05 december 2011

Grafrechten in Coevorden

Hoe staat het met de kostendekkendheid van de grafrechten in de gemeente Coevorden? Dat was de vraag die de gemeenteraad, waaronder onze fractie, in 2010 aan de wethouder Financiën voorlegde. Dezelfde vraag werd door een aantal fracties ook aan de Rekenkamercommissie gesteld. De Rekenkamercommissie is een door de gemeenteraad ingestelde commissie die bestaat uit twee gemeenteraadsleden en drie leden van buiten de gemeenteraad. De commissie ondersteunt de gemeenteraad door te onderzoeken of het gemeentelijk bestuur efficiënt, effectief en volgens de regels heeft gehandeld. Zij is onafhankelijk van de gemeentelijke organisatie, zodat zij vrij is in haar oordeel. Omdat aan beide gremia dezelfde vraag werd gesteld, is in het onderzoek, dat antwoord moet geven op de vraag naar kostendekkendheid, gezamenlijk opgetrokken.

Op het moment van de herindeling op 1 januari 1998 was sprake van sterk uiteenlopende tarieven in de verschillende samengevoegde gemeentes. De leges voor een begrafenis lagen met name buiten de stad Coevorden fors lager. Dat gold bijna omgekeerd voor de leges voor urnbijzetting. De gemeente heeft toen gekozen voor het hanteren van een gemiddelde van de vijf tarieven. In 2004 is besloten om binnen drie jaar een kostendekkende exploitatie te bewerkstelligen. Dit diende te geschieden door verhoging van tarieven en verlaging van de onderhoudskosten. De tarieven gingen echter wel omhoog, maar een poging om de onderhoudskosten te verminderen, mislukte. De kostenvermindering betekende namelijk minder en daardoor soms rigoureus onderhoud, maar daarover kwamen al snel klachten binnen. Op basis daarvan werd de mate van onderhoud weer hersteld tot het oude niveau. In 2008 heeft de gemeenteraad opnieuw aangegeven dat toch kostendekkendheid moest worden nagestreefd. Dat betekende nog stevige tariefstijgingen in de jaren daarna.

Hoe staat het nu met de kostendekkendheid? Het onderzoek heeft opgeleverd, dat na de geplande tariefsverhoging in 2012 en bij gelijkblijvende omstandigheden een 100% kostendekkendheid is bereikt. Eerder geplande tariefstijgingen in daaropvolgende jaren, met name in 2013, hoeven dan ook niet meer plaats te vinden. Dit onder de voorwaarde dat natuurlijk de baten en lasten zich zo ontwikkelen als nu is voorzien. De tarieven zullen dan na 2012 uitsluitend nog op basis van de inflatie-index worden aangepast. Onze fractie had overigens al eerder twijfels geuit over de noodzaak van de stijging in 2013. Door de onderzoekers wordt nu voorgesteld om de eerder geplande tariefstijging in 2013 te laten vervallen en te bezien of de laatst voorziene stijging in 2012 dán volledig moet plaatsvinden of mogelijk kan worden verdeeld over 2012 en 2013. Het college pleit voor een eenmalige stijging in 2012, de gemeenteraad zal zich hierover, op het moment dat ik dit schrijf, nog moeten buigen. 

In het onderzoek is ook gekeken naar de kosten in andere Drentse gemeentes. Daartoe werden alle kosten,het recht eigen graf, de begraafkosten, de vergunning grafbedekking, inschrijving register en onderhoud begraafplaats opgeteld en gedeeld door de van toepassing zijnde looptijd. Want kostendekkendheid is relevant, maar ook het ‘concurrerend’ (in dit geval een bijzonder aspect, natuurlijk) zijn qua tarieven, is een relevant item. Gebleken is dat Coevorden keurig in de middenmoot terug te vinden is.

In ditzelfde onderzoek is ook nog gekeken naar een mogelijke vermindering van de lasten die hiermee samenhangen. Geopperd is om twee graven diep te begraven. Het college is van mening dat dit niet of nauwelijks kostenverminderend zal werken. Daarnaast is voorgesteld de administratieve lasten te verminderen door een eenvoudiger tariefstructuur en de vergunningplicht voor grafbedekkingen en grafkelders te vervangen door een meldingsplicht. Het college wil hiernaar gaan kijken. Een mogelijkheid is ook om een begraafplaats een parkfunctie toe te kennen. Dit zorgt mogelijk voor meer (onderhouds)kosten, maar deze kosten hoeven dan niet te worden toegerekend aan de grafkosten. Het college is hier geen voorstander van. Het betekent een verhoging van de totale kosten en een openbare parkfunctie doet onrecht aan de emotionele aspecten. Ook het naar beneden bijstellen van het peil van het groenonderhoud lijkt het college geen optie, gezien de ervaringen uit het verleden. Het ruimen van graven, ook een mogelijkheid om de kosten te verlagen, vindt al plaats. Desalniettemin zal het college kijken of dit al in voldoende mate plaatsvindt. De verwachting is echter niet dat dit de kosten veel zal verlagen.

Onze fractie is tevreden met de uitkomsten van dit onderzoek. Binnen afzienbare tijd is er sprake van kostendekkendheid, zonder dat deze kosten de pan uitrijzen, gezien het vergelijkend onderzoek in Drenthe. Ook ten aanzien van de kostenbesparende mogelijkheden kan de CDA-fractie zich uitstekend vinden in de standpunten van het college. Tenslotte zijn wij blij met de wijze van samenwerking bij dit onderzoek, tussen de gemeentelijke organisatie en de Rekenkamercommissie.

Gertjan Zuur

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.