Tijdens de Provinciale Statenvergadering van 31 oktober 2011 stond de begroting 2012 op de agenda. Een begroting die zich richt en gebaseerd is op de kerntaken van de provincie. Een discussie die in de vorige periode al ingezet is en tijdens de coalitieonderhandelingen in maart/april 2011 vertaald is naar beleid.

Petra Doornenbal, fractievoorzitter, nam het woord.

Voorzitter,
We spreken met elkaar over de najaarsrapportage 2011 en de begroting 2012. Het is heel prettig dat de financiele stukken steeds beter leesbaar zijn voor ons. Complimenten daarvoor aan GS en de organisatie/ iedereen die daar een bijdrage aan levert!

In het voorjaar hebben de coalitiepartijen een akkoord bereikt waarin keuzes zijn gemaakt.

1. Keuze om een korting van 15 % toe te passen op de bijdragen van onze structurele subsidieontvangers (wij ontvangen ook 15% minder in het provincie fonds). 
2. Keuze om ons te beperken tot de kerntaken en dus ook met een aantal taken te stoppen. 
3. Keuze om de kop die de provincie bovenop de wettelijke taken voegde af te bouwen. 
4. Keuze om het extra geld dat beschikbaar komt door ombuigingen in te zetten op beleidsintensiveringen.

De discussie hierover hebben we in de Staten al eerder gevoerd en hoeven we niet over te doen wat ons betreft. Vandaag zou het moeten gaan over de financiële vertaling van die coalitieplannen in de begroting voor 2012. Dat de korting van 15% en de afbouw van taken veel opschudding zou geven bij diverse subsidie ontvangers was natuurlijk te voorspellen. Het effect van de bezuinigingen Het CDA wil een betrouwbare en rechtvaardige provincie. En tijdens de onderhandelingen met de coalitie hebben we afgesproken dat ongewenste effecten die zichtbaar werden, opnieuw bezien zouden moeten kunnen worden. Via brieven, gesprekken en de hoorzitting die georganiseerd werd om de organisaties aan het woord te laten over de effecten van het voorgenomen beleid konden wij kennis nemen van de al of niet gewenste effecten. Het CDA is heel erg blij met de wijze waarop GS, en in het bijzonder gedeputeerde Pennarts, de handschoen heeft opgepakt naar aanleiding van die reacties en met de reparatievoorstellen die we vorige week mochten ontvangen. Wij steunen GS in de voorstellen die worden gedaan om ongewenste effecten te voorkomen en bijdragen aan een zorgvuldige afbouw van een aantal subsidies. Een leermoment is dat instellingen en organisaties die gesubsidieerd worden door de provincie heel duidelijk moeten weten wat voor subsidie zij ontvangen, in welk kader dat ontvangen wordt en of zij een structurele of een incidentele subsidie ontvangen. Persoonlijk vond ik het bizar om te constateren dat het bij een heel aantal organisaties maar ook bij ons als PS het niet altijd duidelijk was hoe dat nu zat. Een puntje om te onthouden en aan te werken!! Een ander leermoment, maar dan in positieve zin, is dat we kunnen constateren dat er kracht ontstaat door ons te focussen op de kerntaken. Kracht bij zowel de provinciale organisatie als bij de maatschappelijke partners. Bij de provinciale organisatie ontstaat er kracht omdat we ons focussen, datgene doen waar we voor zijn, en dat dan ook goed doen. Bij de maatschappelijke partners die minder ontvangen ontstaat creativiteit en ondernemerschap. Ook dat is kracht!!

