Innovatie- en onderzoeksbeleid: wat is het?
Europa is flink aan het investeren in Onderzoek en Innovatie. De afgelopen 20 jaar heeft de EU belangrijke resultaten geboekt met haar innovatiebeleid en Europa doet het steeds beter op dit gebied. Maar innovatie blijft fundamenteel in de snel veranderende wereld van vandaag en daarom heeft de Commissie als onderdeel van de Europese groeistrategie Europa 2020, het voorstel voor een "Innovatie-Unie" uitgewerkt.
Welke mate van synergie is er nodig tussen de beleidsterreinen regionaal beleid en onderzoeks- en innovatiebeleid? Hoe dient de samenwerking tussen het bedrijfsleven, de kennisinstellingen en de overheid eruit te zien? Wat is de betekenis van onze topsectoren hierin? Op welke manier kunnen de gelden voor onderzoek en innovatie slimmer worden ingezet? Welke kansen en mogelijkheden biedt Europa ons hiervoor in de nieuwe programma’s voor de periode 2014-2020?
De actualiteit: waar houd ik mij mee bezig?
In januari 2012 startte het debat over Horizon 2020, het nieuwe onderzoeksprogramma van de EU. In de voorstellen wordt het jaarlijks budget van het Europees Instituut voor Innovatie en Technologie (EIT) fors verhoogd: van 309 miljoen euro naar 2,8 miljard euro. Ik ben voorts medeonderhandelaar voor het EIT: Het moet het Europees equivalent worden van het gerenommeerde Massachusetts Institute of Technology in Boston, maar zal gevestigd worden in meerdere Europese plaatsen. Nederlandse universiteiten en kennisinstellingen trekken belangrijke projecten van het EIT. Binnenkort worden nieuwe projecten geselecteerd, waarbij Nederland opnieuw hoge ogen gooit.
In de Europese groei strategie die ik voor ogen heb staan de regio's, de Nederlandse topsectoren en het Europese onderzoeks- en innovatiebeleid centraal. De synergie tussen deze drie vormt een hoeksteen voor de Europa 2020 strategie die de Europese economie weer op gang zal brengen. Daarom zet ik mij graag in voor dit terrein - zowel in Nederland als in Europa. Op 13 januari 2012 organiseerde ik daarom een nationale conferentie om deze synergie waar te maken - download hier het verslag.
Op 30 november 2011 heeft de Europese Commissie Horizon2020 voor Onderzoek en Innovatie gepresenteerd (met een voorgesteld nieuw budget van 80 miljard), en op 6 oktober is de Algemene verordening voor de Structuurfondsen (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, Europees Sociaal Fonds, Cohesiefonds, Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor Maritieme zaken en Visserij) gepresenteerd.
Bekijk ook een videoclip over de 8 vragen die ik u stel over het nieuwe Europese Innovatiebeleid
Bekijk hier de voorstellen van de Europese Commissie
Vooruitblik: Hoe nu verder?
Horizon 2020 kan voor Europa veel verschil maken. Europa heeft de laatste jaren het klimaat voor onderzoekers te weinig bevorderd, en het gevolg is dat daardoor veel nieuwe, belangrijke onderzoeks- en innovatie-initiatieven nu in Amerika en Azië lopen. Met dit vernieuwde plan voor Europees onderzoek en innovatie kan Europa de economie enorm stimuleren. Het is nu aan het Europees Parlement om met het voorstel van de Europese Commissie aan de slag te gaan. De plannen van de Europese Commissie zijn veelbelovend, maar het is belangrijk om kritisch te blijven, om een programma te creëren dat bijdraagt aan een sterker, duurzamer en innovatiever Europa.
Het nieuwe Europese Innovatiebeleid zoals voorgesteld door de Commissie met Horizon 2020 moeten nu worden goedgekeurd en geimplementeerd. Horizon 2020 brengt het Zevende kaderprogramma, CIP en EIT in één programma. Het voorgestelde budget is € 80 miljard.
In het korte behelst Horizon 2020 het volgende:
Vereenvoudiging in programmastructuur: De hoofdfocus ligt op de Europese financiering van onderzoek- en innovatieprojecten eenvoudiger maken, zowel in de programmastructuur als in de regels voor deelname. Maar ook innovatie aanmoedigen door onderzoekssamenwerking met derde landen te bevorderen, de Europese onderzoeksruimte (ERA) te versterken, en jonge en veelbelovende wetenschappers van adequate financiering te voorzien. Uiteindelijk moeten via Horizon 2020 onderzoek en innovatie integreren door beiden te voorzien van een meer coherente financiering.
