Klik hier voor het rapport (pdf)
Maatschappelijke verbanden zijn voor de samenleving van groot belang. Zij kennen een sociale doelstelling. Juist omdat deze instellingen belangrijke sociale doelen behartigen en vitale diensten leveren, is anderzijds professionaliteit noodzakelijk. Het komt erop aan die twee zaken zoveel mogelijk met elkaar te laten sporen. Enerzijds moet de dienstverlening aan hoge maatstaven voldoen. Anderzijds moet vermeden worden dat maatschappelijke organisaties losraken van sociale ambities en idealisme. Als professionaliteit en management idealisme gaan wegdrukken, is dat een te betreuren ontwikkeling. Dit rapport gaat over de missie en positie van de maatschappelijke onderneming, onder andere wordt gepleit voor een herijking van het rechtspersonenrecht.

Maatschappelijke verbanden zijn er primair voor de ander. Zij dragen daarmee bij aan het vertrouwen van mensen en van afnemers. Zij zijn het ankerpunt voor de belangeloze inzet van veel vrijwilligers en daarmee voor altruïsme en wederkerigheid: zaken die in een moderne samenleving te vaak worden gemist. Ook professionele bestuurders moeten worden aangesproken op het realiseren van de sociale doelstellingen waarvoor de instellingen staan en waarvoor zij in het leven zijn geroepen. Dan kunnen professionalisering en versteviging van het interne toezicht niet alleen hand in hand gaan met sociale ambities, maar deze ambities zelfs versterken. De maatschappelijke onderneming dient daarom opgenomen te worden in het rechtspersonenrecht. De flexibiliteit die de huidige juridische vormgeving van de vereniging en de stichting kenmerkt, is – zo luidt één van de conclusies- zo groot dat zij een belemmering vormt voor de maatschappelijke onderneming om op goede wijze deel te nemen aan het rechtsverkeer. De juridische vormgeving van de vereniging of stichting kent namelijk geen regels voor de bestemming van haar overschot of surplus, voor de verankering van het maatschappelijke doel, voor de verhouding tot de overheid, voor de spelregels van good governance, voor het functioneren van bestuur en toezicht, voor de betrokkenheid van deelnemers cq. belanghebbenden, voor de verslaglegging, de aansprakelijkheid en het enquêterecht. In deze studie zijn voorstellen gedaan om in die leemten te voorzien. Daarmee wil het rapport een bijdrage leveren aan de levensvatbaarheid en toekomst van maatschappelijke ondernemingen.