Nu we in november een bijeenkomst gaan houden met onze inwoners om de inrichting van het stationsplein te bespreken is een belangrijk en gevoelig onderwerp aan de orde: het verplaatsen van oorlogsmonumenten.

Er staan twee monumenten dicht naast elkaar: Er is een joods monument, een gedenksteen van natuursteen met op de steen een davidster. Het monument is onthuld op 3 mei 1995 in aanwezigheid van de heer Pagrach, die tijdens de oorlog een schuilplaats aan de Oude Tolweg overleefde. Hij verbleef destijds in een kippenren. De tekst op de gedenksteen luidt:

Zij die geliefd en bemind waren tijdens hun leven zijn ook in de dood niet gescheiden.
Ter nagedachtenis aan de joodse inwoners van Wierden die door de bezetters in de jaren 1940-1945 werden omgebracht.

Met daaronder bekende Wierdense namen van joden die in de oorlog zijn omgebracht, waaronder de naam Pagrach. Een bekende naam in Wierden, want wie kent niet slager Pagrach van de Kerkstraat destijds?

Zeeuws monument

Het andere herdenkingsmonument is een geschenk als blijk van waardering en dankbaarheid voor de spontane hulp en steun die de plaatselijke bevolking heeft geboden aan dwangarbeiders uit het Zuid-Hollandse en Zeeuwse Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland. Ook worden met het gedenkteken vier mannen herdacht die bij de beschieting op de transporttrein zijn omgekomen

Dit is een gedenkmuur van witte hardsteen. Op de muur is het jaartal 1944 aangebracht. De tekst op de gedenkmuur luidt:

Hier werd op 25-12-44 beschoten een trein met weggevoerde mannen van de eilanden Goeree en Overflakkee en Schouwen Duiveland op transport voor dwangarbeid in Duitsland, zij die ontkwamen en in Wierden en omliggende plaatsen een veilig onderdak vonden en zij die in andere vorm hulp ontvingen, dragen dit gedenkteken in dankbare herinnering op aan de Overijsselse bevolking.
Met daaronder de namen van de slachtoffers.

Sinds de Nederlandse regering in Londen in september 1944 de grote spoorwegstaking had afgekondigd, was elke trein die nog reed het doelwit van de geallieerde jachtvliegtuigen, zo ook op die “beruchte” eerste kerstdag in 1944 in Wierden. In de lange trein met 1400 mannen uit Goeree-Overflakkee en Schouwen Duiveland zaten geen vijandelijke troepen of oorlogsmaterieel maar onze eigen Zeeuwse inwoners die na een razzia in afgesloten wagons voor tewerkstelling naar Duitsland zouden worden afgevoerd. Onze ouders heb ik dit verhaal vaak horen vertellen: op eerste kerstdag ’s morgens tegen 9 uur toen men” ter kerke” ging werd er geschoten op een trein, heel beangstigend.

160 gevangenen zagen de kans te vluchten, zo kwamen ze tussen de mensen die “ter kerke” gingen in de kerk terecht en van daar uit werden ze overal opgevangen, zo ook in het huis van mijn opoe. Mijn vader heeft vaak verhalen aan ons hierover verteld en de Zeeuwen zijn bijna allen tot het einde van de oorlog in Wierden gebleven.

Degenen die nog in leven zijn, zijn inmiddels ver over de tachtig. Maar, nog steeds hoor ik dat men elkaar met rouw en trouw opzoekt.
Respect
Het verplaatsen van de monumenten moet in goed overleg en met respect met alle betrokken partijen gebeuren. De bevolking van Wierden kan hierover mee praten als we een avond over het stationsplein en omgeving organiseren in november 2011.

Ria Broeze-van der Kolk
Wethouder

Iedere week schrijven de burgemeester en wethouders van de gemeente Wierden een column: een persoonlijk getint stukje over zaken die ze in de praktijk tegenkomen. Het kan gaan over zaken die ze als bestuurder meegemaakt hebben, maar ook hele alledaagse dingen.

De columns verschijnen iedere vrijdag per toerbeurt: alle leden van het college komen één keer per vier weken aan de beurt. Deze week is het de beurt aan CDA-wethouder Ria Broeze - van der Kolk.