Structuur: Gericht op drie prioriteiten met Europese meerwaarde die aansluiten bij de Strategie voor werkgelegenheid en groei (Europa 2020) en het bijbehorende vlaggenschip project de "Innovatie Unie". De prioriteiten of pijlers zijn ‘Excellence in the science base’, ‘Tackling societal challenges’, ‘Creating Industrial leadership and competitive frameworks'.
Excellence in the Science Base houdt in het bevorderen excellente wetenschap in Europa door ons continent een aantrekkelijke bestemming te maken voor ’s werelds beste wetenschappers. Dit kan met behulp van de Europese onderzoeksraad (ERC) en Marie Curie Acties. Ook vallen onder deze pijler ondersteuning van Future and Emerging Technologies (FETs) en de grote onderzoeksinfrastructuren.
Tackling Societal Challenges houdt in dat hulpmiddelen en kennis worden samengebracht op uiteenlopende gebieden en disciplines. Hierdoor wordt gehoor gegeven aan de beleidsprioriteiten van de Europa 2020 strategie. De volgende uitdagingen wil men hiermee overkomen: het vergrijzingsvraagstuk; voedselveiligheid, duurzame landbouw en de bio-economie; duurzame energie, transport en grondstofgebruik; klimaatverandering; een meer inclusieve en innovatie samenleving.
Creating Industrial Leadership houdt in dat Europa meer aantrekkelijk wordt gemaakt voor investeringen in onderzoek en innovatie. Dit wordt mogelijk gemaakt door het groeipotentieel van Europese bedrijven te ondersteunen en wereldleidend te maken - waaronder nadrukkelijk ook MKB.
Naast deze prioriteiten behelst Horizon 2020 ook het Europees Instituut voor Innovatie en Technologie (EIT) (combineren excellent onderzoek, onderwijs en innovatie); het Joint Research Centre (JRC) en het onderzoek naar nucleaire energie (EURATOM).
Budgetverhoging: Het budgetvoorstel van de Europese Commissie van 80 miljard euro (in 2011 prijzen; in 2020 voor inflatie gecorrigeerde prijzen: 87.7 miljard) neemt 24,6 miljard euro voor Excellent Science, 17,9 miljard euro voor Industrial Science, 31,7 miljard euro voor Societal Challenges en 2,8 miljard voor het European Institute of Innovation and Technology (EIT).
De Europese Commissie zet sterk in op vereenvoudiging door een eenvoudigere programmastructuur; één set deelnameregels die van toepassing is op alle onderdelen van het programma en meer eenvoudige financieringsregels.
Ook het inzetten op excellent onderzoek wordt een van de speerpunten van het beleid, samen met het meer mogelijk maken van participatie van het MKB en het bedrijfsleven in Horizon2020.
We zijn in Nederland in het huidige onderzoeksprogramma ruim netto-ontvanger en staan zelfs in de top 5 van Europese landen die de meeste subsidies hebben ontvangen. Er zijn dus veel kansen voor Nederland. Een nog betere afstemming tussen de onderzoeksprojecten en innovatie in het bedrijfsleven levert extra productiviteit en winst voor bedrijven en werkgelegenheid voor burgers.
Wilt u van deze gelden gebruik maken? Uw mening telt! Discusseer mee op Lambert´s LinkedIn: Europa Dichtbij of stuur een e-mail naar lambert.vannistelrooij@europarl.europa.eu
Voor meer informatie:
- Bekijk hier het Nederlandse topsectoren beleid.
- artikel Horizon 2020 op mijn website
- artikel Innovation in Action, november 2011
- artikel over internet privacy voor kinderen, februari 2012
- Zie ook het rapport "Scherp aan de Wind: handvat voor een Europese strategie voor Nederlandse (top)sectoren" van de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid
-Persbericht Europese Commissie
Zie ook mijn activiteiten op het gebied van ruimtevaartbeleid:
- Artikel Lancering Galileo satellieten, oktober 2011
- Artikel ambulance, politie en GPS, september 2011
- Galileo Satelite Navigation system, Commission website
- Global Monitering for Environment and Security (GMES), Commission website
Lambert van Nistelrooij, tel. + 32 2 284 5434
