Samenvatting

De CDA-fractie vindt het op dit moment verantwoord om geld vrij te spelen voor het alsnog aan­leggen van het kunstgrasveld in Grijpskerk. De financiële dekking is gevonden en de toezegging tot de aanleg kan alsnog nagekomen worden. Dat laatste is voor onze fractie het doorslaggevende argument. Door het amendement dat de CDA-fractie samen met de PvdA heeft ingediend, en gesteund door GroenLinks en VVD, kan het kunstgrasveld nu eigenlijk aangelegd worden. CU en D66 stemden tegen.

Eén van de grote risico's in onze gemeente is het wegenonderhoud. Vooral waar het gaat om de erftoegangswegen wordt de kwaliteit in de toekomst voor een deel Zeer Laag. Deze wegen worden met name door agrariërs gebruikt met steeds zwaarder wordende voertuigen. Hoe lang kan een weg dan nog meegaan? Er moet volgens ons meer geld beschikbaar komen. Een samen met de VVD ingediend amendement om structureel € 50.000 toe te voegen aan het wegenbudget kon niet op een meerderheid in de raad rekenen.

Onze fractie is van mening dat - gezien de omstandigheden - de begroting een realis­tische begroting is. We merken ook dat het college een omslag in denken maakt waar het gaat om het nemen van de financiële lasten. Ook maakt het college op aangeven van het CDA de cijfers steeds inzichtelijker zodat de raad beter kan sturen. Een volgende slag moet nog gemaakt worden, en daar heeft het college een toezegging gedaan.

We hebben onze zorg uitgesproken over de toenemende risico's: onderhoud wegen, overheveling rijkstaken, de stagnerende woningverkoop, etc. Het CDA wacht een notitie over de Algemene Bedrijfsreserve af en verwacht dat het college daarbij een helder betoog houdt over de hoogte van het weerstandsvermogen.

Wat het CDA betreft willen wij aansluiten bij een speech van Jacobine Geel, voorzitter van de commissie 'nieuwe woorden, nieuwe beelden' die zaterdag op het partijcongres de eerste bevindingen heeft gepresenteerd van deze commissie. Het CDA Zuidhorn wil zich inzetten om beleid te maken op basis van de volgende uitgangspunten: Zuidhorn maken we samen, betrokken en nabij, rechtvaardig en betrouwbaar, met zorg voor de aarde. Burgerparticipatie, gemeenschapszin, gezamenlijke verantwoordelijkheid en daar waar nodig beschermend, zijn voor ons de sleutelwoorden.

BESCHOUWINGEN BIJ DE BEGROTING 2012

 Voorzitter,

 Een bekende uitspraak van Hans van Mierlo is:

"De begroting is net als een deken in de winter: als de één hem

naar zich toe trekt, ligt de ander in de kou."

Dit is een uitspraak van een D66-politicus. Door hem te citeren willen wij blijk geven van het feit dat we open staan voor de mening van andere partijen en dat ‘goed voorbeeld goed doet volgen’.

De uitspraak slaat ook op de begroting voor 2012 van de gemeente Zuidhorn. Alle par­tijen zullen vanavond het nodige te zeggen hebben en zeer waarschijnlijk hebben we allemaal verschillende wensen en opmerkingen. Waar de ene partij trekt aan de ene kant van de deken, komt de andere partij in de kou en vice versa. Waar wij als raad in ieder geval voor moeten waken is dat de zwakkeren in de samenleving van Zuidhorn niet in de kou komen te staan. Maar daarnaast hebben we ook de verantwoordelijkheid voor een goed beheer van het geld en bezit en moeten we kapitaalvernietiging voorkomen.

Voor het CDA vormt de voorliggende begroting een bestendiging van de afspraken die bij de voorjaarsnota zijn gemaakt.

Sluitende begroting

Het college is erin geslaagd een sluitende begroting te maken. Daarbij zijn gelukkig een aantal voorgenomen bezuinigingen verzacht, zoals bij de Voorjaarsnota al duidelijk werd. Dan spreken we o.a. over het ouderenwerk, algemeen maatschappelijk werk en divers vormings- en ontwikkelingswerk. Dankzij een motie van het CDA bij de voorjaarsnota, die door een meerderheid in de raad is gesteund, heeft het college goed overleg gehad met de Stichting Welzijn gemeente Zuidhorn. De Stichting verwacht in 2012 haar activi­teiten binnen het gestelde budget te kunnen uitvoeren. Dat is waar het CDA voor gaat: gezamenlijk onderzoeken wat mogelijk is. Niet meer zaken top-down besluiten, maar meer verantwoordelijkheid bij het veld leggen en vooral samenwerken.

