17 november 2014

Beschouwingen van de CDA fractie bij het Sociaal Domein

Zie hier de bijdrage, en de moties: Ombudsman en aanbestedingsbeleid


Omzien naar elkaar

Vandaag een belangrijk punt: het vaststellen van de onderliggende verordeningen in het Sociaal Domein. Onze complimenten aan bestuurders en ambtenaren dat ze dit op deze wijze hebben vormgegeven in het Westerkwartier. De intensiteit van de voorbereiding de wijze waarop Raden zijn geïnformeerd verdient een groot compliment aan allen die hierbij waren betrokken.

Nu de stap van planvorming naar uitvoering. De CDA fractie heeft daarbij zorgen over de mensen die gebruik maken van, zij moeten de omslag maken. We moeten accepteren met elkaar dat ten gevolge van de vergrijzing, de toenemende zorgkosten het anders georganiseerd gaat worden. We moeten daarbij omzien naar elkaar. 

We moeten het gaan doen met het gekorte rijksbudget. Wat nu voorligt is de transitiefase om de huidige zorg, zonder ongelukken, over te dragen naar de gemeenten. Daarbij moeten we ook starten met de transitiefase waarin we samen met de inwoners en zorgaanbieders gaan werken aan nieuwe zorggemeenschappen. In het CDA verkiezingsprogramma en in het Bestuursakkoord hebben we hierop aangedrongen. Als regisserende gemeente willen we samen met inwoners en zorgaanbieders bouwen aan deze nieuwe zorggemeenschap. Dit doen we samen met onze inwoners, waarbij de inwoners het initiatief hebben ‘Midden tussen de mensen’. CDA Zuidhorn roept het college dit zo snel mogelijk in te voeren zodat het nieuwe denken en doen vanuit de vraagkant wordt opgebouwd. Begin bij de wensen en behoeften van de inwoners zelf! Maak hier dus snel werk van omdat we ook vanuit financieel rentmeesterschap moeten bezuinigen. Het antwoord van deze bezuiniging ligt in de nieuwe zorggemeenschap waar de mens centraal staat. En zet hierbij in op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en lokale zorgaanbieders. Minder bureaucratie en maatwerk op dorps- en wijkniveau. De CDA fractie heeft vertrouwen in de mensen, dit verwachten wij ook van dit College. Durf los te laten (is niet hetzelfde als in de steek laten). Steun ze hierbij als regisserende gemeente en bouw samen aan nieuwe zorggemeenschappen.

Dat er zaken niet goed gaan weten we nu ook, dat wisten we al. De media aandacht voor het urine niveau in de schoenen van de moeder van de PvdA- staatssecretaris is symbolisch. Symbolisch in de zin hoe we worden geïnformeerd op incidenten. De inzet van personeel in de zorgsector is ongekend hoog én hun betrokkenheid bij de mensen eveneens.  De mensen in de zorg sector doen hun, vaak letterlijk en figuurlijk, “stinkende best” om het maximaal haalbare te leveren.

De uitzending van “Nieuwsuur” op zaterdag avond jl. gaf de spanning in het leveren van zorg en de ter beschikking staande middelen weer. Duidelijk werd ook dat deze spanning er al decennia lang is. Een punt dat daarbij schrijnend én pijnlijk naar voren werd gebracht is de daling in het budget voor de zorg en de stijging van de salarissen van de zorgbestuurders. De CDA-fractie roept hierbij in herinnering dat ook zorgbestuurders van organisaties waarmee zaken gedaan wordt dan wel gaat worden in de Actiz- top 50 staan. Wij willen dan ook graag van de wethouder horen op welke wijze het College hierop gaat inspelen. Is dit een criterium in het aanbestedingsbeleid? Afhankelijk van het antwoord komen wij eventueel met een MOTIE zie bijlage

Uitgangspunten Sociaal Domein

De keuze om de zorg zo laag mogelijk in de maatschappij te organiseren is voor het CDA een logische stap. De gespreide verantwoordelijkheid die hiermee in de samenleving wordt gelegd, biedt de samenleving de mogelijkheid de zorg daar in te zetten waar deze het hardste nodig is. Gaat het op de wijze zoals wij dit voor ogen hadden, zeker niet! De kranten registreerde vorige week al naar aanleiding van de algemene beschouwingen: “Star geeft kabinet veeg uit de pan”. En dat is nu weer van toepassing. 

We doen een groot beroep op de zelfredzaamheid van onze inwoners. Een lastige opgave, voor de inwoner, als je gewend bent als inwoner dat veel, zo niet alles voor je werd geregeld. 

Biedt het huidige pakket aan verordeningen dan voldoende zekerheid en garantie dat het allemaal goed zal gaan. Nee, dat biedt het niet. Zoals gezegd is de voorbereiding door de ambtelijke organisatie een goede. Daarmee is 95% georganiseerd in het Westerkwartier, de CDA-fractie heeft niet de illusie dat incidenten niet meer zullen voorkomen. Het gaat er om op welke wijze gaan we hiermee om. 

Het is van groot belang dat de communicatie hierbij persoonlijk plaatsvindt. Er geen ruis op de lijn kan ontstaan. In dit kader is de brief die is verstuurd vanuit dit huis naar gebruikers van de HH1 pakketten, dat dit stopt en dat mensen zelf een oplossing dienen te zoeken, niet de communicatie die ons als CDA fractie voor ogen staat. We willen niet vervallen in casuïstiek bij de behandeling van dit agendapunt, we zijn immers als gemeenteraad immers kaderstellend en toetsend achteraf, ook in dit beleidsveld. 

