Nederland speelt als klein land een grote rol op de wereldmarkt. In tal van sectoren zijn wij vernieuwers en koplopers. Dat geldt voor onze agrarische bedrijven, de foodsector, de weg- en waterbouw, maar ook voor innovatieve sectoren als de IT, design en life sciences. We koppelen een hoog kennisniveau en een goed opgeleide beroepsbevolking aan moderne productiefaciliteiten en een hooggekwalificeerde dienstensector.

Die ondernemersdrang is de basis onder een stabiel en hoog welvaartsniveau, dat ons land maakt tot een van de meest welvarende landen ter wereld. De Nederlandse belofte is de belofte van de vooruitgang. Zo groeiden kleine ondernemers zoals Phillips en ASML uit tot wereldleiders en werden Rotterdam en Schiphol belangrijke wereldhavens. Regionale groeiclusters zoals de Energy Valley in het Noorden, Food Valley in Midden-Nederland en Brainport Eindhoven brachten nieuwe economische welvaart. Op deze economische pijlers groeide in ons land een stabiele en sterke middenklasse uit tot de ruggengraat van onze samenleving.

We willen doorpakken om structurele onzekerheden die de afgelopen tien jaar zijn ontstaan in de Nederlandse economie te repareren.

Toch staat die Nederlandse belofte steeds meer onder druk. De liberale gedachte dat we allemaal beter af zijn als ieder vooral zijn eigen belangen nastreeft heeft ons niet alleen welvaart opgeleverd, maar in toenemende mate ook onzekerheid. De arbeidsmarkt biedt werkenden steeds minder zekerheid, de woningmarkt piept en kraakt en opeenvolgende schandalen lieten zien hoezeer vooral grote bedrijven losgezongen zijn van de samenleving, waar ze altijd deel van uit maakten.

In een ultieme poging om nog iets van grip te houden op deze snel veranderende en steeds ingewikkeldere wereld schieten politiek en overheid door in een brij aan regels, controles en registraties. Daarmee kreeg de gewone burger het slechtste van twee werelden: de kilte van de markt en de bureaucratie van de overheid. Die onzekerheid vertaalde zich in een latente maatschappelijke onvrede, die vooral de laatste jaren meer aan de oppervlakte komt.

Nu we op het punt staan om onze samenleving weer open te gooien en we belangrijke keuzes maken voor onze toekomst, moeten we deze weeffouten herstellen. Het bijwerken van de rafelrandjes is niet genoeg. Op meerdere terreinen moeten we durven kiezen voor nieuwe oplossingen.

Zekerheden herstellen op de arbeidsmarkt

Voor veel mensen is de arbeidsmarkt een race to the bottom geworden, waar de zekerheid van een vast contract of een fatsoenlijk inkomen geen vanzelfsprekendheid meer is. Op een nulurencontract kun je geen toekomst bouwen, laat staan jezelf of een gezin onderhouden. Dat geldt ook voor duizenden ZZP’ers die in de crisis als eerste hun werk en daarmee hun inkomen verloren.

Wij willen dat een vaste baan weer de norm wordt, zodat iedereen die zich inzet ook de waardering, beloning en zekerheid krijgt die hoort bij een fatsoenlijke baan. Wij laten de ruimte voor zelfstandigen die als ZZP’er willen ondernemen of een eigen bedrijf beginnen, maar beschermen de mensen die daar niet uit zichzelf voor kiezen. Simpel gezegd: een maaltijdbezorger of verpleegkundige is geen ondernemer. Die hebben recht op een normaal contract.

Om een fatsoenlijk inkomen te verzekeren verhogen we het minimumuurloon en verlagen we de inkomstenbelasting. Concreet betekent dit dat iemand met een minimumloon die 40 uur werkt er 11% bruto op vooruitgaat. En netto nog veel meer, omdat werken moet lonen. Daarnaast komt er een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle werkenden. Voor mensen die al lang niet aan het werk komen bieden we basisbanen en voor mensen die meer begeleiding nodig hebben richten we nieuwe Sociaal Ontwikkelbedrijven op.

Wij willen geen oneerlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden. Daarom pakken we misbruik en schijnconstructies aan, waarmee werknemers uit andere EU landen hier onder de CAO komen werken.

Tot slot zorgen we dat wat we met elkaar verdienen eerlijker wordt verdeeld. Zeker de middenklasse heeft de laatste jaren te weinig geprofiteerd van de economische groei. Daarom zorgen we voor lastenverlichting door het laagste tarief in de inkomstenbelasting te verlagen. Zeker in een crisis van deze omvang is het een kwestie van solidariteit dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Daarom vragen we van de hoogste inkomens een tijdelijk extra toptarief en vragen we van bedrijven die juist in de crisis extra winst hebben gemaakt een solidariteitsbijdrage. Zo zorgen we dat ook de lasten van de crisis eerlijker worden verdeeld.