Voor de zwakkeren in onze gemeente hebben we te zorgen: het minimabeleid is niet aangetast, en daar mogen we trots op zijn.

Helaas zullen er ook offers gebracht moeten worden op alle fronten, zowel in de harde als de zachte sectoren. Het college stelt opnieuw een verhoging van 15% van de OZB-opbrengst voor. Waren we eerder altijd geneigd dit alleen te belonen in ruil voor nieuwe voorzieningen, inmiddels is het onontkoombaar om hiermee voorzieningen niet te laten verdwijnen. De tijden waarin het ons financieel voor de wind ging liggen achter ons. Keuzes maken is belangrijk.

Realistische begroting

Onze fractie is van mening dat - gezien de omstandigheden - de begroting een realis­tische begroting is. We merken ook dat het college een omslag in denken maakt waar het gaat om het nemen van de financiële lasten. Het CDA heeft er inmiddels een aantal keren voor gepleit om niet meer te sparen voor toekomstige investeringen, maar de lasten te nemen op het moment dat ze gedragen worden. In het meerjarenperspectief heeft het college nu de wijzigingen in reservemutaties afzonderlijk opgenomen. Dit meer­jarenperspectief in combinatie met het overzicht van baten en lasten van pagina 82 geeft voldoende inzicht om een verantwoorde afweging te kunnen maken. Een laatste slag kan nog worden gemaakt door de opbouw van het bedrag aan reservemutaties inzichtelijk te maken. Nu moet de raad aan de hand van de nota ‘reserves en voor­zieningen’ zelf vaststellen aan welke reserves in de begroting bedragen worden toe­gevoegd of onttrokken. Wellicht is het mogelijk deze informatie in de toekomst op te nemen in het overzicht van lasten en baten per programma.

Risico's

De begroting is weliswaar sluitend, de deken bedekt veel, maar we zien ook dat de punten bij het voeteneind mogelijk wat los raken. We noemen risico's als het onderhoud van de wegen en op het gebied van de woningbouw. En recentelijk is ook Novatec en het financiële debacle daar toegevoegd aan het lijstje. Verder laat de toekomst zien dat er een aantal belangrijke rijkstaken overgeheveld worden naar gemeenten inclusief de nodige bezuinigingen daarbij, de economische recessie grip krijgt op de bijstands­uitkeringen en een aantal risico's groter worden.

Het bed wordt groter door alle nieuwe taken, maar het is de vraag of de deken die bij­geleverd wordt het bed nog bedekt. Of komen er toch taken in de kou te liggen?

Een ander punt waarin risico's schuilen is de zgn. harde kant van de gemeentelijke taken. Het onderhoud van bijv. de sportaccommodaties, kunstwerken zoals bruggen en gemeentelijke gebouwen, etc. Deze kant van onze begroting vraagt aandacht. In de begroting zien we een beperkte post vervangingsinvesteringen van € 111.000 voor kapitaallasten. Dit lijkt ons op termijn erg weinig om het bestaande bezit goed te onderhouden. Wij roepen hierbij het college dan ook op om deze post kritisch tegen het licht te houden.

Algemene BedrijfsReserve

Onze fractie wacht met veel interesse de notitie af die het College zal maken omtrent de hoogte van de ABR. Daaruit moet blijken welke reservepositie het college nastreeft op basis van de onderscheiden risico's. Naar onze mening zal het college inzicht moeten geven in welke mate de onderkende risico’s structurele of incidentele gevolgen hebben. Deze risicopositie zou gekoppeld moeten worden aan de benodigde reservepositie en weerstandscapaciteit. Ook zullen reserves die niet meer voor het oorspronkelijke doel nodig zijn hierbij betrokken moeten worden. We denken hier bijvoorbeeld aan het rest­saldo van de reserve investeringsprogramma en de reserve BTW Compensatie Fonds.
Het college neemt nu al een voorschot op de noodzakelijke omvang van de ABR door vanaf 2013 hieraan jaarlijks € 100.000 toe te voegen. Maar wat ons betreft besluiten we daarover als er een degelijke onderbouwing is van het weerstandsvermogen dat men nastreeft. Kiest het college voor een deken in de kast van Texelse schapenwol die uitein­delijk veel ruimte inneemt en veel te warm zal zijn of is een dun zomerdekbedje voldoende?

Wegenonderhoud

Eén van de genoemde risico's is het wegenonderhoud. Het moet ons van het hart dat het college hier vorig jaar wel erg willekeurig te werk is gegaan door een taakstellende be­zuiniging van € 200.000 op te nemen die - zo werd gezegd - haalbaar was. Onze fractie heeft vorig jaar al haar zorgen uitgesproken over deze taakstelling. Het college keert nu op haar schreden terug en neemt alsnog weer een bedrag voor de wegen op. Het CDA kan zich daarin vinden, maar blijft bezorgd over het te realiseren kwaliteitsniveau dat veel lager ligt dan de visie die in 2007 is vastgesteld. Veiligheid is belangrijk en als daar meer geld voor nodig is, moeten we die ruimte zoeken.

