10 november 2014

“De dege degelkhaid, en een wille vast as stoal”

Het kabinet PvdA-VVD slaat plank mis 

Het is een bijzondere tijd waarin wij leven. De crises (het staat er goed in meervoud) vallen over elkaar heen dit jaar. De economische groei cijfers vallen keer op keer tegen. Bij toename van de groeicijfers komen ook pijnlijk de cijfers van een toenemende werkloosheid naar voren. De verborgen werkloosheid onder de ZZP’ers in ons land wordt buiten beschouwing gelaten. De vraag rijst dan ook is het huidige kabinet VVD- PvdA wel in control is, zoals het dan zo mooi heet. Het kabinet doet er veel aan de burger te doen geloven dat ze in control zijn. Duidelijk is dat er door het kabinet gewerkt wordt, want de fouten stapelen zich op in de uitvoering van de Belastingdienst, Toeslagen en het Sociaal Domein. 

De uitvoeringsfouten van het kabinet raken ook onze inwoners. Pijnlijk want het is het laatste beetje dat er nog aan inkomsten is. De € 1.000 van Rutte laat ook op zich wachten. De onzekerheid ten aanzien van het inkomen, het werk, tegemoetkomingen raakt velen. Daarnaast blijkt dit kabinet niet in staat de onrust in onze provincie en nu ook in onze gemeente weg te kunnen nemen ten aanzien van de opgetreden aardbevingsschade, ten gevolge van de gaswinning. Het kabinet VVD – PvdA is niet in staat om bruggen te bouwen, de plank mis slaan gaat hun goed af. 

Het landelijk beleid van dit kabinet raakt de burger, de inkomsten dalen en de lasten nemen toe. Het CDA zou hier graag een omgekeerde beweging zien. De inkomsten nemen toe en de lasten dalen. 

Begroting Zuidhorn straalt degelijkheid uit 

Het college van Zuidhorn kiest met de begroting 2015 voor degelijkheid. Het anticiperen op de 3Decentralisaties in het Sociaal Domein, maken een verhoging van de Algemene Bedrijfsreserve wenselijk. De uitvoering van de taken op het gebied van het Sociale Domein; jeugdzorg, Participatiewet en de WMO beginnen formeel op 1 januari 2015., in het Westerkwartier zijn we hier al lang aan begonnen. De voorbereiding door het bestuurlijke en ambtelijk vertegenwoordigers straalt aan alle kanten, in het Westerkwartier, uit dat het gerealiseerd gaat worden voor het ter beschikking gestelde budget: “de wille vast as stoal” de ons Groningers bekende houding: dat is het budget en daar doen we het voor. Degelijkheid want stel dat het niet lukt dan hebben we ons ABR met k€ 500 opgehoogd. En deze tegenstelling houdt ons bezig.

De vraag die het CDA zich hierbij stelt is de volgende; De ophoging van de ABR wordt gedeeltelijk gedragen door een goede uitvoering van de boekhouding het afgelopen jaar en een paar gunstige meevallers. Ondanks dat toch een verhoging van de OZB, krijgt de inwoner van Zuidhorn hier voldoende voor terug? Immers de afspraak in ons Bestuursakkoord “Verbinden”; “Als de financiële ruimte het toelaat, zullen we de stijging van de OZB terugbrengen tot de inflatiecorrectie”. De onzekerheid van de voorliggende periode maakt dat ook het CDA van mening is dat we deze buffer moeten realiseren. Het kabinetsbeleid en de wijze van uitvoering door dit kabinet, onder andere de zeer late invoering, ik hoef maar te wijzen op de behandeling in de Eerste Kamer pas na afgelopen zomer, maakt het noodzakelijk deze buffer te realiseren. 

Daarnaast geldt voor het CDA ten aanzien van de OZB- verhoging “de burger moet er iets voor terug krijgen doch op zijn minst behouden wat we hebben”. Dus ook kwalitatief goede infrastructuur voor onze inwoners. We kunnen zien dat we aanvullende middelen structureel ter beschikking stellen voor de wegen, een belangrijk onderdeel van onze infrastructuur. Er zijn andere vormen van infrastructuur waar ik dadelijk op terug kom. 

De risico paragraaf in de begroting is helder, de gemeente Zuidhorn loopt op een aantal onderdelen risico. Forse risico’s. Zijn deze risico’s groter dan voorgaande begrotingsjaren, daarover is moeilijk een uitspraak te doen. De CDA fractie staat hier genuanceerd in, de kans op toename van de risico’s maakt dat een verhoging van de ABR realiteit is. Degelijk sturen op de uitvoering voorkomt gebruikmaking van deze verhoging. 

Begroting voldoende scherp aan de wind? 

