Het afgelopen jaar is de discussie over schaliegas opgelaaid. Voor en tegenstanders bestoken elkaar met voor de hand liggende argumenten, nuances ontbreken in deze discussie. In deze blog willen we een toelichting geven op het CDA standpunt.

Het rijk heeft momenteel de Structuurvisie Ondergrond (STRONG) in de maak. In deze structuurvisie wordt een agenda opgesteld voor wetenschappelijk onderzoek over de ondergrond. Het blijkt namelijk dat er meer niét, dan wél bekend is over de ondergrond. Ook over de milieueffecten van boringen en winning van schaliegas in Nederland is weinig bekend. Dat geldt ook voor proefboringen. Er zijn onbekende risico’s verbonden aan boringen en de winning van schaliegas. Vooral de toegepaste techniek van fracking van lagen in de diepe ondergrond waardoor het gas vrijkomt, roept terecht vragen op. Drinkwaterbedrijven en o.a. bierproducenten wijzen op risico’s voor de kwaliteit van het opgepompte grondwater. Daarnaast kan de schaliegaswinning schade veroorzaken aan huizen, wegen, bruggen, etc., net zo als zich nu voordoet bij de aardgaswinning in Noord-Nederland. De Commissie milieueffectrapportage heeft recent aangegeven dat ook de bovengrondse effecten nog onvoldoende in beeld zijn. Logisch dat er massaal protest is van de bevolking tegen schaliegaswinning met nog onbekende gevolgen.

 

Schaliegas is een fossiele energiebron net zoals steenkool, aardgas en –olie. Voor het gebruik van al deze fossiele energiebronnen geldt: op = op. De hoeveelheid schaliegas in de ondergrond zou toereikend zijn voor een gebruik van slechts enkele decennia. Het gebruik van schaliegas is daarmee slechts tijdelijk mogelijk en dus niet duurzaam. Door de uitstoot van broeikasgassen is het gebruik van fossiele energie mede verantwoordelijk voor de klimaateffecten.

 

Het energiebeleid van Nederland verkeert in de transitiefase van fossiele naar duurzame energiebronnen, zoals wind, zon, biomassa en geothermie. De regering investeert in 2013 zo’n € 3 miljard in de productie van duurzame en schone energie. Ook Gelderland investeert met revolverende middelen via PPM Oost voor miljoenen in energiebesparingen en in de productie en innovaties op het gebied van duurzame energie. Met kracht verder doorgaan op deze ingeslagen weg is noodzakelijk om het vliegwiel van de energietransitie draaiend te houden. Voor schaliegas is geen plaats in dit beleid. De energietransitie mogen we niet doorschuiven naar de komende generaties, maar is een opdracht die wij nu zelf moeten uitvoeren. Als een welvarend land hebben we er de kennis en de middelen voor.

 

Voorstanders van de winning van schaliegas denken dat er € 30 tot € 85 miljard voor de overheid aan schaliegas onder de grond zit. Logisch dat de rijksoverheid met financiële problemen hier anno 2013 verlekkerd naar kijkt. Maar schaliegas is niet de oorzaak van deze problemen en hoort ook niet de oplossing te zijn. Overigens wijst de grote variatie in waarde van het schaliegas ook aan hoe groot de onzekerheidsmarge is. Het niet verzilveren van de waarde, wordt gezien als een gemiste kans. “Toekomstige generaties zullen het daardoor met een fiks kleinere welvaartstaat moeten stellen”, aldus de directeur van de branchevereniging van de belangen van de grootverbruikers van energie en water. Zo’n uitspraak komt in een ander daglicht te staan, nu SHELL toegeeft dat de winning in Amerika niet louter positief uitvalt. Er zijn andere factoren die bepalen hoe de welvaart voor toekomstige generaties er uit zal zien. Het is overdreven om schaliegas zoveel gewicht mee te geven.

 

Er is op dit moment geen acuut energieprobleem in Nederland. Door de resultaten van de energietransitie èn door de winning van schaliegas elders in de wereld neemt het aanbod van energie toe. Dit heeft ook voor Nederland een drukkend effect op de prijs.

 

De discussie over onze energievoorziening en invulling van de energietransitie gaat door. De discussie over wel of geen schaliegas kunnen we daarbij het beste 10 jaar in de ijskast zetten.  We kunnen beter eerst maar eens nauwgezet volgen wat de voor- en nadelen zijn van de winning en het gebruik van schaliegas elders in de wereld.

Er komt ongetwijfeld een moment waarbij ook nut en noodzaak van schaliegas opnieuw in discussie komt. Laat de generatie van dat moment maar bepalen hoe om gegaan moet worden met de voorraad schaliegas in de ondergrond. Er is dan ook sprake van voortschrijdende inzichten over de invulling van energievoorziening.

Wat is er mooier voor ons dan aan onze toekomstige generaties een schat in de ondergrond na te laten die dan wellicht ver de waarde van € 100 miljard overstijgt.

 

Wij moeten af van het “hebberige gedrag” dat we wat vandaag nieuw is en aantrekkelijk lijkt, gelijk ook willen hebben., ondanks alle risico’s. We leven met 16,8 miljoen Nederlanders op een klein stukje aarde. Het dichtbevolkte Nederland is onvergelijkbaar met gebieden ergens anders in de wereld waar schaliegas wordt gewonnen. Het CDA vindt dat we in Gelderland eerst maar eens 10 jaar moeten wachten voor we opnieuw de discussie gaan voeren over (proef-)boringen naar schaliegas.

 

CDA-fractie Gelderland

Jaap Uenk

 

 

 

Trefwoorden

• schaliegas
• duurzame energie