Vooral waar het gaat om de erftoegangswegen, toch een behoorlijk aandeel in onze gemeente, wordt de kwaliteit in de toekomst voor een deel Zeer Laag. De vraag is of we met dit niveau onszelf niet heel erg hard in de vingers snijden. Immers, deze wegen worden met name door agrariërs gebruikt met steeds zwaarder wordende voertuigen. Hoe lang kan een weg dan nog meegaan? Op een vraag van het CDA wat het kost om deze wegen op een niveau Basis te brengen en te houden, is het antwoord gekomen van € 900.000 per jaar. Het laat zich raden dat dat financieel op dit moment niet haalbaar is. Wij hebben aangesloten bij een amendement van de VVD om structureel € 50.000 toe te voegen aan het wegenbudget.

Kunstgrasveld Grijpskerk

Wij vinden het op dit moment verantwoord om geld vrij te spelen voor het alsnog aan­leggen van het kunstgrasveld in Grijpskerk. De financiële middelen zijn er nu, kunnen verantwoord ingezet worden en de toezegging tot de aanleg kan alsnog nagekomen worden. Dat laatste is voor onze fractie het doorslaggevende argument.

De kapitaallasten voor het kunstgrasveld bedragen ca. € 42.000 per jaar. De ruimte daarvoor zoeken we in de post structureel onvoorzien. Het CDA heeft al meer dan eens aangegeven dat deze post in feite een bijzondere post is. Onvoorzien structurele tegen­vallers worden door het college nu stelselmatig verwerkt in het meerjarenbeeld. De structurele post onvoorzien wordt daarmee in het geheel niet gebruikt. Het is dan ook de vraag waarom het college deze post blijft handhaven. Wij stellen daarom voor deze post te gebruiken en in de loop van 2012 het kunstgrasveld Grijpskerk aan te leggen. Samen met de PvdA hebben wij het initiatief genomen hiervoor een amendement in te dienen, die inmiddels ook door andere partijen is mee-ondertekend.

Finrap 2

Voordat wij deze beschouwingen afsluiten, nog enkele opmerkingen over de Finrap 2. Deze laat een resultaat zien van € 370.000 euro negatief. Dit is na verwerking van de financiële gevolgen van de fusie in het openbaar onderwijs. De structurele doorwerking van dit negatieve resultaat is in de begroting vanaf 2012 verwerkt. Verder wordt verwacht dat in 2011 geen nieuwe langlopende geldleningen worden afgesloten.

Na de forse bezuinigingsingrepen van vorig jaar lijkt het beeld nu veel rustiger, hoewel alertheid geboden blijft ten aanzien van financiële ontwikkelingen om ons heen.

Wij kunnen instemmen met deze rapportage.

Tot slot: wat zal 2012 ons verder brengen?

Wat betreft 2012 nog enkele algemene opmerkingen vanuit onze fractie. Wij merken dat de ambtelijke organisatie erg kwetsbaar wordt. We hebben met z'n allen gekozen voor bezuinigingen op het ambtenarenapparaat, maar het is wel belangrijk dat we de boeme­rang niet net zo hard terug krijgen. Deze raad heeft veel ambities, maar heeft daar hulp bij nodig. De ambities en de hulp moeten in evenwicht zijn. Wij wensen alle ambtenaren en het college veel wijsheid, kracht én passie toe om van 2012 een mooi jaar te maken, samen met de inwoners van Zuidhorn.

Wat het CDA betreft willen wij aansluiten bij een speech van Jacobine Geel, voorzitter van de commissie 'nieuwe woorden, nieuwe beelden' die zaterdag op het partijcongres de eerste bevindingen heeft gepresenteerd van deze commissie. Het CDA Zuidhorn wil zich inzetten om beleid te maken op basis van de volgende uitgangspunten: Zuidhorn maken we samen, betrokken en nabij, rechtvaardig en betrouwbaar, met zorg voor de aarde. Burgerparticipatie, gemeenschapszin, gezamenlijke verantwoordelijkheid en daar waar nodig beschermend, zijn voor ons de sleutelwoorden.

Laten we zorgen dat de begrotingsdeken al onze inwoners verwarmt.

De CDA-fractie:

Freek Nieuwenhuis, Esther Grotenhuis, Jacob Klaas Star en Hilda Meijer

Zuidhorn, 31 oktober 2011