Horst ad Maas is een gemeente waar mensen zich thuis voelen
Welzijn heeft te maken met materiële en immateriële tevredenheid. Binnen het dagelijks leven heeft de term welzijn vooral betrekking op kwaliteit van leven van individuen en gemeenschappen. De term wordt in zeer breed verband gebruikt: gezondheidszorg, politiek, leefbaarheid, enz. Tot de standaardindicatoren van welzijn behoren daarom niet alleen materieel bezit en werkgelegen- heid, maar ook de woonomgeving, lichamelijke en geestelijke gezondheid, onderwijs, recreatie en sociale contacten. De gemeente heeft, samen met de bevolking, een zeer belangrijke rol in het bepa- len van de randvoorwaarden voor het welzijn en welbevinden van haar inwoners.
Welzijn krijgt inhoud door ons allemaal. Iedereen zal zijn steentje bij willen - en ook moeten – dragen om samen een gemeente te vormen waarin men zich thuis voelt en waaraan men graag deelneemt, van jong tot oud. Het CDA staat voor een lokale samenleving waarin we de handen in elkaar slaan om de wereld om ons heen beter te maken en dat samen met gepaste trots uit te dragen. Daarvoor moet er aandacht zijn voor veel aspecten. Onze ambitie is om één van de beste woongemeenten van Ne- derland te zijn. We streven naar:
Een leefbaar Horst aan de Maas
We leven in een gemeente waarin mensen klaar staan voor elkaar en samen met de lokale overheid hun omgeving vormgeven en onderhouden. Dorpsraden spelen daarin een belangrijke rol. Zij dienen als klankbord en ‘voelsprieten’ voor de gemeente, en ontplooien of ondersteunen initiatieven. Zij heb- ben een budget om in te kunnen spelen op ontwikkelingen die zich voordoen. Dit budget wordt jaarlijks aangevuld tot een afgesproken bedrag. Sparen voor grote uitgaven is alleen mogelijk in overleg met de gemeente.
Vrijwilligers zijn onmisbaar in onze maatschappij. De gemeente stelt zich ondersteunend en dienstbaar op ten opzichte van initiatieven van burgers die al dan niet in verenigingsverband, maatschappelijke betrokkenheid tonen en stimuleren. Inwoners krijgen daardoor meer invloed op hun eigen leefomgeving en kunnen hun kwaliteiten gebruiken bij het inrichten daarvan.
Door demografische ontwikkeling daalt naar verwachting het aantal jeugdleden van verenigingen de komende 8 jaar met 15%, terwijl het aantal 65 plussers stijgt met 24%. Dit heeft tot gevolg dat het kader van vrijwilligers onder druk komt te staan. Om de verenigingen te ondersteunen onderzoekt de gemeente of er, bijvoorbeeld met inzet van een combinatiefunctionaris, een “vacaturelijst voor vrijwilli- gers” opgezet kan worden om onze verenigingen te helpen en tegelijkertijd inwoners die daar behoefte aan hebben een zinvolle vrijetijdsbesteding te geven. Ouderen kunnen hun ervaring en kennis delen door zich in te zetten als adviseur, coach of vrijwilliger ten behoeve van verenigingen, organisaties en startende ondernemers. Ook spelen zij een belangrijke rol bij het beheren van ons cultureel erfgoed. Denk daarbij aan kruisen en kapellen, kerkhoven en Huys ter Horst.
Het CDA zal het subsidiebudget voor het verenigingsleven in stand houden.
Een veilig Horst aan de Maas
Mensen voelen zich relatief veilig in Horst aan de Maas. De gemeente scoort gunstig als we kijken naar veelvoorkomende criminaliteit. Dat willen we zo houden. De basiscapaciteit aan politie die we nu hebben willen we tenminste behouden. In samenwerking met actieve burgers, bedrijven en instellingen stellen we regelmatig de prioriteiten voor de openbare veiligheid vast. De komende jaren willen we daarbij extra alertheid op het (voorkomen van) drugsgebruik door jongeren. De brandweerzorg willen we op het huidige niveau vasthouden en de ambulancepost een permanente vestiging bieden opdat binnen de wettelijke tijden hulp wordt geboden aan onze inwoners.
Veiligheid is ook een belangrijke omgevingsfactor voor onze inwoners. Accommodaties waar mensen elkaar ontmoeten zijn daarom goed bereikbaar en toegankelijk voor alle inwoners. Nieuwe accommodaties en ingrijpende verbouwingen worden getoetst aan Agenda 22, een set van regels die helpen bepalen of een gebouw toegankelijk is voor minder mobiele gebruikers. Bij elk project wordt deze ‘meetlat’ langs het pakket van eisen gehouden.
