In deze handreiking treft u eerdaags een voorbeeld aan hoe uw afdeling het onderwerp duurzaamheid in de lokale politiek in uw verkiezingsprogramma van 2018 kan uitwerken. Deze zijn opgesteld in samenwerking met de CDA-Bestuurdersvereniging.

Mocht u nog aanvullende ideeën hebben dan stellen wij er prijs op die te ontvangen zodat die ook aan andere afdelingen kenbaar gemaakt kunnen worden. Graag indienen bij jobgrovenstein@live.com.

CDA en duurzaamheid. Je treft hier voorlopig nog aan ons eerdere advies uit 2014.

Er valt veel te zeggen over duurzaamheid en als CDA ligt dat in het verlengde van Rentmeesterschap.

Gemeenten verschillen, kleine kernen hebben een andere problematiek en andere mogelijkheden dan grote steden. Maar steeds geldt, dat mensen vaak meer kennis, creativiteit en innovatiekracht hebben dan waar gemeenten van uit gaan. Er is een toenemende ondernemerscultuur. Dat is ook nodig om de problemen aan te pakken, zoals hoog energiegebruik, veel afval, veel congestie in het verkeer, etc.

Daarom: ”De Energieke Gemeente”  of  ”De Ondernemende Gemeente”

Duurzaamheid in alle beleid

Wanneer we duurzaamheid op het niveau van de gemeente als gemeengoed beschouwen, dient het in alle gemeentelijke onderwerpen een integraal leidend principe te zijn. In alle voorstellen voor college en raad dienen de gevolgen voor duurzaamheid te worden meegewogen, net zoals de financiële houdbaarheid.

Inspireer en geef het voorbeeld – samen kunnen we meer!

Probeer organisaties, ondernemers en mensen te verleiden door ruimte te geven en zelf het goede voorbeeld te geven. Maak de verbinding(en) met het maatschappelijk middenveld.

Ondersteun initiatieven door het instellen van ‘revolving funds’ (instapgeld) voor initiatieven die in uw gemeente belangrijk zijn.

(Een ‘revolving fund’ is een fonds dat geld investeert in specifieke projecten, waarna het geld dat door aflossing weer terugkomt, beschikbaar is voor nieuwe leningen; dit is een modern alternatief voor subsidies.)

Rentmeesterschap: goed omgaan met wat ons is toevertrouwd

Dat begint met het niet verspillen van energie en grondstoffen. Bijvoorbeeld door de gemeentelijke gebouwen beter te isoleren, LED verlichting te gebruiken en zonnepanelen te plaatsen op gemeentelijke gebouwen. Alle gemeentevoertuigen moeten milieuvriendelijk zijn, elektrisch of op aardgas. Voorkom energiemisbruik.

Zorg voor een leefbare omgeving, bijvoorbeeld door het opwekken van duurzame energie en het stimuleren van groen binnen de gemeente (minder verhard oppervlak, bomen, etc.). Denk bij ruimtelijke plannen aan het reserveren van ruimte voor het decentraal opwekken van zonne- en windenergie. Maar denk ook aan het beter gebruik van (koude en) warmte van installaties of uit de bodem.

Hierna staan concrete suggesties. Waar bekend zijn voorbeelden van gemeenten genoemd, vaak door inspanning van CDA-ers.

Energie-besparing:

1.     De gemeente stelt een gemeentelijk klimaat- en energieplan op om het energiegebruik systematisch terug te brengen - goed voor het milieu én de portemonnee van gemeente en inwoners.

2.     De gemeente gebruikt zelf alleen duurzame energiebronnen.

3.     Energiebesparing in de GWW (zoals openbare verlichting, pompinstallaties etc.) maakt deel uit van het energieplan. Bij investeringen wordt naar de totale kosten van gebruik gekeken over meerdere jaren en niet alleen naar de aanschafprijs. Deze maatregel levert de gemeente doorgaans een fors lagere energierekening op.

