Woord­voe­ring Jalt de Haan jaar­re­ke­ning

Voorzitter, de laatste jaarrekening die we in deze periode bespreken. Een goed moment om terug te kijken. Hoe heeft superlinks één het er vanaf gebracht?

Laat ik beginnen met het goede nieuws. Wethouder Wijnja heeft financieel degelijk werk geleverd. Natuurlijk zijn er zorgen over toekomstige investeringen en de beperkte bijdragen vanuit het Rijk, maar het weerstandsvermogen is op orde en er wordt flink gespaard. Complimenten aan het college ook voor de investeringen in onderwijs, armoedebestrijding en de energietransitie.

Maar als we terug kijken op 2024 zijn er ook zorgen. Zorgen over een samenleving die versplintert. Een kwart van de volwassen Groningers geeft aan zich regelmatig eenzaam te voelen; wij en volgende generaties worden steeds dieper in de online bubbels van ons eigen gelijk gezogen; geopolitieke ontwikkelingen vertalen zich naar tegenstellingen in onze samenleving. Het afgelopen jaar nam de verdeeldheid toe; ook door een landelijke politiek waar populisme en polarisatie in het centrum van het landsbestuur is gebracht. Omdat onze samenleving versplintert, hebben we een politiek nodig die bouwt aan verbinding. Een gemeente die ontmoeting stimuleert en faciliteert.

Daarom is het zo belangrijk dat de maatschappelijke diensttijd in 2024 overeind is gebleven. Daarom is het zo pijnlijk dat de bezoekersvergunning in het betaald parkeren, het zoveel duurder maakt om bezoek te ontvangen. Dat werkt eenzaamheid in de hand, terwijl we het zouden moeten bestrijden. Ook verenigingen hebben het zwaar. Ook daar geldt dat we als gemeente meer kunnen doen om ontmoeting en verbinding en gezondheid te stimuleren. Van de zaalsporters die door een gebrek aan ruimte niet kunnen trainen; tot de roeiers die geen baan aangewezen krijgen; maatschappelijke instellingen die in 2024 reclamebelasting moeten betalen en de vrijwilligers in het bestuur die gebukt gaan onder een stevige administratieplicht. Laten we investeren in de plekken die ons samenbrengen en verbinden.

Onze samenleving verweest. Teveel Groningers kwijnen weg op een kinderkamer of op zolder bij ouders, familie of vrienden, omdat er onvoldoende passende en betaalbare woonruimte is. Juist voor hen is het pijnlijk dat Groningen deze hele collegeperiode nog niet 1x de streefcijfers voor woningbouw heeft gehaald. Juist voor hen pleit het CDA voor de inzet van lokale binding; zodat we – bijvoorbeeld - met koopgarant de kans vergroten om met 1 verhuizing een meervoudige verhuisbeweging binnen onze gemeente op gang te brengen. Zo zorgen we ervoor dat meerdere Groningse huishoudens – door dezelfde investering – dichterbij een passende, betaalbare woning komen. Juist voor hen moeten we vaart maken met de toevoeging van seniorenwoningen, want het maakt gezinswoningen vrij en de dubbele vergrijzingsgolf komt dichter en dichterbij. Tenslotte complimenten aan het college dat er werk gemaakt wordt van het bouwen van meer woningen in de dorpen.

Onze samenleving verruwt. We moeten stoppen met wegkijken voor de gevaren van ondermijnende criminaliteit. We moeten stoppen met het normaliseren van het gebruik van harddrugs. Het rioolwateronderzoek van afgelopen jaar heeft opnieuw laten zien dat ons gebruik niet alleen op Nederlandse schaal, maar ook wereldwijd hoog is. Terwijl we zien welke wereld er achter harddrugs schuilgaat en hoe vatbaar onze jongeren ervoor zijn. Terwijl het dealen onder onze neus plaatsvindt. Terwijl we de politie onvoldoende opsporingsmiddelen geven.Natuurlijk moeten we fors investeren in preventie. Niemand is tegen preventie. Maar iedereen die doet alsof repressieve maatregelen onnodig zijn; of momenteel voldoende aanwezig zijn; kijkt simpelweg weg voor de werkelijkheid.

Onze samenleving versplintert, verweest en verruwt. Te veel eenzaamheid, te weinig huizen  te veel ruimte voor de ondermijnde criminaliteit. Volgende week zal het CDA voorstellen doen voor een sterke samenleving. We kunnen niet langer wachten. De uitdagingen waar Groningen voor staat zijn te groot, te schrijnend en te structureel om weg te relativeren of vooruit te schuiven. Het is tijd voor keuzes die echte impact maken: voor wonen, voor veiligheid, voor verbondenheid. Niet door alleen te praten over ambities, maar door ze waar te maken. In beleid, in uitvoering, in politieke moed. Want de toekomst van Groningen wordt niet bepaald door mooie woorden, maar door daden die het verschil maken voor de Groningers van vandaag én morgen.

Sportvoorzieningen

Het is goed en broodnodig dat er extra geïnvesteerd wordt in sport. Al jarenlang signaleren wij problemen bij sportverenigingen die kampen met een tekort aan capaciteit, met alle gevolgen van dien. Je zou haast cynisch kunnen stellen dat deze plannen jaren te laat komen.