Is deze begroting voldoende “scherp aan de wind” opgesteld. De CDA fractie heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan het voorkomen van lucht in de begroting. We hebben hiermee veel bereikt. De analyse van “de 2e finrap 2014” en de begroting 2015 leveren een tweetal voorbeelden op: 

2014 sluiten we (vooralsnog) positief af met een saldo van € 201.600. Zonder al te veel in detail te willen treden hebben wij hierbij de volgende vragen, die voor ons ook enige symboliek in zich hebben: “In het programma onderwijs wordt melding gemaakt van een bedrag van € 14.600 ontvangen van de NAM in verband met het herstellen van de aardbevingsschade aan een schoolgebouw”. Uit de beantwoording van vragen gesteld door de CU blijken de kosten te zijn begroot op € 35.000. Een verschil van € 20.400 ten na dele van de gemeente? Kan het College aangeven of de schade is hersteld en wat de status is van de andere schoolgebouwen in onze gemeente? 

Het tweede voorbeeld heeft betrekking op de zonnepanelen op het CCZ, het College stelt voor een financiering van 50-50 te hanteren, met een structureel nadeel van € 1000. In hoeverre maakt CCZ hierbij gebruik van de subsidiemogelijkheden vanuit de RVO, te denken valt aan de SDE+. Met andere woorden zijn wij scherp genoeg aan de wind aan het begroten om alle mogelijkheden te benutten die ons worden geboden. Is ook hier “de wille vast as stoal” om het optimale te behalen. 

Risico’s 

De risico paragraaf in de begroting kent twee opmerkelijke paragrafen. De “ICT projecten” en “Wet werk en bijstand en de Participatiewet”. De eerste is nieuw in de gemeente Zuidhorn, maar voor wie de kranten en de media hebben gevolgd zal het geen verrassing zijn dat ICT projecten een risico-vormen. Het College heeft pro- actief gereageerd op een tarief verhoging die kan leiden tot een structurele kostenverhoging van k€60 hetgeen overeenkomt met 1,32% OZB. Ik kan dit niet uitleggen aan onze achterban, dus College alles op alles om dit te voorkomen. 

Het andere onderdeel WWB is al eerder genoemd, we worden dubbel gepakt. Ik citeer: “Hierdoor blijft er (te) weinig over voor de extra uitvoeringskosten van het gemeentelijk apparaat”. Dit wordt terecht aangemerkt als risico maar niet gekwantificeerd “weinig of te weinig”. Voldoende reden om een ABR te verhogen. 

Stimuleer snel internet 

De CDA fractie acht het van belang dat er gewerkt dient te worden aan een goed ondernemersklimaat. Dat kan op vele manieren worden ingevuld. Belangrijk daarbij is dat de infrastructuur om te ondernemen optimaal is. Toen de monniken in Aduard begonnen te bouwen met het klooster werd er gebruik gemaakt van het water voor de transport van bouwmateriaal en afvoer van producten naar de markten in de regio. Deze infrastructuur heeft bijgedragen aan een enorme impuls van het klooster, de beheersbaarheid van het water werd tot in detail uitgevoerd door de monniken. Scheiding van schoon en vuil water, water ten behoeve van transport noem maar op. Ook na deze bloeiperiode van het klooster is deze infrastructuur van groot belang gebleken. Bracht de postbode de geschreven brieven voorheen nog met de trekschuit of later op de fiets van zender naar ontvanger, nu maken we gebruik van een wereld wijd netwerk. Het verschil in snelheid tussen bezorging met de trekschuit, te voet of op de fiets was al groot. Het nieuwe netwerk biedt de mogelijkheid om nog meer en sneller informatie te versturen. Een keiharde voorwaarde om te kunnen ondernemen in onze gemeente. Immers als de postbode de fietstassen vol heeft, blijft een gedeelte van de “post” liggen. Met andere woorden het ondernemersklimaat dient te worden versterkt. De CDA-fractie komt hiertoe met een amendement voor het stimuleren van een snel internet in het buitengebied. Niet de gemeente gaat dit aanleggen. De bestaande initiatieven in onze gemeente (en het Westerkwartier) verdienen ondersteuning, wij vragen de Raad dan ook samen met ons deze motie aan te nemen en het College een opdracht te geven actief te faciliteren bij de realisatie van een dergelijk netwerk. 

Tot slot 

Tot slot, zijn wij benieuwd naar de stand van zaken van het onderzoek zoals is opgenomen in het Bestuursakkoord Verbinden naar: “het heffen van de OZB met betrekking tot de verdeling tussen woningen en niet woningen”. Het verhogen van de OZB zonder deze vraag te beantwoorden verdient wat ons betreft geen schoonheidsprijs. We zijn dan ook benieuwd wanneer de wethouder de resultaten van dit onderzoek aan de Raad gaat presenteren. 

Rest ons nog onze dank uit te spreken aan een ieder die heeft meegewerkt om een degelijke begroting vorm te geven en wensen wij het College veel energie en wijsheid om deze begroting te realiseren. 

Tot zover 

De CDA fractie, Annejet Jansma, Martin Boog, Geertje Veldhuis, Jacob Klaas Star

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.