21 juli 2017

Standpunt CDA Brunssum inzake mogelijke herindeling gemeente Brunssum

Kan Brunssum tot in lengte van dagen zelfstandig blijven? Of komen de grenzen van wat we zelf nog kunnen in zicht? Wat is wijsheid nu al onze buurgemeenten gaan fuseren en daarmee investeren in hun toekomstbestendigheid? Is groter worden ook beter worden of gaan we er dan juist op achteruit? Blijft Brunssum wel Brunssum bij een herindeling? Blijft Brunssum wel Brunssum als we het zelf moeten rooien?Al deze vragen hebben met elkaar gemeen dat ze met de kennis van vandaag niet met zekerheid te beantwoorden zijn. We hebben nu eenmaal geen glazen bol waarmee we in de toekomst kunnen kijken. We presenteren u dus geen zekerheden of wetmatigheden, maar wel onze inzichten, afwegingen en overtuigingen.

Brunssum op het eerste oog……

Brunssum heeft het op het eerste gezicht goed voor elkaar. Er zijn in alle wijken prima basisscholen met voorschoolse voorzieningen, er is een heel gevarieerd verenigingsleven, er is een prachtig Lindeplein met een nieuwe Brikke Oave, de markt is bij wijze van proef verplaatst naar de Kerkstraat, het Schutterspark heeft er een prachtige attractie bij gekregen in de vorm van een uitdagend klimpark, de inwoners geven aan in hoge mate tevreden te zijn over de WMO en we hebben eigen zorgplein. In de afgelopen jaren heeft CDA-Brunssum daar (bestuurs)verantwoordelijkheid voor genomen.

Regeren is vooruitzien……

Maar de vraag wat het beste toekomstperspectief voor Brunssum is beantwoord je niet door enkel naar het heden te kijken. Je zult dan ook een blik in de toekomst moeten werpen en je zult voor sommige zaken moeten terugkijken. 

We constateren dan de volgende zaken: 