Het Lagerhuisdebat behouden
Voor het overgrote deel zijn wij uitermate tevreden met deze begroting. Er is een heel klein punt (als het gaat over zo’n miljoenen begroting, is 10.000 euro een klein punt) waar we het bij de behandeling van deze begroting uitgebreid over hebben gehad in onze CDA fractie. Het Lagerhuisdebat voor jongeren. Allen hebben we een aantal mails ontvangen van leerlingen en ook van de organisatie van het Lagerhuis maar het vraagt wellicht voor de vele nieuwelingen onder ons enige toelichting. De voorrondes van Het Lagerhuis debat werden in de afgelopen jaren eens per jaar in ons provinciehuis gehouden. Allerlei scholen uit onze regio vaardigen jongerenteams af die deelnemen aan een debatwedstrijd. De onderwerpen waarover gediscussieerd wordt, zijn de onderwerpen waar wij in de provincie mee te maken hebben, ik noem wat voorbeelden van discussie onderwerpen: ‘innovatie en dierenwelzijn hebben voldoende ruimte nodig’ of ‘een halt aan de groeiende agrobedrijven’, wel/geen provincie, gemeentelijke herindelingen, ‘Verlichting langs de weg is lichthinder voor natuur’ of ’ s avonds veilig over straat’ etc. Ons is wel duidelijk dat deze debatten jongeren enorm helpt in hun presentatie, wijze van meningvormen en debatontwikkeling en het betrekt hen bij de provinciale overheid. Het brengt de provincie letterlijk dichterbij. Ieder jaar doen er ruim 300 leerlingen mee aan deze competitie en wij vragen aan GS of zij bereid zijn om binnen bestaande budgetten deze Lagerhuisdebatten in dit huis voort te zetten. Namens de fracties van de VVD, Groen Links, D'66, SGP, CU, PvdA. PvdD en 50 Plus dienen we een motie in om de samenwerking tussen "Op weg naar het Lagerhuis" en de Provincie Utrecht de komende 4 jaar te continueren.
De overwegingen zijn dat:

• in deze debatwedstrijd door scholieren over provinciale stellingen gedebatteerd wordt;
• de scholieren in de voorbereiding op deze debatten veel over de provincie en het provinciale beleid leren;
• jaarlijks ruim 300 leerlingen aan deze debatwedstrijden meedoen;
• de debatten er aan bijdragen dat de provincie dichterbij komt voor deze leerlingen "Op weg naar het Lagerhuis" in de voorbije jaren een prima bijdrage heeft geleverd aan de betrokkenheid van jongeren bij de provincie Utrecht.

De meerwaarde van minder Naast het beoordelen of GS de financiële vertaling van de plannen van PS voldoende is, is deze begrotingsbehandeling ook een moment van vooruitkijken en beschouwen. We leven in een heel roerige tijd van economische en financiële crisis waarin de overheid een stevig terugtredende beweging maakt. Dat betekent dat er meer gevraagd wordt van de samenleving zelf. Minder overheid en meer eigen kracht in wijken en buurten. Mensen de ruimte geven om verantwoordelijkheid te nemen in hun omgeving. Niet van boven af sturen maar samenhangende en sociale structuren van onderaf laten ontstaan. Het CDA is ervan overtuigd dat die kracht van de samenleving, binnen verenigingen, in wijken, in kerken en buurten zal laten zien dat de mensen zelf ervoor zorgen dat het prettig wonen, leven en werken is in hun buurt. Dat zij zelf signaleren dat de mevrouw van nummer 3 moeilijk ter been is en met die gladheid enorm geholpen is als de boodschappen door de buren gedaan worden. En dat zij zelf heel goed in staat zijn elkaar aan te spreken op vervelend gedrag. De kracht van betrokkenheid van mensen en de wil om een steentje bij te dragen aan je omgeving maakt de wereld een klein beetje mooier. Dát is de meerwaarde van minder!

