken. Dat heeft inmiddels geleid tot een kostenbesparing van € 250.000,- op jaarbasis.

En hoe staat het met de inrichting van Ramsburg, de “nieuwe” entree van Middelburg? Volgens Johan is aanpak in één keer momenteel te duur, maar ook te risicovol. Daarom wordt dit gebied in beheersbare delen ontwikkeld. De eerste fase is het realiseren van de nieuwe toegangsweg. Met de aanleg hiervan zal volgend jaar nog begonnen worden. De verdere invulling van dit gebied zal mede afhankelijk zijn van de behoeften die zich in de komende 20 jaren en meer zullen aandienen. Er is ruimte voor kantoor – en woningbouw.

Ook op de ontwikkeling van de digitale dienstverlening door de gemeente wordt niet bezuinigd. Dit project is door de gemeente opgepakt, samen met de gemeenten Vlissingen en Schouwen-Duiveland. Door deze samenwerking en de kleinschalige aanpak is het risico op mislukken vrij beperkt. Ongewis is nog wanneer de burger welke diensten digitaal bij de gemeente kan verkrijgen.

Na zijn toelichting op deze aspecten van het financiële beheer van de gemeente, vroeg ik Johan of hij de zorg van de Occupy beweging kon invoelen. Diplomatiek beperkte hij zich tot de gemeentelijke organisatie! De huidige crisis die mede veroorzaakt is doordat de banken teveel hebben uitgeleend, betekent als leerpunt dat de verhouding vreemd vermogen t.o.v. het eigen vermogen gezonder dient te worden. Dus meer eigen vermogen is vereist. Hierin past dat de gemeente een voorzichtig, duurzaam financieel beleid voert. Niet teveel en te duur lenen dus! Bovendien past het om in het (semi)publieke domein de zgn. Balkenende norm te blijven hanteren.

Na deze uitgebreide toelichting is mij althans, duidelijk geworden hoe behoedzaam Johan Aalberts de CDA wethouder in Middelburg, omgaat met onze gemeentelijke penningen. Hopelijk is dat beeld ook bij u na lezing van dit artikel, ontstaan.

Wim Jansen