Zekerheid van een eigen woning

Een van de terreinen waar de markt in de afgelopen jaren zichtbaar tekort is geschoten is de woningmarkt. Het woningtekort loopt inmiddels op tot boven de 300.000. Er zijn teveel regels en te weinig concrete bouwplannen. Daardoor is in veel regio’s een koopwoning voor jongeren, starters of gewone gezinnen onbetaalbaar geworden en is de wachttijd voor een sociale huurwoning opgelopen tot vele jaren.

Wij komen met een Nationaal Woonplan, waarmee we in tien jaar tijd het tekort aan woningen terugdringen. We maken plannen voor tenminste 1 miljoen nieuwe woningen. In het hele land. Hiermee slaan we meteen een forse slag in de verduurzamingsopgave voor de woonsector.

Om tempo te maken moet het Rijk de regie terugnemen en maken we van Volkshuisvesting weer een publieke taak onder regie van een nieuwe minister voor Wonen. Landelijk worden locaties aangewezen voor grootschalige woningbouw in de vorm van nieuwe wijken of - als het nodig is - een nieuwe stad. Met de aanleg van nieuw spoor en wegen ontsluiten we nieuwe regio’s om te wonen en te werken.

We stellen woningcorporaties weer in staat om invulling te geven aan hun kerntaak: het zorgen voor betaalbare woningen, ook voor de middenklasse. Daarvoor wordt de verhuurdersheffing afgeschaft en verruimen we de regels voor nieuwe woonvormen als kantoorbewoning, tiny houses of tijdelijke houtbouw.

Een kwart van de nieuwbouwwoningen is speciaal bestemd voor jongeren en starters. Hiervoor introduceren we een nieuwe vorm van premie A-koopwoningen en verruimen we de financieringsmogelijkheden voor startersleningen.

Perspectief voor jonge generaties

Kennis en onderwijs zijn de sleutels voor de economie van morgen. Daarom kunnen wij het ons niet permitteren dat het onderwijs achteruitgaat. Toch is dat wel het geval: basisvaardigheden als rekenen, lezen en spellen zijn de afgelopen tien jaar achteruitgegaan. Het lerarentekort neemt toe en het leenstelsel belemmert veel scholieren en studenten om zorgeloos door te leren voor hun eigen toekomst.

Juist de jongeren van nu worden extra hard getroffen door de coronacrisis. In wat de bloei van hun leven moet zijn zitten zij noodgedwongen thuis. Dit is voor henzelf afzien en doorbijten, maar raakt ook hun kansen in hun verdere leven. Wij willen voorkomen dat zij opgroeien als de coronageneratie die in hun verdere leven minder kansen krijgen dan de generaties voor hen. We voorkomen dat de achterstanden doorwerken in de rest van hun schooltijd en latere loopbaan. Dit geldt in het bijzonder voor die kinderen en jongeren die het wegens een moeilijke huissituatie toch al moeilijker hadden.

Daarom moeten we volop investeren in kennis en onderwijs. Van de basisschool tot het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. We bieden scholen de mogelijkheid om te experimenteren met de introductie van een groep 0, speciaal voor die kinderen die anders met een achterstand aan de basisschool beginnen. We investeren in de leesvaardigheid, in een betere beloning van leraren om talent aan te trekken en te laten bloeien en een betere opleiding van schoolleiders en schooldirecteuren. Het selectiemoment voor leerlingen stellen we zo lang mogelijk uit. Voor de PABO-opleiding behouden we de korting op het collegegeld in het eerste jaar. Zowel in het MBO als in het HO breiden we opleidingen en vakken in bèta-technieken uit. We voeren een nieuwe basisbeurs in zodat iedere scholier zonder angst voor grote schulden kan doorleren. Studenten die de afgelopen jaren hebben moeten lenen worden hiervoor gecompenseerd.

In de economie van morgen hou je niet op met leren als je je diploma hebt gehaald. Daarom komen we met een nieuw stelsel van leerrechten, waarmee iedere werknemer tijdens de hele loopbaan kan bijscholen of omscholen als dat nodig is. Afspraken over scholing en de opbouw van leerrechten worden een onderdeel van iedere aanstellingsovereenkomst en bij cao-onderhandelingen. De overheid levert een specifieke bijdrage van 4000 euro per persoon aan de opbouw van leerrechten voor lager en middelbaar opgeleiden (MBO’ers), zodat ze vanaf hun eerste baan de mogelijkheid hebben om zichzelf te blijven ontwikkelen.

Om te voorkomen dat de scholieren en studenten van nu blijvende achterstanden houden door de crisis, steunen wij van harte het voorstel van het kabinet voor een Nationaal Programma Onderwijs. Bijlesprogramma’s, extra ondersteuning en een korting op het collegegeld zijn daarvoor goede aanzetten.

Zorgen dat ondernemerschap weer loont

Bovenop het pakket maatregelen om vooral de kleine ondernemers te helpen in hun doorstart willen we ook het lange termijn ondernemerschap stimuleren. Al voor de crisis maakte de overheid ondernemen steeds lastiger. Met steeds nieuwe regels, zinloze registraties en minutieuze controles.