Niet alleen fysieke veiligheid is belangrijk. Ook de subjectieve veiligheid speelt een rol. Overlast ten gevolge van alcoholmisbruik, roekeloos rijgedrag en verloedering van de openbare ruimte tasten het gevoel van geborgenheid ernstig aan. De overheid kan deze problemen, die door gedrag veroorzaakt worden, niet alléén aanpakken. Handhaving is niet altijd en overal mogelijk. Ook dit aspect wordt in samenspraak met de inwoners opgelost. Sociale controle en elkaar aanspreken op storend gedrag zijn noodzakelijk om het besef dat wij samen verantwoordelijk zijn verder te ontwikkelen. De gemeente gaat door met het ondersteunen van initiatieven die gemeenschapszin bevorderen.
Een lerend Horst aan de Maas
Onderwijs is een van de belangrijkste onderdelen van het bouwen aan een duurzame maatschappij. Dit begint met een dekkend systeem voor Vroeg en Voorschoolse Educatie (VVE). Het CDA hecht eraan dat er professionele ondersteuning wordt gegeven aan kinderen en ouders die dat nodig hebben. Integrale kindcentra kunnen deze ondersteuning bieden als zij werken volgens het Peuter Plus programma, dat werkt met gekwalificeerd personeel en een doorlopende leer- en zorglijn. De gemeente streeft ernaar om in alle kernen waar dit qua omvang realistisch is, kindcentra met een doorlopende leerlijn naar het basis onderwijs te ontwikkelen dan wel te behouden. Kwaliteit is daarbij een vereiste. Waar deze in het gedrang komt dient er binnen redelijke afstand een adequate voorziening aanwezig te zijn.
Goede schoolgebouwen zijn een essentiële randvoorwaarde voor kwalitatief goed onderwijs. De gemeente heeft daarvoor het Integraal Huisvestingsplan Scholen (IHP) opgesteld samen met de onderwijspartners. Omdat het onderwijs zich blijft ontwikkelen is een evaluatie van het IHP Scholen noodzakelijk. Naast het reguliere BO en VO (Dendron College) hebben wij ook MBO onderwijs in onze gemeente (CITAVERDE). Met het Dendron College en CITAVERDE wordt periodiek overleg gepleegd om te bezien op welke terreinen samenwerking mogelijk of nodig is. Ook de aansluiting tussen onderwijs en maatschappij komt hierbij aan bod. Verder steunt het CDA van harte de komst van HBO en WO naar de Greenport Campus Venlo. Deze ontwikkeling is van groot belang om jonge talenten voor de regio te behouden.
Voor het noodzakelijke leerlingenvervoer wil het CDA overleg tussen de scholen en de overheid. De stijgende kosten dreigen dit vervoer onbetaalbaar te maken. Het gebruik van eigen of openbaar vervoer moet gestimuleerd worden, maar dit is niet voor alle kinderen mogelijk. De scholen kunnen
meehelpen door samen te kijken naar lestijden en opvang. De gemeente neemt het initiatief om dit bespreekbaar te maken. Passend Onderwijs biedt kansen om kinderen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving (speciaal) onderwijs aan te bieden. Door het efficiënt gebruiken van de zorgstructuren voor onderwijsbegeleiding, laaggeletterdheid en vroegtijdige schoolverlaters werkt de gemeente mee aan het voorkomen van uitvallers in het leerproces.
Een gastvrij Horst aan de Maas
Welzijn is ook belangrijk voor de groeiende groep arbeidsmigranten. Naast goede huisvesting zijn daarvoor toegang tot het lokale verenigingsleven en goede begeleiding van integratieprocessen van belang. Alleen wanneer bij beide partijen de bereidheid bestaat om hier serieus aan te werken, is er kans op succes. Het CDA vindt daarom dat de gemeente initiatieven om met name de ‘langblijvers’ goed te laten integreren, moet stimuleren.
Een sociaal Horst aan de Maas
Horst aan de Maas is een gemeente waarin aandacht is voor alle groepen inwoners. Participeren in de samenleving is een vereiste voor het welzijn. De randvoorwaarden voor deelname zijn voor de verschillende groepen verschillend. Het CDA gelooft in de eigen kracht van de inwoners, maar biedt bevolkingsgroepen ondersteuning waar dat nodig is. “Zo doen WIJ dat in Horst aan de Maas” is in dit verband een waardevolle en inspirerende campagne.