Randstadprovincie en Infra autoriteit
Ik had het zojuist over een roerige tijd…. Dat geldt ook voor de plannen dit ons kabinet heeft voor de bestuurlijke inrichting van Nederland. De provincie Utrecht zou samen met Noord Holland en Flevoland moeten opgaan in één Randstadprovincie. Het CDA vindt ook dat efficiënt samenwerken moet en samenwerking op inhoudelijke dossiers heel belangrijk is zoals Het Groene Hart, de toekomstige woningbouwplannen in de Randstad en een goed Openbaar Vervoer. Maar om bij voorbaat al te stellen dat die verbetering er alleen komt als de 3 provincies fuseren, is veel te kort door de bocht! Het CDA vindt het belangrijk dat alle overheden doen waarvoor ze zijn (afgebakende taken) en elkaar niet in de weg lopen. Wij steunen de plannen van het Kabinet waar het gaat om verminderen van de bestuurlijke drukte. Terug naar het Huis van Thorbecke: 3 rechtstreeks door de burgers gekozen bestuurslagen: Rijk, Provincies en gemeenten. En klaar met de besturen van stadsregio’s en deelraden, dat maakt Nederland er niet overzichtelijker op! Dus aub geen aparte infra autoriteit weer in het leven roepen want daarmee wissel je het ene niet rechtstreeks gekozen en te controleren gedrocht (WGR+) in voor het volgende. Wij vonden het maar raar dat de minister heel snel (binnen 2 dagen) na het sturen van zijn brief over de bestuurlijke inrichting aan de Tweede Kamer de zin dat de BDU gelden naar het provinciefonds gaan uit de brief heeft laten halen. Wij vrezen dat het intrekken van deze cruciale zin de basis legt voor een extra bestuurslaag voor infra zaken zoals bus-, tramlijnen waar niemand in deze provincie beter van wordt. Ook de stad Utrecht niet. Of zou het Utrechtse stadsbestuur geen moeite hebben om volledig overschaduwd te worden (zowel bestuurlijk als financieel) door Amsterdam? Wij hebben het idee dat met de schaal van Utrecht voor het Openbaar Vervoer helemaal niets mis is, dus waarom zou men dat dan willen veranderen?

Provinciale Structuurvisie
Maar voorzitter, laten we weer even terugkeren bij de zaken waar wij een directere invloed op hebben… (Da’s minder frustrerend en een stuk productiever)
Het CDA ziet uit naar de discussies die we komend jaar zullen voeren over het ontwerp Structuurvisie. Waar het tot nu toe ging over “past dit concept binnen de afgesproken kaders” en “is het van voldoende kwaliteit om als conceptplan de provincie in te gaan” zal het volgende zomer gaan om de politieke keuzes: waar staan we bouwmogelijkheden toe, gaan we ruimte bieden aan andere nieuwe ontwikkelingen. Waarschijnlijk worden ook de andere politieke partijen bestookt met wensen van gemeenten en maatschappelijke organisaties. Wij benutten de komende tijd met gesprekken en bezoeken zodat we onze afwegingen kunnen maken. Het is aan ons als Provinciaal bestuur om zorgvuldige afwegingen te maken tussen kwaliteit van het landschap en de behoefte aan woningen, de mogelijkheden voor ondernemers om hun bedrijven te ontwikkelen en daarbij ook oog te houden voor omwonenden, ons milieu en de dieren. De gesprekken die we hierover met elkaar gaan voeren zullen hopelijk vooral gaan over deze grote onderwerpen en niet over de punten en komma’s. ….deze staten lijken zich daar nogal eens mee bezig te houden….
Het gaat onze inwoners van de provincie namelijk niet om die details, zij willen helderheid over de toekomst van de polder Groot Mijdrecht, als zij in Waverveen wonen. Of over de uitbreidingmogelijkheden van Zegveld die ontstaan als de kaassmelterij verhuist naar het industrieterrein. En de ondernemers op de Zuidwenk in Bunschoten-Spakenburg wil men weten of het oude industrieterrein vervangen gaat worden voor een ander.
En het gaat de mensen bij Langbroek om de veiligheid van de weg daar en alle gemeentes en zorginstanties willen weten welke kant het op moet met de transitie van de jeugdzorg.

Voorzitter, Het zou goed zijn als wij ons realiseren dat dit punten zijn waar we duidelijkheid over moeten bieden en onze energie best minder in de details gestoken mag worden… (voor wat het waard is)

Ik rond af. Wij zijn benieuwd naar de reactie van GS op ons voorstel om Het Lagerhuis nog in ieder geval 4 jaar voort te zetten en natuurlijk naar het vervolg van deze begrotingsbehandeling.