Wij willen ondernemers laten doen wat ze het beste kunnen en het liefste doen: ondernemen en groeien. Wij weten dat iedere euro die we in dit land uitgeven aan zorg, onderwijs of andere belangrijke zaken eerst door ondernemers en hun medewerkers moet worden verdiend. Zij zorgen voor innovatie en voor werkgelegenheid.

Daarom willen wij ondernemers meer ruimte geven en werkgeverschap weer aantrekkelijk maken, zodat ondernemers weer kunnen groeien en sneller mensen in dienst kunnen nemen. Daarom verlagen wij de werkgeverspremies op arbeid, verkorten we de loondoorbetaling bij ziekte tot 1 jaar voor kleine bedrijven in het MKB en introduceren wij een bonus voor iedere ZZP’er die een eerste werknemer in dienst neemt.

Ondermijning van onze economie aanpakken

De paradox van onze open economie is dat ook de georganiseerde misdaad baat heeft bij de uitstekende vestigingsvoorwaarden van ons land. In toenemende mate vormt de ondermijning en de vermenging van de onderwereld en de bovenwereld een bedreiging voor onze rechtsstaat en onze welvaart. De misdaad profiteert niet alleen van het liberale gedoogbeleid en de milde straffen, maar ook van onze economische infrastructuur; van de zeehavens tot de Zuid-as.

Wij investeren structureel 1 miljard per jaar om de ondermijning aan te pakken en de misdaad terug te dringen. Dit geldt voor de zware georganiseerde (drugs) criminaliteit, maar ook voor nieuwe vormen van cybercrime, online oplichting en zeer complexe vormen van fraude en witwasconstructies.

Lees hier hoe we doorpakken met onze andere plannen

Eerlijke economie

We gaan repareren wat er in de economie de afgelopen jaren is scheefgegroeid. Onze oneerlijke economie werkt voor te weinig mensen, terwijl de meeste mensen zekerheden verloren. Dit komt extra hard aan tijdens deze crisis, vooral voor middeninkomens en ondernemers. We gaan zekerheden herstellen op de arbeidsmarkt door het aantrekkelijker te maken om mensen in vaste dienst te nemen. 

Meer weten? Klik hier

Klimaatverandering

Ons land is groot geworden in de strijd tegen het water. Onze dijken en waterwerken zijn de beste ter wereld. Die energie, creativiteit en samenwerking moeten we ook inzetten om een bijdrage te leveren aan de aanpak van klimaatverandering.

Meer weten? Klik hier

Drugscriminaliteit

We zijn het bijna normaal gaan vinden: de nieuwsberichten over handgranaten in coffeeshops, steekpartijen op straat, drugsafval in woonwijken en liquidaties op klaarlichte dag. Maar het is niet normaal. De criminaliteit in Nederland loopt uit de hand en begint zich op allerlei manieren in de maatschappij te laten zien. Drugs is hier de grootste oorzaak van. Wij vinden het tijd om een grens te trekken en de drugscriminaliteit aan te pakken.

Meer weten? Klik hier

Onderwijs

De kwaliteit van het onderwijs is lang niet hoog genoeg. Leerkrachten kunnen weinig tijd besteden aan hun leerlingen, omdat ze teveel tijd moeten besteden aan administratie. Het passend onderwijs werkt niet goed en de leesvaardigheid onder scholieren is te laag. We leggen de lat omhoog in de kwaliteit van het onderwijs, we gaan nu doorpakken!

Meer weten? Klik hier

Eenzaamheid

De corona crisis heeft niet alleen de economie en de maatschappij platgelegd, het heeft ook onze sociale levens platgelegd. Meer dan ooit is eenzaamheid een probleem in onze samenleving. Bij ouderen, jongeren, en alles ertussen in: eenzaamheid raakt alle leeftijden. 

Meer weten? Klik hier

Vaste banen

Veel mensen zonder vast contract hebben de grootste klappen opgevangen van de coronacrisis, omdat ze geen zekerheden hadden om op terug te vallen. Daarnaast hebben ze meestal slechtere arbeidsvoorwaarden dan vergelijkbare werknemers met een vast contract. Denk aan een lager loon, maar ook minder scholing. Ze kunnen vaak geen huis kopen, en starten later met een gezin. Dat is oneerlijk.

Meer weten? Klik hier

Kleine ondernemers

Veel ondernemers hebben in de corona crisis laten zien dat zij niet bij de pakken neer gaan zitten. Ze komen met nieuwe verdienmodellen en nieuwe ideeën en ze passen zich aan om hun bedrijf door de crisis te loodsen. Soms met grote offers, zoals noodgedwongen ontslag. Maar wel met een enorme veerkracht, klaar om weer volop te gaan draaien als de crisis achter de rug is. Voor al die ondernemers willen wij er zijn, samen gaan we doorpakken. 

Meer weten? Klik hier

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.