Donkere dagen

In deze zogenaamde donkere dagen voor Kerstmis gaat de Europese Unie door een van de grootste crises in haar bestaan. De situatie omtrent de euro is ernstig, temeer omdat we eigenlijk met een tweeledig probleem te maken hebben: een constructiefout gemaakt toen de euro werd ingesteld en een dreigend failliet van sommige landen.

Bij de creatie van de euro hebben we wel goede regels hebben opgesteld voor de monetaire kant van het verhaal, maar zijn we vergeten om ook sterke regels te maken op sociaal-economisch gebied. Daardoor heeft een situatie kunnen ontstaan waarin sommige landen pijnlijke maatregelen hebben genomen (denk aan de verhoging van de pensioenleeftijd in Nederland) terwijl andere landen op de pof hebben geleefd en hun staatsschuld hebben laten oplopen. Op de grillige en hoogst speculatieve financiële markten stijgt de rente op hun leningen tot ongekende hoogte. De oude constructiefout leidde dus tot een ongekende crisis. Beide problemen moeten aangepakt worden. Makkelijk is dat niet. Je bent als het ware het fundament van je gezamenlijke huis aan het versterken terwijl er verschillende kamers in brand staan.

Noodzakelijk is het des te meer. Via onze grote bankensector en pensioenfondsen hebben we veel geld in de betroffen landen uitstaan. In Griekenland nog niet zo zeer, maar Spanje en Italië zijn een ander verhaal. We hebben er dus alle belang bij dat de crisis zich niet verder uitbreidt. Daarnaast zijn de euro en de Europese interne markt voor Nederland als handelsland van groot belang.

De inzet van ons als CDA-delegatie in het Europees parlement is om via het Europese noodfonds op korte termijn verdere besmetting te voorkomen. Daarnaast zal er ook veel meer begrotingsdiscipline moeten komen en dient het sociaal-economische beleid in de lidstaten beter op elkaar aan te sluiten. Als eurolanden niet zelf kunnen besluiten tot  voldoende zelfdiscipline dan moet Europa dat maar afdwingen. Een zestal wetten zijn daartoe dit jaar al aangenomen, o.a. over strengere straffen bij overtreding van de begrotingsregels en dwingende aanwijzingen van de Europese Commissie aan lidstaten om hun economie op orde te brengen.

Maar hiermee zijn we er nog niet. Er mag geen enkele ‘escape’ meer zijn voor landen die zich niet aan de afspraken houden. Bij overtreding moet altijd automatisch een sanctie volgen. Een eurocommissaris voor begrotingsdiscipline is de aangewezen man of vrouw om dat te doen. Een Europese versie van Jan Kees de Jager, zeg maar. Niet de Raad van ministers: we willen geen slagers die hun eigen vlees keuren. Frankrijk lag hierbij lang dwars, maar lijkt bij te draaien. Nu is snelheid en doorpakken geboden. Zodat er ook weer licht is aan het eind van een donkere periode voor de euro. Daar willen wij ook in het komende jaar samen met collega’s in Den Haag aan werken.

Esther de Lange

Lid van de CDA-delegatie in het Europees Parlement