Begroting 2012

Voorzitter,

De begroting is beleidsarm. Dit betekent niet dat we achterover leunen.  Voor 2012 staan er weer een hoop zaken op het programma die onze stad versterken.  De snel verslechterde financiële  positie van het Rijk dwingt ons wel tot bezuinigingen en ombuigingen. Beleidsarm wil ook niet zeggen dat we geen visie hebben of bang zijn om beslissingen te nemen. Maar wel dat we verantwoorde keuzes maken. Vandaag buigen we ons al over een ombuigingspakket van grofweg zes miljoen euro.

Onze gemeente staat de komende jaren voor een forse financiële opdracht. De economische crisis vraagt om maatregelen. Het Rijk hevelt meer taken en verantwoordelijkheden over naar gemeenten. Een voorbeeld daarvan is de jeugdzorg. Dat heeft ook positief effecten. Het verstevigt onze positie.  Voorwaarde is wel dat er ook voldoende financiële middelen van het Rijk meekomen.

Lastig is dat de gemeente wordt geconfronteerd met forse kortingen op een groot aantal uitkeringen, zoals het gemeentefonds.  Daardoor wordt ook de gemeente gedwongen om terug te keren naar haar kerntaken.  

Waar willen we over een paar jaar staan? Aan ons de taak om heldere keuzes te maken:

-Wat kunnen burgers zelf en wat moet de overheid blijven doen?

-Hoe willen we onze stad verder vorm geven?

-Welke voorzieningen willen we overeind houden?

-Hoe kunnen we met nieuwe economische ontwikkelingen de pijn in de toekomst  verzachten?  

De economische ontwikkeling,de innovatie en vernieuwing in onze stad moeten in elk geval doorgaan. Maar niet zonder tradities, gemeenschapszin en identiteit. In deze onzekere tijd moet de stad ook eenheid en herkenbaarheid uitstralen. En het moet ook nog eens allemaal betaalbaar blijven.

We hebben met elkaar vastgesteld dat er niet aan ombuigingen is te ontkomen. Het gaat echt pijn doen. De overheid moet eerst in eigen vlees snijden. Maatschappelijke instellingen krijgen ook hun portie.

Subsidie is niet langer een automatisme, maar moet heldere effecten opleveren. Hoeveel en welke mensen bereiken we eigenlijk door maatschappelijke initiatieven te subsidiëren? En staat dat in verhouding tot de hoogte van de subsidie?

Wij staan in elk geval borg voor subsidiëring van bijvoorbeeld (sport)verenigingen en muziekgezelschappen. Dat zijn immers de identiteitsdragers van Sittard-Geleen.

De  overheid  moet ook in crisistijd een  betrouwbare partner zijn. Mét een gegarandeerd bestaansminimum voor de inwoners.  Bij alle bezuinigingen wil het CDA wel heldere accenten leggen. Zo moet de overheid  zich niet langer allerlei taken toebedelen. De verantwoordelijkheid wordt zoveel mogelijk bij de mensen zelf en bij het maatschappelijk middenveld gelegd.

Bij het invullen van de bezuinigingen kijkt het College op de eerste plaats in eigen huis. Het aantal ambtenaren daalt de komende jaren fors. We zijn op weg naar een kleinere en daadkrachtigere gemeente die ondernemers en onderwijs actief bij elkaar brengt. Zo halen we ook het beste uit elkaar.

Minder overheid betekent ook minder bureaucratie. Kijk kritisch naar het vergunningenstelsel; moet alles vooraf worden gecontroleerd of kan meer verantwoordelijkheid worden gelegd bij de mensen zelf en kan achteraf worden gecontroleerd? De versoepeling van het bouwtoezicht is zo’n voorbeeld: kleinere en minder risicovolle bouwwerken zullen minder actief worden gecontroleerd.  En het levert besparingen op.

Solidariteit is voor het CDA een uitgemaakte zaak. Mensen mogen niet door het ijs zakken.

Inmiddels heeft het kabinet een lastenverlichting van ruim 1 miljard en een koopkrachtreparatie toegepast van bijna een half miljard. Met name  voor mensen die het krapper hebben. Als iemand echt niet mee kan, blijft de overheid er om financieel bij te springen.

Zorg voor de toekomst betekent  oog hebben voor de lange termijn. We moeten  proberen onze investeringsagenda zoveel mogelijk overeind te houden om later structureel te kunnen verdienen. Dat betekent ook dat we kritisch naar lastenverhogingen moeten blijven kijken. De mensen  moeten financiële ruimte houden om uitgaven te doen. Het CDA wijst daarbij op het snel groeiende aantal  oudere inwoners, het verlies van indexering op de pensioenen en zelfs het verdwijnen daarvan.