Dit voorbeeld willen we u niet onthouden, een alleenstaande vrouw van 72 die een dergelijke brief krijgt, kan zich niet meer makkelijk aanpassen. Onzekerheid slaat toe, is van invloed op de algemene gezondheid, mensen hebben een zekere schroom om te bellen. Communicatie is niet iets dat je er even bij doet, blijkt ook nu weer. Als CDA fractie roepen we het College op besteedt extra aandacht aan de communicatie, in uw Raadsvoorstel HH2 spreekt u van een bezoek door een WMO consulente en aandacht door de cliënt ondersteuner. Hoe rijmt u dit met het versturen van enkel een brief.

Invloed van de Raad, controle en toetsing

De CDA fractie worstelt met haar taak en bevoegdheid in dit Sociale Domein. Zoals de voorzitter van de Transitiecommissie (Han Noten) al liet optekenen: “Het is een zoektocht met vallen en opstaan”. De CDA-fractie is van mening dat de discussie over de kwaliteit van de uitvoering van het Sociale Domein dient te worden gevoerd in de gemeenteraad. De raad stelt de kaders waarbinnen de kwaliteit wordt gerealiseerd en geborgd. De positie van het College ten opzichte van de zorgvrager en ook de zorg verlener is een procedureel juridische. Hetgeen kan verzanden in stellingname en formele communicatie. De CDA-fractie pleit daarnaast voor een Ombudsman, wij dienen daartoe een MOTIE in. De strekking van de motie is het instellen van een Ombudsman, bij voorkeur in Westerkwartier verband, specifiek voor het Sociale Domein en gedurende de periode van transitie en transformatie. De periode van transitie en transformatie , kenmerkt zich door verandering en onzekerheid. Daarbij kan wel eens iets fout gaan: de burger krijgt bijvoorbeeld geen antwoord op brieven of telefoontjes, wordt onfatsoenlijk behandeld of ontvangt gebrekkige of onjuiste informatie.

Als een inwoner zoiets overkomt, kan een signaal worden afgegeven aan de Ombudsman. Deze biedt in de eerste plaats een luisterend oor en stelt - kosteloos - een onderzoek in naar de gang van zaken. Klachten moeten immers verholpen worden. De CDA-fractie – streeft naar een optimale dienstverlening – wij verwachten dat de gehele Raad hier veel waarde aan hecht. De Ombudsman beschikt over ruime bevoegdheden; hij kan bijvoorbeeld dossiers inzien en ambtenaren horen. Daarbij is het heel belangrijk dat hij volstrekt onafhankelijk is van de gemeente.

Tot slot

Op 13 januari van dit jaar hebben we als Raad de “Visie op het Sociale Domein” vastgesteld een mijlpaal in dit transitie traject. In de genoemde Visie, staat op pagina 9 op een treffende wijze grafisch weergegeven waar vanavond alle verordeningen op zijn gebaseerd. De “cirkels” rond de zorgvrager. Ik citeer: “Soms is het noodzakelijk dat de ondersteuning door het eigen netwerk wordt aangevuld met professioneel georganiseerde ondersteuning. Deze ondersteuning sluit aan bij de mogelijkheden van de inwoner en diens netwerk. De inwoner en/of diens netwerk houdt de regie.” De CDA fractie herkende de uitgangspunten van het CDA in deze visie en nu ook in de uitvoeringsverordeningen: 

1. Verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de maatschappij organiseren;

2. Solidair naar elkaar zijn;

3. Gespreide verantwoordelijkheid betekent elkaar aanspreken op mogelijkheden, borgen dat mensen niet tussen wal en schip komen;

4. Rentmeesterschap, financieel en maatschappelijk. De beheersbaarheid van de zorgkosten.

Kortom voorzitter, wij, inwoners van Zuidhorn moeten omzien naar elkaar. 

Toelichtende informatie inzake Wet Normering Topinkomens 

Voor de topinkomens is deze code vanaf 1 januari 2013 overruled door de Wet Normering Topinkomens(WNT). Deze wet stelt een wettelijk maximum voor de beloning van bestuurders in de zorg. Het maximum is gebaseerd op 130 procent van het brutosalaris van een minister. Dit komt neer op een bedrag van ruim € 187.000, vermeerderd met a. het werkgevers deel van sociale verzekeringspremies (werkgeversdeel), b. belastbare onkostenvergoedingen en c. componenten voor onkostenvergoeding en het werkgeversdeel van het pensioen e.d. Voor deze componenten b. en c wordt uitgegaan van respectievelijk maximaal circa € 8.000 en circa € 33.000. 

De WNT normeert alleen het totaal; er is pas sprake van overschrijding van de bezoldigingsnorm als de som van bovengenoemde onderdelen de € 228.000, exclusief het werkgeversdeel van de sociale verzekeringspremies, overschrijdt. Deze drie componenten - beloning, onkostenvergoeding en werkgeversbijdrage pensioenpremie - werken als communicerende vaten. Dit betekent dat op het moment dat de werkelijke pensioenlast hoger is dan de norm in de WNT, dit in de beloningscomponent of onkostencomponent gecompenseerd dient te worden. 

De Abvakabo FNV heeft in de “ActiZ50” met dit maximum exclusief werkgeversdeel geen rekening gehouden en dit kan betekenen dat in sommige gevallen genoemde bestuurder wel aan de norm van de WNT voldoet.

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.