11 november 2010

Algemene Beschouwingen Gemeente Duiven – CDA fractie

Gemeentebegroting 2011 – 2014 “Iedereen doet mee”

Voorzitter, prinses Maxima zou hebben gezegd: „dat is een beetje dom.. Hoe kun je een half miljoen over het hoofd zien. Ik zou zeggen: wethouder, zou u zich misschien niet een beetje moeten schamen? Wat moet de Duivense bevolking hier wel niet van vinden dat zo onachtzaam met publieke middelen wordt omgegaan? Opvallend is dat de rente weldegelijk in de begroting wordt genoemd. In de brief van 2 november jl komt het College met het voorstel om die meevaller te storten in een nieuw te vormen reserve Wmo. Helaas blijkt die reserve vooral ingezet te worden voor de korte termijn tekorten van de Wmo. Dit bevestigt ons algemene beeld van dit College: wel ambities, maar geen visie. Voorzitter, het CDA heeft een dubbel gevoel over de voorliggende begroting. Aan de ene kant herkent het CDA hierin veel uitwerking van beleid en uitvoering van voornemens die mede dankzij het CDA in de vorige collegeperiode tot stand zijn gekomen. Eerlijk gezegd heeft het CDA weinig nieuws ontdekt, en de voorgestelde nieuwe plannen passen veelal binnen de ingezette CDA-aanpak. Zelfs de eerder ingezette OZB-verhoging tbv oa de nieuwe sporthal laat u in stand. Dat geeft ons toch het gevoel dat het CDA destijds de keuze des tijds verstond en nog steeds verstaat. Aan de andere kant zocht het CDA naar de onderliggende visie van deze uitwerking van het Collegeakkoord. We hebben gezocht, maar niet gevonden.


Tijdens de behandeling van de Perspectiefnota hebben we aangegeven dat wàt we lazen slechts een beperkte uitwerking van het Collegeprogramma was, gericht op de bezuinigingen en het summier weergeven van denkrichtingen. Er wordt nu in deze begroting weinig gerefereerd aan de Perspectiefnota als begrotingsinstrument, behalve dan dat voor het sluitend maken van deze begroting ook alvast een deel van de zoekrichtingen, bedoeld voor 2012 en verder, benut zijn. Dat beklemtoont dat de waarde van de Perspectiefnota niet volledig onderkend wordt. Tot op heden hebben we vooral kunnen spreken over de voorgestelde bezuinigingsideeën in de eerste fase. De overige zoekrichtingen waren beelden waar we als raad nog niet eens over gesproken hebben. Wat schetst dan nu onze verbazing? Een aantal zoekrichtingen zijn alsnog opgenomen, terwijl we geen afwegingen hebben ontdekt waarom juist die bepaalde zoekrichtingen naar voren zijn gehaald. Het stelt de raad voor voldongen feiten. Hopelijk gaan we volgend jaar wel serieus om met de Perspectiefnota en de daarin gemaakte keuzes zodat de raad daadwerkelijk eigen afwegingen kan maken.

Voorzitter, bij een begroting met bezuinigingen is een adequate inleiding erg
belangrijk. Deze inleiding heeft vooral het karakter van een samenvatting, en het onderdeel demografische ontwikkelingen komt nogal uit de lucht vallen. Ondertussen zijn we de inleiding nog eens gaan lezen op zoek naar de gewenste visie. Dat “Iedereen doet mee” triggert de CDA-fractie, de slogan past bij ons eigen gedachtegoed, maar wat wil het college daarmee bereiken, wat is het achterliggende motief? Ook bij herhaald lezen komen we niet verder dan alleen maar een praktische uitwerking. Jammer, een gemiste kans. Het gewenste doel in 2014 is niet gering. Dat vraagt veel draagvlak en betrokkenheid. Iedereen dient daar optimaal bij betrokken te worden. Maar kent het College wel de volle breedte van onze Duivense samenleving? De afgelopen week werd een bijeenkomst georganiseerd in het kader van Liemers Helpt, en hoe vreemd dat juist daar de Duivense kerken niet eens op de oorspronkelijke verzendlijst stonden. Ook in de meerjarenbegroting worden kerken niet genoemd als partner. Opmerkelijk om dat het juist de kerken zijn die dicht bij de mensen en hun zorgen en noden staan en daarbij zeer vertakt actief zijn. Als we het lijstje met wat bereikt moet zijn in 2014 zien, twijfelt het CDA aan de realiteitszin. Als CDA hebben we juist steeds met het middenveld samengewerkt waar onder het verenigingsleven en kerkenwerk. Maar dat middenveld verandert momenteel in snel tempo. De samenhang verandert en de vrijwillige inzet als cement voor de samenleving lijkt te verdampen onder het geweld van een doorgeschoten individualisering en commercialisering van de samenleving.