  • Brunssum heeft op dit moment geen sluitende begroting en komt in haar huishoudboekje ruim 2,5 miljoen euro per jaar tekort. Dat vraagt wederom om stevige bezuinigingen. Als de gemeente in november 2017 geen sluitende begroting presenteert zal de Provincie haar toezicht aanscherpen. 
  • Brunssum heeft op dit moment, als gevolg van het recente uitstappen van Lijst Borger, geen meerderheidscoalitie. Dit wreekt zich omdat de financiële situatie vraagt om keuzes en politieke daadkracht. 
  • Bij herhaling is aan de Brunssumse oppositiepartijen verzocht te spreken over de wijze waarop een stabiel bestuur ingeregeld kan worden. Dat heeft naar onze mening niet tot een tevredenstellende oplossing geleid. Een stabiel bestuur is voor ons absolute must!
  • Brunssum kent een ambtenarenapparaat dat krap bemenst is en zodoende erg kwetsbaar is. Voor ons was dat eerder een belangrijke reden in te zetten op een ambtelijke fusie. Zoals bekend is die afgeketst. 
  • In de afgelopen decennia heeft de Brunssumse politiek een imago opgebouwd van onder andere op de man spelen, vetes uitvechten, fatsoensnormen met voeten treden, insinueren, en oeverloos vergaderen. Ondanks dat opeenvolgende burgemeesters zich voor hebben genomen de bestuurscultuur te verbeteren, is dat niet mogelijk gebleken. In onze optiek is hiervoor te weinig zelfreinigend vermogen aanwezig. De meest recente crisis als gevolg van het uitstappen van Lijst Borger uit de coalitie bevestigt het beeld van een gemeente die bestuurlijk instabiel is. Brunssumse ambtenaren zien deze situatie overigens met steeds ledere ogen aan. 
  • Een gemeente besturen is niet eenvoudig en de realiteit is dat het steeds complexer wordt. Nieuwe rijkstaken die naar gemeenten worden overgedragen vragen om deskundige ambtenaren en zeker ook om deskundige bestuurders. Wethouder of raadslid zijn in 1972 is onvergelijkbaar met wethouder of raadslid zijn in 2017. Dat vraagt om politieke partijen die goede mensen aan zich weten te binden. De realiteit is dat er maar een handjevol mensen bereid is een actieve bijdrage te leveren aan de lokale politiek. Vrijwel alle partijen hebben moeite een lijst samen te stellen, een bestuur op de been te houden en te verjongen. Schaalvergroting lost dit niet per definitie op, maar helpt om ook op dit front de handen ineen te slaan. 
  • Op veel beleidsterreinen wordt regionaal samengewerkt en regionaal besluiten genomen. Het aandeel van Brunssum in die samenwerking is klein. Met gemeenten om ons heen die groter worden zal het aandeel van Brunssum in de besluitvorming relatief afnemen. Zelfstandig (lees: autonoom) blijven wordt in die situaties steeds meer een wassen neus.
  • Er zijn tal van organisaties en instellingen die gemeentelijke herindeling toejuichen. Met de regelmaat van de klok pleiten onder andere regionale zorginstellingen en werkgeversverenigingen hiervoor. 
  • Groter worden is niet per definitie beter worden. Afstanden worden groter, Brunssumse belangen gaan op in grotere belangen. Bij schaalvergroting is het absoluut noodzakelijk waar mogelijk afstanden klein te houden. 
  • Zoals eerder gezegd: regeren is vooruitzien. Onze twee (stedelijke) buurgemeenten gaan fuseren. Aanhaken kan nu en anders is achterblijven ons lot. De realiteit is inmiddels dat we de besluitvorming niet meer in eigen handen hebben, want de Tweede Kamer zal over het lot van Brunssum beslissen.
  • Brunssum maakt op dit moment geen deel uit van Herindelingsadvies Landgraaf – Heerlen zoals dat op 7 juli in ruime meerderheid is aangenomen in Provinciale Staten. Bij amendement is echter op pagina 74 van voornoemd advies aangegeven dat, mocht de basis voor een herindeling worden vergroot, Brunssum wellicht zou kunnen worden toegevoegd aan Landgraaf en Heerlen. 
  • De Brunssumse lokale partijen sluiten herindeling als mogelijke geschikte optie voor de toekomst van Brunssum per definitie uit. Het is een taboe waar niet over gesproken of nagedacht mag worden. Misschien is het voor die partijen vooral een bedreiging. Ze zijn enkel lokaal georganiseerd en hebben bij een herindeling niets te winnen. 
  • Zo er al een herindeling zou komen dan zou dat in het belang van Brunssum en haar inwoners zijn om vanaf het begin van het proces mee aan de tekentafel te zitten. Dan heb je inbreng en kun je invloed aanwenden. Gesteld dat wij, in navolging van de lokale partijen, halsstarrig blijven vasthouden aan een zelfstandig Brunssum en wij moeten onverhoopt over 6 of 8 jaar alsnog aankloppen bij de grotere buurgemeente dan is je positie volstrekt anders en heb je weinig in de melk te brokkelen. Wordt Brunssum het ‘Moresnet van de 21ste eeuw’ ? Wat ons betreft niet.

Standpunt fractie CDA-Brunssum

We hebben diverse keren betoogd dat de bestuurlijke kaart van Parkstad voortdurend aan veranderingen onderhevig is. Dat betekent dat wij moeten nadenken over de toekomst van Brunssum en daarbij het belang van onze inwoners vooropstellen. Er zijn verschillende alternatieven mogelijk om dat te verwezenlijken. Wij sluiten op voorhand geen enkel alternatief uit. Dus ook niet het alternatief van herindeling. Mocht dit uiteindelijk het beste alternatief zijn, dan zij dat zo. 

Wij beseffen echter als geen ander dat er– ook voor de burgers- goede aspecten kleven aan een herindeling maar tegelijkertijd bestaat de kans dat er een grotere afstand wordt gecreëerd tussen de burger en het bestuur en daar wringt uiteraard ook een schoen. Bij verkenningen rond schaalvergrotingen zal dit dus een zeer belangrijk aandachtspunt dienen te zijn. Het is nu aan de Eerste- en Tweede Kamer om het wetsontwerp op z’n merites te beoordelen. CDA-Brunssum wenst hen veel wijsheid toe bij deze afweging. We zullen onze afwegingen aan de CDA Tweede Kamer fractie kenbaar maken.

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.