Terwijl de zorg voor de toekomst tot bezuinigen dwingt, betekent de spreiding  van verantwoordelijkheid  dat vrijwilligers en verenigingen moeten worden gekoesterd. Vrijwilligersorganisaties en verenigingen doen goed werk. Daar draait de stad en samenleving immers mede op. Ze zijn broodnodig door de geringe ruimte die de WMO nog biedt. Vrijwilligers en mantelzorgers zijn onontbeerlijke schakels in de zorg.  

We hebben de zorg voor de beschikbaarheid van werk, de zorg voor kaders voor een florerende economie en de zorg voor participatie, via de WMO en ons  armoedebeleid.

Effectievere inzet van middelen en spreiding van verantwoordelijkheid is op deze terreinen noodzakelijk.

Het uitstalbeleid in onze winkelcentra heeft te maken met de zorg voor die economische  kaders . We zijn in afwachting van de evaluatie. Het CDA verzoekt het college de 0-optie kritisch onder de loep te nemen. De negatieve geluiden van de ondernemers, maar vooral de economische crisis rechtvaardigen deze vraag.  

Ook een cri de coeur voor het parkeerbeleid. Het is jammer dat de behandeling van de integrale nota is uitgesteld. We willen er over in discussie. We moeten met elkaar een helder beeld krijgen van wat we kunnen en niet kunnen. Dat is nu in raadsels gehuld.

 Infrastructuur en ruimtelijke ordeningsprojecten zijn van wezenlijk belang voor een sterke economische positie. In dat verband nog kort iets over Brainport. Sittard-Geleen moet uitgroeien tot een  kenniswerkersstad en daarbij hoort stedelijke allure. Mooi wonen, prima werken, goede toegankelijkheid , een optimaal wegennet en een evenwichtig parkeerbeleid.

De komst van de tweede entree bij de Odaparking is een eerste aanzet. En kom nu met dat gebaar  om de consument rond de komende feestdagen gratis parkeren aan te bieden. Het CDA heeft dit in de commissie al aangekaart. Inmiddels staat dit punt daar op de actielijst. Wij vragen de wethouder of hij al concreter kan zijn.

Investeren in Brainport is ook investeren in de noodzakelijke samenwerking tussen Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen. En natuurlijk  investeren in de combinatie bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Maar we moeten we ons wel realiseren dat we zelf  het geld moeten verdienen en de innovaties op gang moeten brengen. Eindhoven met zijn campus geeft een richting, maar springt niet bij.

Het 600-banenplan is een prima investering. Een pilot die moét  slagen. Wij lopen daarmee voorop en nemen een voorschot op de Wet Werken Naar Vermogen.  Het CDA heeft hoge verwachtingen van de tussentijdse rapportages.  Alle partijen, waaronder het bedrijfsleven, moeten de mouwen opstropen om mensen weer te motiveren om aan het werk te gaan. Een forse klus. Maar met het tekort aan arbeidskrachten dat zich nu al aandient, is straks iedereen nodig. Dat is in elk geval een goed vooruitzicht voor ons 600-banenplan.

Voorzitter,

Nog een enkel woord over leegstand en verkeersveiligheid.

Leegstand maakt zichtbaar dat de centra in onze stad het moeilijk hebben. Het bestrijden van leegstand heeft een hoge prioriteit, maar is niet alleen een kwestie van beleid van de overheid. Winkeleigenaren, verhuurders en projectontwikkelaars hebben ook hun verantwoordelijkheid. Zeker als het gaat om een zo gevarieerd mogelijk aanbod.  De markt moet stappen zetten. De gemeente kan ondersteunen en faciliteren. Zij spant zich in om zaken mogelijk te maken. Hoe is de voortgang?  Heeft de inzet van het college op dit front al tot resultaten geleid?

We hebben gezorgd voor een ruimhartiger vestigingsbeleid. We moeten  ook  blijven zorgen voor een goed  woon- en leefklimaat. Zodat de toestroom van nieuwkomers is gegarandeerd. De leefbaarheid van de stad is voor ons wezenlijk.

De stad moet een gezellig en uitnodigend verblijfsklimaat hebben. Vooral voor jongeren. We verdienen het met de hoge kwalificatie van Hogeschool Zuyd,  die tot de top drie van Nederland behoort. Het CDA is benieuwd naar de ontwikkelingen in het Stationskwartier. De Steenweg toont een positief beeld door de vestiging van  galeries. Dat beeld komt het hele centrum ten goede.

Als het gaat om de verkeersveiligheid moeten de handen uit de mouwen om  de belijning op de wegen te verbeteren.  Oké, we repareren de vorstschade. Dat is doeltreffend, ook al levert het een wekdek als een trieste lappendeken op. Vorig jaar heb ik bij de begrotingsbehandeling  al  gewezen op de armetierige aanblik van de Rijksweg Noord in het stadsdeel Sittard.