Onze jeugd is onze toekomst. Het CDA wil energie en aandacht steken in de begeleiding van onze jongeren. Het kind en zijn omgeving staan in dit opzicht centraal. Onze jeugd heeft een goed educatief en pedagogisch klimaat nodig, waarin aandacht is voor sport, cultuur en maatschappelijke ontwikkeling. Wij moeten onze kinderen helpen zich te ontwikkelen tot zelfverzekerde, actieve en betrokken deelnemers aan het hele scala van maatschappelijke activiteiten. Door middel van opvoedingsondersteuning, maar ook door het bespreekbaar maken van drank- en drugsgebruik, de ketencultuur en aanverwante zaken, die van invloed kunnen zijn op een fysiek en geestelijk gezonde ontwikkeling, kan de gemeente hierin een rol spelen. Waar mogelijk gaat de gemeente in gesprek met jongeren en opvoeders om deze zorg te delen en samen te werken aan een veilig klimaat om in op te groeien tot volwassen, zelfstandige burgers.
Ook de groeiende groep ouderen is bepalend voor de toekomst. Zij hebben de maatschappij veel te bieden. (Zie ook ‘Een Leefbaar Horst aan de Maas’) We moeten inspelen op de veranderende samenstelling van de bevolking, met gevolgen voor het beleid op tal van terreinen: veiligheid, zorg, voorzieningen, woningbouw, inrichting van de openbare ruimte, enz. Bij alle nieuwe ontwikkelingen hoort de vraag of besluiten die genomen worden ‘levensloopbestendig’ zijn. We moeten bij investeringen afwegen of deze goed zijn voor onze inwoners op de langere termijn. Niet alleen vanuit het oogpunt van rentmeesterschap, maar ook omdat de steeds ouder wordende mens nadrukkelijk zijn plaats in het sociale leven zal innemen.
De maatschappij kan gebruik maken van de talenten, kennis en betrokkenheid van onze ouderen. Het is mede daarom in ons aller belang dat wij een omgeving scheppen waarin deze inwonersgroep zo lang mogelijk zelfstandig kan functioneren en tegelijkertijd de mogelijkheid heeft om actief deel te nemen aan de grote diversiteit van activiteiten die in onze gemeente plaatsvinden.
Een sportief Horst aan de Maas
Sport is zeer belangrijk, niet alleen voor de fysieke ontwikkeling en gezondheid. Sporters leren functi- oneren in teamverband. In toenemende mate zien we dat verenigingen aandacht schenken aan respect en fairplay. Het CDA juicht deze aandacht voor normen en waarden toe. Onze gemeente telt tal van sportcomplexen. Door dalende overheidsinkomsten, stijgende lasten en demografische ontwikkelingen komen beheer en exploitatie onder druk te staan. Het CDA is voorstan- der van privatisering van deze voorzieningen in die kernen waar dat mogelijk is. Voor alle faciliteiten geldt dat het moment nadert waarop de prijs/kwaliteit verhouding onder de loep genomen moet worden. Als bezettingsgraad en onderhoudskosten niet meer met elkaar in evenwicht zijn, is ondersteunend beleid nodig om verenigingen ‘van onderop’ te stimuleren om samen te gaan. Het initiatief om te komen tot één korfbalvereniging voor 4 kernen is een voorbeeld van proactief denken langs deze lijn.
Hetzelfde geldt voor de zwemvoorziening. De gemeente onderzoekt de mogelijkheid van regionale samenwerking en nieuwe exploitatievormen of privatisering van het huidige bad “de Berkel”. Het goed bedienen van verenigingen en doelgroepen, nu en in de toekomst, is hierbij leidend. De inzet van met rijkssubsidie bekostigde combinatiefunctionarissen wordt gebruikt om mensen meer te laten bewegen en projecten in het kader van de breedtesport te ondersteunen. Hiermee worden inwoners aangemoedigd om meer te gaan bewegen en een gezonde levensstijl aan te nemen. Dit kunnen we als overheid niet alleen. Verenigingen en multifunctionele voorzieningen kunnen helpen dit beleid vorm te geven. Het CDA ondersteunt initiatieven vanuit het verenigingsleven op het gebied van maatschappelijke participatie. Voorbeeld hiervan is het maatschappelijke convenant dat met RKsv Wittenhorst is afgesloten. Hierin zijn de ambities van deze vereniging op maatschappelijk vlak ver- woord.