Toch willen we complimenten geven voor het Masterplan Sport en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Er komt veel nieuwe capaciteit bij, en dat is positief. Tegelijkertijd zien we dat dit voor de korte termijn onvoldoende is en dat er nog onzekerheden inzitten. Dat werd ook duidelijk uit de bijdragen van zowel de verenigingen als de Sportkoepel.

Daarom dienen wij een motie in om de komende jaren extra blaashallen te realiseren. We zijn blij dat, mede naar aanleiding van de schriftelijke vragen van het CDA en de VVD, er nu serieus werk wordt gemaakt van een blaashal voor de hockeyclubs. Maar helaas: dat is nog niet genoeg om voldoende ruimte vrij te spelen. Wat het CDA betreft moeten we alles op alles zetten om wachtlijsten te voorkomen. We willen immers dat zoveel mogelijk inwoners kunnen meedoen bij een sportvereniging – goed voor de gezondheid én voor de sociale samenhang in onze wijken. Hierbij wordt er wat ons betreft gekeken welke sporten door het hele jaar heen gebruik kunnen maken van een blaashal. We hebben al wat geïnventariseerd bij verenigingen en bijvoorbeeld bij korfbal zien ze hier wel mogelijkheden.

Voorzitter, er is één gebied waar nog veel te weinig gebeurt: Meerstad. Natuurlijk, we zijn blij met de extra velden in Engelbert. Maar laten we niet vergeten dat er in Meerstad en Stadshaven tienduizenden nieuwe inwoners bij komen. En volgens de cijfers is de voetbalparticipatie hier het hoogst van de hele gemeente: maar liefst tien procent. Het is dus een kwestie van tijd voordat de nieuwe velden in Engelbert niet meer toereikend zijn. Ook VV GEO heeft nauwelijks extra capaciteit. Daarom vinden wij dat Meerstad een eigen sportvereniging verdient.

We horen steeds vaker geluiden dat inwoners zelf al bezig zijn met plannen. Hoe mooi zou het zijn als we bij de Eems een omnisportvereniging kunnen realiseren, met ruimte voor voetbal, hockey en tennis? De ruimte is schaars, en dit is hét moment voor de raad om zich hard te maken voor goede voorzieningen. Want we zien allemaal wat er gebeurt als we dat níet doen.

De afgelopen tijd heb ik intensief contact gehad met inwoners van Meerstad. Samen met Dorpsbelangen heb ik deze week een fietstocht gemaakt door het plangebied. Er liggen nog volop kansen voor voorzieningen – denk aan een consultatiebureau, sportplekken in de openbare ruimte voor jongeren, en ontmoetingsplekken. Daarom kom ik na de zomer met een initiatiefvoorstel om dit verder uit te werken.

Of wel alles uit het uitvoeringsprogramma gaan realiseren is nog onzeker. Graag hoor ik nog van de wethouder waar we de plannen van gaan betalen. Daarnaast hangt veel af van de koppelkansen met het onderwijs. De 4 zalen die gerealiseerd moeten worden met het basis- en voortgezet onderwijs zijn keihard nodig. Daarom vindt het CDA dat we ook wanneer het niet lukt om deze koppelkansen te behalen we deze sporthallen of sportzalen moet realiseren. Dus in een fictief voorbeeld dat het ons lukt om in samenwerking met het onderwijs 3 sporthallen te realiseren, dan moet er nog één extra hal gerealiseerd worden.

Laten we hopen dat we over een aantal jaren geen wachtlijsten meer hebben, dat alle verenigingen ruimte hebben om in Groningen te sporten en dat we daarmee de sportiefste gemeente van Nederland worden. Werk aan de winkel. Dus aan de slag.

Schaatsen én zwemmen verdienen toekomst in Groningen

Het is voor het CDA ondenkbaar dat Groningen straks geen schaatsbaan meer zou hebben. Gelukkig zet het college inmiddels goede stappen in de juiste richting. Toch vinden wij dat het college met de voorwaardelijkheid van externe financiering een onnodig risico neemt.

De zoektocht naar aanvullende middelen is op zichzelf verstandig. Wat het CDA echter zorgen baart, is de dreigende toon die het college daarbij hanteert. Groningen is een grote en vooruitstrevende gemeente. Daar horen ook voorzieningen als een schaatsbaan bij. Het is tijd om de schaatswereld de duidelijkheid te geven die zij verdient.

Waar schaatsers op dit moment nog enig perspectief hebben, geldt dat helaas niet voor de zwemverenigingen en talenten in onze stad. De roep om een 50-meterbad klinkt steeds luider. Afgelopen week deed de Koninklijke Nederlandse Zwembond een krachtig statement: ook met de 50-meterbaan in Drachten blijft een langebaan in Groningen keihard nodig. Het zou een enorme impuls geven aan de zwemsport in Noord-Nederland.

Met een slimme en flexibele indeling kan er ruimte zijn voor zowel topsport als recreatief gebruik. Wedstrijdzwemmers én recreatieve zwemmers kunnen zo profiteren van goede omstandigheden.

Het CDA zal de komende maanden, samen met de Groningse zwemwereld, keihard blijven knokken voor de komst van een 50-meterbad. We kijken uit naar de verdere uitwerking van de plannen, zoals toegezegd bij de unaniem aangenomen motie.