25 februari 2021

CDA: doorslaggevende stem Keerpunt 2010 in strijd met Gemeentewet

Op 23 februari heeft de gemeenteraad van Grave voor de tweede keer gestemd over het bedrijf van raadslid Ben Litjens. Op 17 december staakten de stemmen, omdat de fractievoorzitter zijn stem niet uitbracht. Op 5 januari werd het voorstel door LPG, Keerpunt 2010 en VVD van de raadsagenda gehaald omdat nog niet alle vragen uit commissie en raad beantwoord waren. Afgelopen dinsdag gebeurde dat niet, ondanks dat niet alle vragen uit commissie en raad beantwoord waren. LPG, Keerpunt 2010 en VVD haalden het onderwerp zelfs naar voren. Zonder toelichting vooraf stemde Ben Litjens (Keerpunt 2010) wél mee. Daardoor haalde het voorstel het.

Mocht Ben Litjens (Keerpunt 2010) stemmen over het het raadsvoorstel Principe-uitspraak Graafschedijk 56-69 Escharen?

Nee, in geen geval. De wet is glashelder. De Gemeentewet staat boven de Gedragscode van de gemeente Grave.

Wat zegt de wet?

Artikel 28 lid 1 aanhef en onder a Gemeentewet luidt: “Een lid van de raad neemt niet deel aan de stemming over: een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken.”

In De Gelderlander van 25 februari 2021 zegt burgemeester Roolvink "dat Litjens in zijn recht stond om mee te stemmen”. Dat bestrijdt het CDA?

Ja. Ben Litjens mocht onder geen beding meestemmen, zo duidelijk is de wet. Welke interpretatie je ook aan artikel 28 van de Gemeentewet geeft, er is sprake van een direct persoonlijk belang.

Heeft het CDA meer argumenten dan alleen artikel 28 van de Gemeentewet?

De wet is glashelder. Maar als je kijkt naar het Beleidskader schorsing en vernietiging haalt de Rijksoverheid een casus uit Heumen aan. Die spreekt voor zich.

Citaat uit het Beleidskader: “Een voorbeeld van een besluit waarbij de Grondwet niet in het geding was, maar de kwestie wel aan bovenlokale belangen raakte, is het besluit van gemeente Heumen. In dat geval had de gemeenteraad besloten de prijzen van de bouwkavels in een bepaalde wijk te verlagen. Het voorstel daartoe was met de kleinst mogelijke meerderheid aangenomen. De stemverhouding bedroeg negen stemmen voor en acht stemmen tegen. Eén van de leden van de gemeenteraad, die voor het voorstel had gestemd, stond echter op de lijst van gegadigden voor een bouwkavel in de wijk. Het raadslid had dus een direct persoonlijk belang bij de besluitvorming. Geoordeeld werd dat dit in strijd was met artikel 28 van de Gemeentewet. In dat artikel is bepaald dat een raadslid niet mag deelnemen aan een stemming die hem aangaat. Dit om de zuiverheid in de besluitvorming te bevorderen. Het besluit werd dus vernietigd. (Koninklijk besluit van 12 augustus 2003, Stb. 2003, nr. 332.)” Hieruit blijkt dat het op 23 februari genomen besluit voor vernietiging voorgedragen dient te worden.

De burgemeester hoopt, volgens De Gelderlander, dat het algemeen belang prevaleert boven het politiek belang en dat “het gezond verstand zal zegevieren”. Wordt hier, zoals de LPG beweert, een politieke rekening vereffend?

De wet is neutraal en voor iedereen gelijk. Het CDA heeft het raadsvoorstel inhoudelijk en procesmatig beoordeeld en is toch de conclusie gekomen dat het nog niet rijp was voor besluitvorming.

Ben Litjens stemde de eerste keer (in december) niet mee, in februari wel. Hoe staat het CDA daar tegenover?

Ook hier geldt dat de wet duidelijk is. Op 17 december heeft de raad erover gestemd. De stemmen staakten. Dat betekent dat het voorstel tóen al verworpen was. De hele raad was aanwezig en dan is bij stakende stemming het voorstel afgewezen. 

Waar staat dat?

In de wet. Artikel 32, lid 5, van de Gemeentewet luidt: “Indien de stemmen staken in een voltallige vergadering […] is het voorstel niet aangenomen. Het zesde lid van dit artikel zegt: “Onder een voltallige vergadering wordt verstaan een vergadering waarin alle leden waaruit de raad bestaat, voor zover zij zich niet van deelneming aan de stemming moesten onthouden, een stem hebben uitgebracht”

Als je de burgemeester volgt, mocht Ben Litjens tóen ook al stemmen.

Ben Litjens heeft toen de juiste keuze gemaakt. Hij heeft niet meegedaan aan het debat en ook niet aan de stemming. Hij was er wél bij, want toen er - tijdens de beraadslagingen! - een ordevoorstel kwam, heeft hij daarover wél gestemd. Kortom: de hele raad was aanwezig, de stemmen staakten en dan zegt de Gemeentewet klip en klaar dat het raadsvoorstel verworpen is.

Waarom is het voorstel dan op de agenda van de volgende raad gekomen?

Wij zijn voortdurend transparant geweest, ook over de Gemeentewet. Toen de burgemeester een notitie aankondigde waarin uitgelegd werd waarom Ben Litjens volgens zijn onderzoek wel mocht stemmen, is hem gewezen op de casus-Heumen. Tijdens een openbare raadsvergadering heeft het CDA al uitgelegd dat volgens de artikelen 28 en 32 van de Gemeentewet het van de agenda moest. Er is niet geluisterd. Zo simpel is het. Net zo simpel dat de wet duidelijk is: Ben Litjens mocht niet stemmen omdat hij een direct persoonlijk belang had bij het voorstel.

Dus?

Het besluit moet bij de Kroon voorgedragen worden voor vernietiging. En ook dit is niet-politiek. De - neutrale - Kroon toetst het aan de - neutrale - wet. Het recht zal zijn loop krijgen.

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.