Hoe is het CDA ontstaan?
Wie waren de oprichters van het CDA?
Een grote, sterke, christelijke partij
Het CDA oprichten: hoe ging dat?
Wat zie je nu nog van de ideeën uit de begintijd van het CDA?
Wil je meer weten?

Hoe is het CDA ontstaan?
In Nederland zijn er al heel lang christelijke politieke partijen.  Deze partijen bedrijven politiek vanuit een christelijke kijk op de samenleving. Waarden en normen, respect en zorg voor elkaar nemen daarbij een belangrijke plaats in.

Al voor de Tweede Wereldoorlog werkten drie christelijke partijen vaak met elkaar samen:

-      de ARP, de Anti-Revolutionaire Partij;
-      de CHU, de Christelijk Historische Unie;
-      de RKSP, de Rooms-Katholieke Staatspartij. Dit werd later de KVP, de Katholieke Volkspartij.

Christelijke partijen hielpen elkaar om zaken te regelen die ze allemaal belangrijk vonden. Bijvoorbeeld dat mensen met een bepaald geloof hun eigen school mogen beginnen. Nederland is een democratie. Dat betekent dat de meeste stemmen gelden. Als je iets wilt regelen, moet je zorgen dat veel mensen het met je eens zijn. Je moet dus samenwerken. Ook na de Tweede Wereldoorlog bleven deze partijen met elkaar samenwerken. Ze merkten dat ze over veel dingen hetzelfde dachten. En dat ze meer konden bereiken als ze samenwerkten. Daardoor bedachten ze dat ze misschien samen één partij konden worden. Daarom is op 11 oktober 1980 het Christen-Democratisch Appèl opgericht.

Wie waren de oprichters van het CDA?
In alle drie de partijen zaten mensen die samen een grote partij wilden oprichten. De belangrijkste persoon was Piet Steenkamp. Hij was de voorzitter van de KVP. Hij was erg enthousiast om een grote partij op te richten. Hij bleef de anderen stimuleren en uiteindelijk lukte het hem.

Dit waren de andere oprichters:

KVP:        Piet Aalberse
               Norbert Schmelzer
CHU:       Arnold Tilanus
               Barthold baron van Verschuer
ARP:        Wiert Berghuis
               Barend Biesheuvel
               Bob Goudzwaard
               Jan de Koning

Een grote, sterke, christelijke partij
De oprichters vonden twee dingen heel belangrijk. Het eerste was het christelijk geloof. Het geloof hielp hen om te bedenken wat goede beslissingen zijn voor een regering. In het christelijk geloof is het belangrijk dat je zorgt voor anderen. We zijn met z’n allen verantwoordelijk voor de maatschappij. En iedereen telt mee. De nieuwe partij moest daarom een christelijke partij zijn.

Het tweede was dat de oprichters een grote en sterke partij wilden. Dat kan alleen als veel mensen op de partij stemmen. Daarom wilden de oprichters dat de nieuwe partij een volkspartij werd: een partij voor iedereen.

Het CDA oprichten: hoe ging dat?
De oprichters vonden dus twee dingen belangrijk. Maar wat was nu het belangrijkste? Daarover konden ze het maar moeilijk eens worden. Ze deden er lang over. Al in 1967 begonnen ze over samenwerking te praten. In 1971 maakten de ARP, CHU en KVP samen een verkiezingsprogramma.
En in 1972 maakten ze een verslag: Op weg naar een verantwoordelijke samenleving. Dit is het basisdocument van het CDA.
Veel verschillende mensen praatten en dachten mee. Wat voor nieuwe partij wilden ze zijn? Hoe belangrijk moest het geloof zijn? Hoe kon het geloof een politieke partij helpen? Wat betekent het als je een volkspartij wil zijn?

In 1975 was er het eerste CDA-congres. Daar werd een belangrijke grondslag van het CDA bepaald. De grondslag houdt het volgende in: het CDA gaat uit van het christelijk geloof. Dat wil niet zeggen dat je daarom per se lid moet zijn van een kerk. Of dat je een bepaald geloof moet hebben. De leden moeten zich wel houden aan de uitgangspunten van het CDA.

In 1977 hadden de drie partijen bij de verkiezingen een gezamenlijke kandidatenlijst. Dit was belangrijk voor de samenwerking. Dries van Agt van de KVP werd de eerste lijsttrekker.

Intussen werkten de drie partijen ook al veel samen in de besturen van gemeentes en provincies, bijvoorbeeld in de actie ‘Wij horen bij elkaar’ uit 1975. Dat beviel erg goed. Daardoor werd het voor de mensen in de partijleiding steeds noodzakelijker om het met elkaar eens te worden. Ze konden niet eindeloos blijven praten: de nieuwe partij moest er komen. Dat lukte op 11 oktober 1980. Op die dag werd het CDA opgericht.

Wat zie je nu nog van de ideeën uit de begintijd van het CDA?
Aan de naam van het CDA zie je wat de partij nog steeds belangrijk vindt. CDA betekent Christen-Democratisch Appèl.

Het christelijk geloof zit in de naam. ‘Christen-Democratisch’ betekent dat het geloof de partij helpt om beslissingen te nemen. De bijbel is al heel erg oud. Er staat niet in hoe je problemen van nu kunt oplossen. Maar de bijbel en het geloof kunnen er wel bij helpen. In de bijbel is respect bijvoorbeeld belangrijk. Respect voor andere mensen, voor het milieu en de natuur. Ook is het belangrijk om anderen te helpen.

Appèl betekent dat je aan iedereen een oproep doet om mee verantwoordelijk te zijn voor de maatschappij. Het CDA vindt daarom het gezin belangrijk. En de school, de wijk, of de vereniging. Dat zijn de plaatsen waar mensen verantwoordelijk zijn voor een stukje van de maatschappij. En daarom is het CDA ook nog altijd een volkspartij: een partij voor iedereen.

Wil je meer weten?
Heb je vragen over de geschiedenis van het CDA?
Op onze website vind je een lijst met boeken.

Op www.youtube.com/cda vind je alle CDA-filmpjes.