Een cultureel Horst aan de Maas
De kwaliteit van leven wordt in hoge mate bepaald door cultuur in al zijn vormen. Muziek, toneel, beeldende vorming, dans, cultuurhistorie zijn allemaal onmisbare ingrediënten om een aangenaam leefklimaat te scheppen. Het CDA vindt kennismaken met cultuur dan ook zeer belangrijk voor onze jeugd. Muziek In de Klas (MIK) is een waardevol instrument om kinderen vertrouwd te maken met de basis van het muziek maken. Dit is goed voor de geestelijke ontwikkeling en het leren samenwerken. Harmonieën en fanfares spelen in dit opzicht een rol vergelijkbaar met sportverenigingen op het ge- bied van breedtesport. De gemeente gaat onderzoeken of muziekonderwijs verder in samenwerking met deze verenigingen uitgewerkt kan worden. De inzet van een combinatiefunctionaris voor cultuur wordt overwogen.
Lezen opent de wereld. Leesbevordering en bestrijding van laaggeletterdheid zijn daarom speerpunten van beleid. De bibliotheek heeft een belangrijke taak op deze terreinen. BiblioNU opereert vanuit een robuuste centrale vestiging in Horst centrum en coördineert de schoolbibliotheken die in alle kernen aanwezig zijn en die een afhaal/inleverpunt voor volwassenen faciliteren.
Horst aan de Maas is gebaat bij een bruisend cultureel en sociaal hart. Het CDA ziet ’t Gasthoês als de plek waar dit hart van nature dient te kloppen. De strategische ligging ten opzichte van Hof te Berkel biedt de mogelijkheid om sociale functies aan het gebouw toe te voegen die bovendien de exploitatie ten goede komen. Verder is er behoefte aan een plek waar eigentijdse muziekvormen die niet in verenigingsverband plaatsvinden, een plek kunnen krijgen. ´t Gasthoês wordt een verzamelplaats waar cultuuruitingen samen komen en elkaar versterken. Toneel, kleinkunst, (pop)muziek, 2D én 3D kunst krijgen een plaats. Aanvullende disciplines, zoals bibliotheek en streekomroep sluiten bij voorkeur hierbij aan. Het theateraanbod is aanvullend aan, en niet concurrerend met, de regio.
De overige kernen hebben multifunctionele gebouwen waarin plaats is voor ontmoeting en lokale cultuur. Brede Maatschappelijke Voorzieningen (BMV) floreren het best wanneer zij gedragen worden door de gebruikers. Daarom wordt exploitatie en beheer in principe volledig door de lokale bevolking gedaan, met uitzondering van Grubbenvorst (’t Haeren) en Sevenum (de Wingerd), waar de gemeente een rol speelt in het beheer vanwege de grotere omvang van de voorziening.
Het uitgaansleven is geen verantwoordelijkheid van de gemeente, maar voor de leefbaarheid en levendigheid van alle kernen wel degelijk van belang. Het CDA streeft naar voldoende relevante activi- teiten voor met name 12 tot 18-jarigen. De diverse jongerensozen zijn hierbij belangrijke partners.
Een duurzaam Horst aan de Maas Duurzaamheid is een veelomvattende term, waaronder tal van aspecten van beleid vallen. Zie hiervoor ook het hoofdstuk Wonen. Het CDA zal bij initiatieven op dit gebied financiële haalbaarheid afzetten tegen duurzaamheidsaspecten op langere termijn. Duurzaamheid is echter ook een belangrijke factor in het welzijnsbeleid. Gemeenschappen die een onderlinge samenhang vertonen en waarin mensen de handen ineenslaan om gezamenlijk verant- woordelijkheid te dragen voor hun omgeving, zijn duurzaam. Daarom zal de gemeente blijvend inves- teren in dorpsplatforms, verenigingsleven, vrijwilligersorganisaties en burgerinitiatieven die vallen on- der de gemeentelijke verantwoordelijkheid.
Een zorgzaam Horst aan de Maas
De komende jaren zal de gemeente vorm moeten geven aan een aantal taken die van rijkswege neergelegd worden op lokaal niveau, zoals de overgang van delen van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) naar de gemeente, de decentralisatie van de jeugdzorg en de veranderingen op het gebied van werk. Dit leidt tot een aanzienlijke taakverzwaring en uitbreiding van de verant- woordelijkheden van de gemeente waarbij vanuit het rijk al een bezuiniging op de diverse budgetten aangekondigd is. Dit vraagt om een andere wijze van denken en doen van de gemeente, haar inwo- ners, de bedrijven en de organisaties binnen zorg en welzijn. Horst aan de Maas wacht de ontwikkelingen niet af, maar bereidt zich, samen met partners in de regio, voor om goed en verantwoord beleid te formuleren in het belang van onze inwoners. Het CDA wil daarmee bereiken dat iedereen zo veel en zo lang mogelijk meedoet in de samenleving. Op het terrein van samen leven, van wonen en zorg, maar ook op het gebied van opvoeden, opgroeien, werk en inkomen. Het Participatieplatform geeft op al deze gebieden gevraagd en ongevraagd advies.