4.     De gemeente gaat in gesprek met woningbouwverenigingen, verenigingen van eigenaren en verhuurders van particuliere woningen over hoe hun woningbestand energiezuiniger te maken. De gemeente biedt aan gebouwbeheerders een energie-efficiency scan en leningsconstructies aan. (Met het laatste is o.a. al enige ervaring opgedaan in de gemeente Hardenberg.)

5.     Eigenaren/bewoners van particuliere woningen kunnen het benodigde geld voor besparingsmaatregelen, zoals woningisolatie, voordelig van de gemeente lenen, in de vorm van een lening uit een revolving-fund. (zit b.v. ook in het Energieloket BewustDuurzaamThuis van de gemeente Hardenberg, overgenomen door de provincie Overijssel te weten de Overijsselse Aanpak 2.0). Dit leidt ook tot (behoud van) werkgelegenheid in de bouwsector.

6.     Voor inwoners uit de laagste inkomensklasse zullen besparingen in de vorm van voorlichting, spaarlampen en huisisolatie gratis en in natura beschikbaar (zoals de Energiebox) gesteld worden.

7.     Burgers en bedrijven met een voorbeeldfunctie krijgen door actieve voorlichting een gezicht in de eigen gemeente.

8.     De gemeente start een project om, daar waar mogelijk, de gemeentelijke gebouwen en scholen te voorzien van zonnepanelen, dit al of niet via een leaseconstructie. (Coevorden, Noordwijk)

9.  De gemeente werkt zo goed mogelijk mee aan het verstrekken van vergunningen voor voorzieningen voor duurzame energieopwekking. De gemeente hanteert lagere leges en draagt bij aan de snelle voortgang van de vergunningen.

10.  De gemeente maakt energie een vast onderdeel in de milieuvergunning. Via voorlichting (bijvoorbeeld via energieloket) worden bedrijven geïnformeerd over mogelijke maatregelen met een korte terugverdientijd.

11. De gemeente stelt jaarlijks een duurzaamheidsprijs in voor de realisatie van het meest innovatieve duurzaamheidsidee.

12. De gemeente ontwikkelt met de lagere en middelbare scholen een jaarlijks te herhalen studie onderdeel inzake duurzaamheid.

Energie-opwekking:

13.   Lokaal onderzoek naar mogelijkheden van het gebruik van aardwarmte maakt onderdeel uit van het energieplan. Aanvullend: mogelijk dat er beleid moet worden geformuleerd ter voorkoming van een wirwar van warmte/koude opslag en aardwarmtebenutting ontstaat wat inefficiënt is.

14.   De gemeente staat zeer positief tegenover de oprichting van lokale energiebedrijven of energiecoöperaties.

Bouwen:

15.   Alle nieuwbouwprojecten worden niet alleen vooraf maar ook achteraf steekproefsgewijs getoetst op de energie-efficiency (behalen energielabels) en de lokale mogelijkheden voor de benutting van duurzame energie.

16.   Vanuit duurzaamheid verdient renovatie vaak de voorkeur boven sloop/nieuwbouw.

17.   Bij nieuwbouw van woningen wordt een percentage van het totaal als energieneutrale woningen gebouwd.

Verkeer en vervoer:

18.   De gemeente schrijft een mobiliteitsvisie, waarin (elektrische) fiets en OV als transportmiddel worden gepromoot om daarmee overlast (geluid, luchtkwaliteit) en congestie te verminderen en de gezondheid (leefkwaliteit) te verhogen.

19.   De gemeente stimuleert gericht elektrisch vervoer voor stadsdistributie.

20.   De gemeente stimuleert auto-op-afroep en auto-deel systemen, bij voorkeur met elektrisch aangedreven auto’s.

21.   De gemeente streeft naar moderne infrastructuur voor energie (smart grids, in verband met lokale opwekking) en ICT (glasvezel, in verband met thuiswerken/snel internet).

Afval-beleid:

22.   De gemeente bevordert hergebruik en recycling, bijvoorbeeld via een repair-café. De opbrengsten van recycling worden gemonitord en de resultaten gecommuniceerd.

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.