Het stelsel van de gezondheidszorg is de afgelopen decennia al vele malen voorwerp geweest van hervormingsvoorstellen. In het begin van de jaren negentig waren er de voorstellen van de commissie-Dekker en van verschillende wetenschappelijke bureaus van onderscheiden partijen (w.o. het CDA). De voorstellen liepen onder meer stuk op de onzekerheid over de vraag in hoeverre de ambities Europa-proof waren. Ook anno 2003 doet die vraag zich gelden. Kunnen de voorstellen, zoals in contouren neergelegd in het Hoofdlijnenakkoord van het kabinet- Balkenende II, de toets van het Europese recht doorstaan? Het is deze vraag die centraal staat in het voorliggende rapport van het WI.
Anders dan in het verleden heeft het WI voor het CDA gemeend de vragen rond het Europees recht zelf te moeten agenderen en een en ander niet over te laten aan de deskundigheid van ambtenaren en juristen. Het is belangrijk dat de politiek zèlf inzicht verwerft in de thematiek van het Europese recht, om zo de politieke dilemma’s en vragen achter en rondom de juridische vragen op te sporen en te beantwoorden. Dat bevordert slagvaardigheid en verhindert dat de rechtsontwikkeling een zaak wordt van enkele specialisten, terwijl daar buitengewoon belangrijke maatschappelijke vragen mee zijn gemoeid. Niet eens zozeer om daarmee aan de eisen van het Europese recht te voldoen, maar vooral om een toegankelijke en betaalbare gezondheidszorg –uit een oogpunt- van solidariteit met de minst sterken in onze samenleving te kunnen behouden.
De uitkomst van de studie is dat het Europese recht, zoals gevormd door het Europese Hof en de Europese wetgever gaandeweg openingen creëert voor het zodanig ordenen van (deel)markten dat instanties (w.o. ziektekostenverzekeraars) zowel hun sociale ambities kunnen verwerkelijken als ondernemend kunnen opereren. De voorliggende studie doet voorstellen hoe de formele Europese wetgever een en ander verder juridisch kan ondersteunen: een belangrijk punt om tijdens het voorzitterschap van de Europese Unie van de kant van Nederland aan de orde te stellen. De studie die voor u ligt, biedt op een belangrijk moment in de gezondheidspolitiek inzicht in het functioneren van het Europese recht, in de ontwikkelingsgang van de Europese jurisprudentie en in de agenda van de Europese wetgever. Dat inzicht kan behulpzaam zijn bij het effenen van het pad voor de hervormingsvoorstellen van het kabinet-Balkenende II.