We gaan steeds meer uit van de eigen kracht van mensen én van de kracht van onze gemeenschap om elkaar onderling te helpen en er voor elkaar te zijn. We leggen de verantwoordelijkheid daar waar deze hoort. Inwoners zijn zelf verantwoordelijk voor hun leven, maar voeren ook de regie over de hulp en steun die zij nodig hebben. De gemeente zoekt samen met hen, hun ondersteuners én ondersteunende organisaties naar manieren om zorg, welzijn en werkgelegenheid voor iedereen goed te organiseren.
Uitgangspunt is het principe: één inwoner/gezin, één plan, één regisseur. De pilots gezinscoaches en wijkteam zoals van start gegaan in de Norbertuswijk, zullen doorontwikkeld worden en uitgerold over de gehele gemeente. Door middel van het vraagverhelderingsgesprek wordt getracht de situatie van een gezin zo scherp mogelijk in beeld te brengen. Samen gaan we op zoek naar wat nodig is. Zorgnetwerken, gevormd rondom inwoners en gezinnen, vormen een samenhangend geheel en zijn verbonden met de werkwijze van sociale wijkteams.
Het streven is om alle hulpvragen in de eigen omgeving aan te pakken en op te lossen. Dat kan na- tuurlijk niet altijd. Daar waar hulpvragen verder reiken dan de eigen mogelijkheden van burgers, ge- zinnen en het sociale netwerk, inclusief mantelzorgers, is professionele ondersteuning nodig. Ook die vindt zoveel mogelijk plaats in de eigen omgeving en is zoveel mogelijk tijdelijk van aard.
We gebruiken het programmaplan “Goed voor elkaar” als basis voor de verdere ontwikkeling en inpassing van de nieuwe taken binnen onze gemeente. Waar mogelijk wordt op uitvoeringsniveau gekozen voor lokale invulling van zorg. Het CDA wil grip houden op deze ontwikkelingen om de belangen van onze inwoners maximaal te kunnen behartigen. Echter (boven)regionale samenwerking zal verder vorm moeten krijgen wanneer kwaliteit en kwantiteit van gespecialiseerde zorg niet lokaal geborgd kunnen worden. Collectieve en algemene voorzieningen hebben de voorkeur boven individuele voorzieningen. De gemeente voert de nieuwe taken in principe uit binnen de toegekende budgetten.
Actiepunten voor 2014 - 2018
1. Het CDA wil het subsidiebudget voor het verenigingsleven minimaal op het huidige niveau in stand houden.
2. Het CDA ziet een belangrijke rol in de samenleving voor ouderen en wil gebruik maken van de talenten, kennis en betrokkenheid van deze groep inwoners.
3. Het CDA is voorstander van privatisering van sportaccommodaties waar dat mogelijk is.
4. Het CDA stimuleert samenwerking tussen (sport-)verenigingen als dat de kwaliteit, prijs en continuïteit van voorzieningen bevordert. Belangrijk is dat samenwerking ‘van onderop’ wordt gedragen. Combinatiefunctionarissen ondersteunen deze processen.
5. Er is speciale aandacht voor knelpunten op de oudste sportcomplexen (America en Meterik).
6. Het CDA koestert de lokale cultuur en historie. ‘t Gasthoês wordt een verzamelplaats waar cultuuruitingen samenkomen en elkaar versterken.
7. Het CDA wil dat de gemeente de pilots ‘gezinscoaches’ en ‘wijkteam’ verder door ontwikkelt en uiteindelijk borgt in de gemeentelijke organisatie.
8. Het CDA staat voor het programmaplan “Goed voor elkaar” als basis voor de verdere ontwik- keling en inpassing van de nieuwe taken binnen onze gemeente.
9. De gemeente stelt, analoog aan de Ondernemers Instrumenten Kit (OIK), een budget beschikbaar om initiatieven op cultureel gebied vanuit de samenleving een steuntje in de rug te geven.