Ontwikkelingen in Nederland en in heel de Europese Unie plaatsen politiek en samenleving voor vragen rond burgerschap. De komende decennia zullen Europa en Nederland te maken hebben met grote demografische veranderingen, de autochtone bevolking neemt af en de culturele verscheidenheid neemt toe. Daarnaast is er sprake van vergrijzing en toename van kennisintensiviteit in de economie.Het risico bestaat dat tekorten op de arbeidsmarkt ontstaan, met name onder hoger opgeleiden. Deze ontwikkeling biedt wel kansen voor integratie van migranten en allochtonen. Dit rapport geeft een christen democratische visie op integratie. Er wordt gepleit om te investeren in integratie. Integratie lukt niet zonder een open houding, een warm hart en werkelijke wederzijdse interesse. 

Rode draad in het rapport vormt het appel om te investeren in integratie. Integratie is niet vrijblijvend: noch voor de overheden, noch voor de nieuwkomers. De twee zijden van integratie keren hier terug: enerzijds gaat het om het actief versterken van het draagvlak voor de rechtsstaat, om een politiek gericht op burgerschap, anderzijds om een beleid dat veeleisend (demanding) is, dat de voorwaarden creëert voor participatie, voor het nemen van verantwoordelijkheid.

Er liggen kansen voor de integratie van migranten en allochtonen als er geïnvesteerd wordt in hun scholing en arbeidsparticipatie enerzijds en als er anderzijds een veeleisend en niet vrijblijvend scholings- en werkgelegenheidsbeleid komt. Gebeurt dat niet, dan dreigt de situatie te ontstaan dat het tekort aan hoger opgeleiden gecombineerd gaat met werkloosheid en isolement bij minder opgeleiden, waaronder dan veel allochtonen: een tweedeling op de arbeidsmarkt die zich doorzet in de samenleving. Dat zou weer heel slecht zijn voor de integratie. Hier liggen dus zeer belangrijke opgaven.

In dit rapport worden verschillende voorstellen gedaan op het terrein van levensbeschouwing, participatie en onderwijs die bijdragen aan een breed draagvlak en aan inzicht in de waarden van de rechtstaat.

Verwante rapporten:

2003 - INVESTEREN IN INTEGRATIE