Kennis opdoen en praktische aanpak kunnen prima samen gaan. Daarom kan het CDA zich wel vinden in een pilot in bepaalde wijken, echter alleen in relatie met een realistische lange termijn visie. Want waarom stellen we eenmalig €10.000 beschikbaar voor een proefproject in Duiven Zuidoost als we niet weten waar dat toe moet leiden? Projecten om de sociale samenhang en betrokkenheid te versterken zijn immers langdurige projecten. Dat vraagt om lef en langdurige investeringen. Zeker met de dreiging dat de Wmo-middelen op termijn verre van toereikend zijn, dienen we een aanpak te kiezen die uitgaat van het motto “de kosten gaan voor de baten op”. Willen we daadwerkelijk de kosten van de Wmo kantelen, dan moeten we optimaal investeren in preventief en collectief welzijnswerk. Het CDA ziet dan ook graag dat juist de meevaller, welke het College reserveert voor de Wmo-tekorten, geheel wordt ingezet om projecten op te zetten die de gewenste zelfredzaamheid en sociale cohesie versterken. Dat zijn basisingrediënten om te voorkomen dat mensen een te vroege/voorbarige vraag neerleggen bij een gemeenteloket. Alleen zo.n aanpak leidt tot een kentering van het Wmo-tekort, de huidige voorstellen zijn slechts enkele kleine steentjes in de vijver, en tegelijkertijd wordt de vijver lek gestoken. Want waarom een proefproject in Duiven Zuidoost maar tegelijkertijd het verminderd openstellen van CC .t Eiland, terwijl dat juist een ontmoetingsplek bij uitstek is? Hoe kun je samenhang versterken zonder voldoende ontmoetingsruimte? Het CDA overweegt een amendement in te dienen. EN hoezo de noodzakelijke uitbreiding van het Sociaal Raadsliedenwerk niet honoreren, terwijl Sociaal Raadsliedenwerk juist erger helpt voorkomen. Dat past in het preventieve denken van het CDA.

De MEE-organisatie die betrokken was bij het onderzoeken van de gevolgen van de AWBZ-pakketmaatregel schrijft in haar eindrapportage:

focus richten op versterking eigen kracht en sociaal netwerk; opzetten collectieve voorzieningen; verbinden van formele met informele zorg (stelseloverstijgende ondersteuning).


DIE conclusies zijn strijdig met de keuze van het college om het extra bedrag dat structureel in de Algemene Uitkering is opgenomen als oplossing voor de AWBZ-bezuinigingen, te gebruiken voor het Wmo-tekort. Dit getuigt van een beperkte blik. Dat is nu mooi weer verkopen, maar over enkele jaren is het dweilen met de kranen open. Het CDA zal hiervoor een amendement indienen.

Algemene Dekkingsmiddelen

Voorzitter, om zicht te krijgen op de algemene reserve worden voor de berekening van het weerstandsvermogen alle geschatte risico.s lineair bij elkaar opgeteld. Echter, niet alle risico.s zullen zich tegelijkertijd voordoen, het totale risico is dus veel geringer. Hierdoor worden onnodig veel publieke middelen vastgehouden in reserves en zijn niet beschikbaar voor noodzakelijk beleid. Naar onze eigen schatting zou de ondergrens van de algemene reserve met een bedrag van tussen €600.000 en ca €1,2 miljoen te hoog zijn, en dat globale bedrag hoeft dus minder bezuinigd te worden. Meer in het algemeen blijkt het gevoerde beleid rond de reserveringen en bestemmingsreserves erg conservatief en weinig transparant. Deze zijn in de laatste jaren sterk gegroeid. In absolute getallen staan sommige reserves zelfs in geen verhouding tot de werkelijke exploitatie. Wie de vorige begroting in zijn beschouwingen meeneemt zal zien dat de totale reserve sedert vorige begroting is gestegen met ca 4-5 € mln. En dan laat ik gemakshalve de bijna 11 miljoen van Vattenfall maar buiten beschouwing.

Rond de renteopbrengst van de verkochte aandelen Vattenfall zijn evenwel meer onduidelijkheden. Op p. 202 staat dat in 2011 het rentebedrag van net geen 5 M€ tegelijkertijd onttrokken en gestort gaan worden, totale mutatie dus € 0. Geen wonder dat we het rentebedrag in het overzicht van p.188 niet terugvinden. Maar is dat wel juist? In feite werd ongeveer de helft (49%) van de aandelen halverwege 2009 gestort en moeten de volgende tranches nog komen. Rente rekenen tegen een rekentarief van 4,5%, zelfs over geld dat er nog niet is roept dus automatisch vragen bij het CDA op. Graag vernemen we de mening hierover van het College.