 Nu manifesteert zich een nieuw fenomeen. Er is nauwelijks nog belijning.  Dat maakt de weg minder veilig en zorgt voor  triestheid in het kwadraat.  College, let op de uitstraling van onze stad. Daar horen dit soort dingen ook bij. Het CDA verneemt graag van de wethouder wanneer de belijning opnieuw wordt aangebracht. Deze problematiek speelt op veel plaatsen in de stad.

De kruising Sittarderweg/Beukeboomseweg levert trouwens ook een onveilige situatie op. Dat wordt nog versterkt door het ontbreken van een fietspad.

Ook hier graag het standpunt van de wethouder.

Voorzitter,

De stad zal niet alleen moeten blijven investeren in economische kracht, maar ook in de onderlinge verhoudingen: we kunnen er niet nog eens 10 jaar over doen om de stadsdelen dichter bij elkaar te brengen. Dat vraagt ook van de burgers in de verschillende stadsdelen om verder te kijken dan de eigen kerktoren. Het behoud van de eigen identiteit is prima, maar dan wel vanuit een bindende gedachte. Samen de schouders eronder. Zonder Calimero-gedrag. Zonder met vingertjes te wijzen. Dat is de enig juiste aanpak om de stad op de kaart te zetten.  Wie goed kijkt, ziet trouwens dat er al

veel  gebeurt in de stad; zo zijn we al de grootste binnenhaven van Nederland.

Voorzitter,

Het CDA zal in een stemverklaring een voorbehoud maken over de verdiscontering van de kwijtschelding van de afvalheffing in de tarieven. Wij hebben daar vorig jaar tijdens de begrotingsbehandeling een amendement over ingediend om die maatregel een jaar op te schorten en bij de behandeling van de voorjaarsnota te betrekken bij de integrale afweging van ombuigingsvoorstellen. De beantwoording van de vragen die in de commissie zijn gesteld maakt duidelijk dat daar een verschil van interpretatie zit. Bij de behandeling van de voorjaarsnota zijn over dit onderwerp naar ons oordeel  geen besluiten genomen, maar alleen richtingen aangegeven voor ombuigingen.  De integrale afweging zou nu plaats moeten vinden, maar wordt doorgeschoven naar maart 2012. Wij brengen dit onderdeel van de begroting in december opnieuw aan de orde tijdens de behandeling van de belastingen en tarieven voor 2012. Dat geldt ook voor het meerjarenperspectief in maart 2012.

Het CDA stemt niet in met de meerjarenverhoging van de grafrechten.  Uit het pas  gisteren ontvangen financiële memo blijkt een forse stijging van de uitgaven. 2011 toont een tekort van 130.000 euro. Dat bedrag mag dekkend gemaakt worden.

De begroting gaat voor de grafrechten uit van een stijging van het tekort in 2013 van  €200.000 naar in  2015 €320.000. Explosieve stijgingen worden hiermee in beeld gebracht, maar dat rechtvaardigt niet zomaar een meerjaren lastenverhoging, hetgeen ook niet overeenkomst met het uitgangspunt van kostendekkendheid. Ook op dit punt komen we in december terug bij de behandeling van de belasting en tarievenvoorstellen. Dat geldt ook  voor het meerjarenperspectief in maart 2012.

Voorzitter,

Ik lees met plezier de positieve ingezonden brieven in de krant. En ik erger mij aan de ongenuanceerde ingezonden brieven vol kritiek en de artikelen in de krant die een  tweedeling maar willen blijven belichten. Waarom vergelijkt de krant de Rocknach met de Oktoberfeesten? Hou op om de verschillen te benadrukken, maar benadruk wat ons bindt en wat er op cultureel gebied allemaal in onze stad wordt aangeboden.  Daar kunnen de media een positieve bijdrage aan leveren. Natuurlijk moet de journalistiek kritisch zijn. Maar kritisch zijn is iets anders dan kritiek voeden.

Daarom deze  oproep van het CDA: aan de slag om van één gemeente  snel naar  één stad te gaan!

Ik rond af.

Ondanks de economische stormen bouwen we gestaag verder aan de stad.  Met een kleinere overheid, heldere keuzes en meer eigen verantwoordelijkheid voor onze inwoners. Niet kil en koud, maar betrokken, met gemeenschapszin  en met een helpende hand voor hen die dat echt nodig hebben. Als we daarbij als stad eenheid en daadkracht uitstralen, liggen er nog steeds geweldige kansen. Die kansen wil het CDA verzilveren. Samen met  de inwoners.  Want het gaat immers om die inwoners.