In het stelsel van de volksverzekering van de AWBZ zijn tal van ondoelmatigheden geslopen, als gevolg van een onvoldoende scherpe afbakening van wat onverzekerbare en noodzakelijke zorg is. Daardoor heeft zich de afgelopen jaren een forse stijging van de AWBZ-kosten voorgedaan. Met het oog op de houdbaarheid van het zorgstelsel op de langere termijn en de daarmee gemoeide solidariteit tussen ziekte en gezond, rijk en arm moeten deze problemen in de langdurige zorg worden opgelost. In dit rapport van het Wetenschappelijk Instituut wordt een perspectief geschetst hoe de AWBZ in het volgende decennium vorm te geven.
Niemand lijkt tevreden over de manier waarop wij in Nederland de langdurige en onverzekerbare zorg, gefinancierd via de volksverzekering AWBZ, hebben georganiseerd. De patiënten zijn ontstemd, omdat ze worden geconfronteerd met wachtlijsten, of omdat zij niet in hun eigen woning kunnen blijven en daar de noodzakelijke zorg ontvangen. Medewerkers in de langdurige zorg hebben te maken met een hoge werkdruk. Mede daardoor wordt hun beroep steeds minder aantrekkelijk. Zorgverleners zien zich geconfronteerd met een veelheid aan beleidsregels en met een verstikkende bureaucratie, terwijl zij met hun patiënten bezig willen zijn. De gemeentelijke overheid heeft tot taak kwetsbaren in staat te stellen tot participatie aan de samenleving, maar beschikt niet over mogelijkheden of instrumenten om dat waar te maken.
Hoewel de extra middelen voor de AWBZ aan het begin van deze eeuw de wachtlijsten korter hebben gemaakt, hebben zij het systeem van aanbodsturing grotendeels in tact gelaten en zijn daarmee een druppel op een gloeiende plaat gebleken. Zeker in het licht van de vergrijzing en het daarmee samenhangende houdbaarheidsvraagstuk zijn aanpassingen in de AWBZ noodzakelijk. Zo is het de verwachting dat vooral de langdurige zorg die voortkomt uit de vergrijzing, zoals de vraag naar verpleging en verzorging, de komende periode fors zal gaan stijgen, met navenante gevolgen voor de uitgaven. Bovendien belemmert de huidige werkwijze in dit deel van de zorgsector de innovatie.
In dit rapport wordt antwoord gegeven op vragen als: Wat zijn de toekomstige polisvoorwaarden? Hoe wordt de indicatiestelling vormgegeven? Hoe worden de verzekeringsaanspraken geregeld en wat is de positie van de verzekerde? Hoe wordt vervolgens de zorginkoop vormgegeven en wat betekent dit voor de rol van de zorgkantoren? En wat is de rol van zorgaanbieders?
Verwante rapporten:
ACHTERGRONDSTUDIE OVER DE GEZONDHEIDSZORG
2000 - NIEUWE REGIE IN DE ZORG