We hebben als CDA bij eerdere gelegenheden gevraagd het aantal reserves sterk te reduceren. Daar werd geen gevolg aan gegeven. Voor bepaalde reserves blijken zelfs geen plannen, op termijn, te bestaan (bijvoorbeeld het Groenfonds met ca 350 k€): college maak er plannen voor.

Voorzitter, per programma wil het CDA nog enkele opmerkingen maken en om een nadere toelichting vragen:

Programma 1 Bestuur

Vorig jaar stond al in begroting dat in 2010 het Dienstverleningsconcept tot stand zou komen, nu staat het gepland voor 2011, en wel als onderdeel van het traject „Duiven op weg naar 2015., wat mag daar onder worden verstaan? EN door datzelfde traject wordt plots de herinrichting raadzaal uitgesteld!! Trouwens ook recent is de loketruimte met Loket WWZ heringericht, nu alweer? Hoezo langetermijn visie?

Deelname aan Waarstaatjegemeente wil het CDA voortzetten, dit is nodig voor
goede ijkpunten van onze diensten in vergelijking met vergelijkbare gemeenten.

Programma 3 Openbare Ruimte

Voorzitter, houdt u, wat betreft het beveiligd parkeerterrein langs de A12, rekening met de recente discussie die hierover is gevoerd in de gemeenteraad? Verder werd het Groenonderhoud bijgesteld naar niveau laag. Daarbij wordt gevraagd naar actieve participatie van burgers en instellingen. Dat reikt volgens het CDA verder dan stimuleren van het bellen met de servicelijn. Waarom vraagt u bij die servicelijn niet eenzelfde houding als bij het Loket WWZ: “wat kan de burger er zelf aan doen?”

Goed voorstel die snelfietsroute. Echter het benodigde geld wordt gehaald uit de dekking van de DVVP. Kan dat zomaar? De DVVP is goed gekeurd door de
gemeenteraad en dient als zodanig uitgevoerd te worden! Moet dit besluit niet
worden voorgelegd aan de raad? (Trouwens, die snelfietsroute is ook nog eens een beter alternatief voor het niet doorgaan van het fietspad langs Heilweg).

Infrastructuur

Het kritisch kijken naar drempels is al een gepasseerd station. Het vorig college heeft al toestemming gegeven om drempels aan te passen en of te verwijderen als deze niet functioneel zijn. Ook het opschonen van het teveel aan verkeersborden hoort hierbij. Volgens de begroting vorig jaar zou het 5e Gemeentelijk RioleringsPlan in 2010 aan de raad worden aangeboden, maar de genoemde vacature kan toch geen reden voor uitstel naar 2011 zijn, dat heeft toch met prioriteiten te maken?

Programma 4

In programma 4 Economische Zaken staat dat de gemeente overleg voert met
ondernemers. Berichten die rond het Vitaal Centrum doordringen wijzen in een
andere richting. Heeft de gemeente in het voorbije half jaar niet gewoon de regie over het Centrum verloren? Duurzaam Roelofshoeve wordt onvoldoende door het college opgepakt. Het blijft bij het beschrijven van ambities die reeds in de vorige raadsperiode bekend waren. Een actievere houding van het college is gewenst, omdat hier immers veel kansen liggen op het gebied van werkgelegenheid, duurzaamheid en innovatie.

Programma 5 Onderwijs & Jeugd

Visie op de huisvesting van het voortgezet onderwijs is hoognodig. Het onderwijs geeft aan dat er een nieuwe school moet komen voor Vestersbos. Gemeente Duiven is partner van de samenwerkingsovereenkomst VO. Wij kunnen afspraken niet zomaar naast ons neerleggen en de overeenkomst niet naleven. Hoe leg je dat je partners uit. Dan moet je er uitstappen! Komt bij dat het Voortgezet Onderwijs ook drager is van de door ons gewenste MBO-richting Logistieke kenniscentrum tbv werkgelegenheid.

Voortzetting behoud scholen in Groessen en Loo is een loze beleidskreet, want
bij opheffing van scholen in kleine kernen spelen van overheidswege heel nadere beleidsoverwegingen.

