Het Groningse platteland, voor velen is het genieten van de ruimte, van de verre uitzichten, maar ook de mooie natuur en culturele diversiteit. Inmiddels wordt dit platteland voor een groot deel geassocieerd met centimeters verzakkende bodem en toenemende aardbevingen.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft ook tot hun eigen spijt te lang ontkend dat er gevaren kleven aan de aardgaswinning. Inmiddels weten Groningers wel beter. Uit onderzoek van Staatstoezicht op de Mijnen blijkt dat de bevingen toenemen in kracht, waardoor de veiligheidsrisico’s groter worden. De schade blijft niet beperkt tot herstelschade, maar breidt zich uit naar dalende woningprijzen en een verslechterend bedrijfsklimaat. Groningen Seaports bijvoorbeeld ervaart dit nu al in haar acquisitie.

Het genieten van het landschap is voor een aantal inwoners omgeslagen in angst en financieel gevangen zitten in een woning die onverkoopbaar is.

Gelukkig heeft de NAM inmiddels ook haar verantwoordelijkheid genomen en heeft ze een ruimhartige vergoeding van de schade beloofd.
De afgelopen weken is duidelijk geworden dat VVD-minister Kamp en de NAM meer zullen moeten doen om het vertrouwen van de Groningers terug te winnen dan preventief gemiddeld tienduizend euro per woning beschikbaar te stellen. Niet alleen de schade aan de woningen, maar ook waardeverlies van onroerend goed, kosten van extra veiligheidsmaatregelen en indirecte schade van afhakende bedrijven in een regio waar werkgelegenheid onder druk staat, moeten een rol spelen.

In deze sfeer, waar bij de bevolking te weinig vertrouwen is in de behartiging van hun belangen, is dan ook een regisserende rol voor de politiek weggelegd. Het gaat immers om veiligheid en leefbaarheid, bij uitstek terreinen voor de overheid. Helaas bleek in het debat in de Tweede Kamer VVD-minister Henk Kamp nog niet zo ver te zijn. De kans om een stap extra te zetten voor de Groningers, heeft hij vorige week laten liggen. Reducering van de gaswinning op dit moment was niet bespreekbaar. Zelfs het gesprek aangaan met buitenlandse afnemers, om mogelijkheden te verkennen om bestaande gascontracten te herzien, wilde Kamp niet toezeggen.

Ook had het CDA een motie ingediend om bij het onderzoek naar de waardedaling van woningen ook te onderzoeken hoe het zit met de de economische- en imago schade. Deze motie werd breed door de oppositie in de Tweede Kamer gesteund, maar door gebrek aan steun van de PvdA of de VVD heeft de motie het niet gehaald.

Het CDA is van mening dat dit onderzoek er wel moet komen. Als de VVD en de PvdA dat in de Tweede Kamer niet leveren, hoopt het CDA in Groningen wel op de steun van deze partijen in de Provinciale Staten van Groningen. Het CDA wil daarin namelijk het initiatief nemen om zelf onafhankelijk onderzoek te laten verrichten naar de economische-en imagoschade binnen het gebied. De uitkomsten voor dat onderzoek kunnen gebruikt worden om minister Kamp van de VVD duidelijk te maken dat een fonds nodig is om maatregelen te treffen en inwoners en bedrijven tegemoet te komen. Dat is constructiever dan zomaar voor de vuist weg een bedrag te noemen.

Wanneer de Groningers dit onderzoek zelf (laten) uitvoeren, kunnen ze de discussie over de afwikkeling van de schade zelf beïnvloeden en sturen.

Als CDA pleiten wij ervoor dat dit onderzoek op zeer korte termijn in gang wordt gezet.

Wij betreuren het dat op zo’n belangrijk dossier, waar het in de basis gaat om je veilig voelen in je eigen woning en leefomgeving, overheden niet gezamenlijk optrekken, maar elkaar in sommige gevallen juist bestrijden en afvallen. Een onderwerp als dit vereist volgens het CDA juist gezamenlijke regie, om daadkrachtig te kunnen optreden en op korte termijn helderheid te geven aan de betrokkenen. Wij roepen de betrokken overheden op om hun verantwoordelijkheid te nemen en te laten zien dat zij eensgezind staan voor de Groningse samenleving en haar inwoners.

De winning van gas heeft de afgelopen decennia Nederland welvaart gebracht, geleid tot investeringen en tot het opbouwen en in standhouden van voorzieningen, waaronder ons sociaal stelsel dat is gebaseerd op solidariteit. Door menselijk ingrijpen, door overheidsbelang ervaart een deel van Nederland de negatieve effecten van aardgaswinning. De Groningers hebben nu recht op solidariteit en passende maatregelen en compensatie. Maar ze hoeven daarbij niet lijdzaam af te wachten wat de regering beslist.

Patrick Brouns en Agnes Mulder (Tweede Kamerlid CDA)

Dit artikel verscheen op 23 februari in het Dagblad van het Noorden.