Moeten de kosten als gevolg van criminaliteit worden verhaald op de veroorzaker of moet de maatschappij daar voor opdraaien? De kosten voor een dag “zitten” zijn niet mis. en hebben we het nog niet over de rechtszaken en advocatenkosten. Een veelpleger twee jaar opbergen kost zo’n 150.000 euro en dan hebben we het nog niet eens over de kosten van de rechtszaken en  de advocatenkosten. Loont dat? Daarover sprak Coskun Çörüz dinsdag bij BNR Nieuwsradio Juridische Zaken op 27 april. 

Çörüz vindt dat er zeker verhaald moet worden op veroorzakers van schade. Hij wil echter niet het voorbeeld van België volgen waar als iemand voor de trein is gesprongen, de nabestaanden moeten betalen voor de schade die daardoor ontstond. Plukken, het afnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel, bijvoorbeeld door drugshandel of mensenhandel, gebeurt al in Nederland. Het CDA heeft er voor gezorgd dat dat plukken nog gemakkelijker gaat door omkering van de bewijslast in te voeren. Een crimineel zal voortaan moeten aantonen dat hij legaal, netjes aan zijn vermogen of dure auto is gekomen. Dat zal voor de gemiddelde crimineel niet eenvoudig zijn. 

Criminelen laten betalen voor hun verblijf in de gevangenis gaat Çörüz te ver. In een rechtstaat hoort de overheid die kosten op zich te nemen. Kosten voor verblijf in de gevangenis, is geen weggegooid geld. Hij wijst op onderzoek waaruit blijkt dat wanneer een zeer actieve veelpleger op grond van de ISD-maatregel (Inrichting Stelselmatige Daders) twee jaar opgeborgen wordt en dus uit de maatschappij is, dit de samenleving een schade van 1.485.000 euro aan misdrijven en overtredingen scheelt.

Nog meer vruchten werpt het opbergen van veelplegers als het afschrikkingseffect op andere draaideurcriminelen wordt meegenomen. Voor iedere opgesloten veelpleger worden 28 andere veelplegers minder actief. Volgens het onderzoek bespaart dat de samenleving een schade van 2,3 miljoen euro per gedetineerde veelpleger per jaar. Tijdens hun straf kicken veel verslaafde veelplegers bovendien af en dat betekent na hun terugkeer in de maatschappij ook minder criminaliteit. 

De schade door de veroorzakers laten betalen is ook neergelegd in het initiatiefwetsvoorstel van Çörüz dat momenteel bij de Kamer in behandeling is. Çörüz stelt voor ouders van minderjarige kinderen tussen de 14 en 18 jaar, naast die kinderen aansprakelijk te stellen voor schade die die kinderen opzettelijk hebben aangericht. Tegenover de lusten als kinderbijslag en zorgverzekering staan ook de lasten zoals het verantwoordelijk zijn voor wat hun kinderen aanrichten. Waarom zou de maatschappij er voor moeten opdraaien als kinderen vernielingen aanrichten? 

Mensen die te maken krijgen met de politie dienen nogal eens klachten in over het politie-optreden. Zo’n 90% van die klachten blijkt ongegrond. De politie heeft aan die klachtafhandeling handen vol werk en dat gaat ten koste van het blauw op straat. De minister neemt het idee van Çörüz over om klagers griffierecht te laten betalen dat ze terugkrijgen als de klacht gegrond blijkt.