Leerlingenvervoer? Hoe zijn bezuinigen hier te rechtvaardigen? Die komen er toch op neer dat de meestal gehandicapte kinderen hiervan de dupe zijn? Het CDA vindt niet dat je kunt bezuinigen op deze doelgroep, we vragen inzicht in mogelijke gevolgen hiervan.

Tarieven Mikado, het college honoreert verhogingen niet, maar uitgangspunt is wel dat Mikado vanaf 2011 volledig wordt afgerekend op basis van de door de raad gewenste productfinanciering. Dat houdt dus in dat bij niet acceptatie van bedragen het college ook onder ogen moet zien dat productfinanciering dan zegt dat het college minder kan afnemen van het product. Wij gaan niet over de tariefstelling.

Jongerenraad prima initiatief, maar dan wel passend binnen de structuur en onder verantwoordelijkheid van de Wmo-raad.

Programma 6 Vrijetijdsbesteding

Het CDA vindt dat nog niet zonder meer structureel op de subsidie van de Stichting Bibliotheek De Liemers wordt bezuinigd. Wij willen eerst weten wat de
toekomstvisie voor de langere termijn van het college is en wat de gevolgen zijn.

Voor het Horsterpark drukken de kosten nu alleen op SAH, je hoeft als gemeente niet te compenseren, maar het betreft zinvolle dagbesteding en heeft sterkte recreatieve functie voor Duiven en Westervoort. Vanaf het begin was dat de opzet van het Horsterpark, nu het minder wordt laten we hen vallen als een baksteen. Wij als CDA vinden wel dat je als gemeente oog moet hebben voor deze problemen. Het huidige voorstel om bij de oplossing ook gemeente Westervoort te betrekken kan op alle steun rekenen van het CDA, maar gelet op het feit hoe met name het college van Westervoort voorstellen doet over grensoverschrijdende zaken als bereikbaarheid, de schoolagent en het project Alcohol&Drugs, houdt het CDA het hart vast….

Programma 7 Sociale Voorzieningen

Stichting Vluchtelingenwerk Midden-Gelderland verliest, als het aan het College
ligt, de subsidie. Hoewel het CDA erkent dat de bestaansreden wel aan verandering onderhevig is geweest, gaat een volledig einde van de subsidie het CDA nu nog te ver. Het CDA verzoekt het College om SVMG op te nemen als partner van het Loket WWZ, en hen te financieren om maatjesprojecten te blijven onderhouden.

Voorzitter, wat betreft de Heffingen:

Het CDA vindt dat geen energie en dus ook geen geld gestopt moet worden in een onderzoek naar de invoering van een parkeerbelasting. Het CDA blijft tegen! Het CDA wil concrete informatie over de tariefverhoging van 6% voor de
afvalstoffenheffing/reinigingsrechten waar de burger fors mee wordt belast. Wat is de reden dat deze kosten extra gestegen zijn ten opzichte van voorgaande jaren?

Voorzitter, in de Perspectiefnota hebben we verzocht om een kritische analyses
naar alle reserves. We hebben gevraagd om een overzicht of alle bestaande
bestemmingsreserves nodig zijn maar ook of achter de berekeningen de bestemmingsreserves kloppen. Ook ten aanzien van de voorzieningen hebben we toetsingsvragen gesteld zoals:

Zijn alle bestaande voorzieningen nodig; Sluiten de voorzieningen aan op de onderliggende plannen; Kloppen de berekeningen achter de voorzieningen.


In de begroting vinden we geen antwoord op deze vragen, zij het zeer selectief. Wij willen alsnog concrete antwoorden op deze vragen.

Voorzitter, we lezen in de Begroting niet veel over de resultaten naar aanleiding van het Bing-rapport. Er zijn in het rapport een aantal zaken genoemd met een negatief aspect op de onderdelen Procedures, Informatie, Cultuur en Personeel. Het CDA wil voor 1 april 2011 een overzicht van de stand van zaken hierin.

Tot slot voorzitter, het CDA staat voor duidelijkheid, duurzaam en
verantwoordelijkheid. Ondanks het feit dat er bezuinigd moet worden kan het beleid dat de afgelopen jaren is ingezet verder vorm worden gegeven. Daarvoor willen wij u ondersteunen maar we moeten wel kritisch blijven en tijdig inspelen op veranderingen. We hebben u een aantal handvatten gegeven om hiertoe een zinvolle bijdrage te leveren. Gezien onze visie hierop verwachten wij dat het college dit voortvarend oppakt en de voorstellen die het CDA heeft ingediend ter hand neemt.
Wij zien de reactie van het College tegemoet.

Uitgesproken door Johannes Goossen, fractievoorzitter CDA Duiven

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.