13 januari 2021

Minister: grote zorgen over financiële en bestuurlijke crises Grave, dienstverlening aan inwoners niet zeker

De regering oordeelt hard over de bestuurlijke en financiële situatie in Grave. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) spreekt duidelijke taal. Haar bevindingen staan haaks op de uitlatingen van de LPG in de raad en in De Gelderlander van 12 januari. Het kabinet vraagt zich af of de dienstverleningsoverenkomst kans van slagen heeft. Zij denkt dat een externe bemiddelaar hulp moet bieden.

Wel degelijk nieuwe informatie na 15 december

Dat LPG en VVD volhouden dat er op 5 januari geen nieuwe informatie was, is klinkklare onzin. De provincie heeft namelijk op 21 december besloten tot preventief toezicht en daarmee de LPG-reparatiepoging van de begroting op 15 december van tafel geveegd. Het Land van Cuijk heeft inmiddels ook duidelijk gemaakt dat de realiteitszin van bestuurlijk Grave te wensen overlaat.

De dienstverlening aan inwoners is niet zeker, volgens Minister

De Minister van BZK uit in een brief aan de Tweede Kamer keer op keer zorgen over Grave. De dienstverleningsovereenkomst staat onder druk. Dat herhaalt mevrouw Ollongren meerdere keren. Hieronder een aantal citaten uit haar schrijven aan de Kamer.

Ollongren: “Bestuurlijke situatie zorgelijk, verhoudingen verstoord”

De Minister schrijft aan de Tweede Kamer: “Het beeld dat [onderzoeksrapport] Berenschot in 2017 schetst van een gemeente waarin de bestuurskracht te wensen over laat en de bestuurscultuur wordt gekenmerkt door wantrouwen en blokvorming herkent de regering in de voorvallen die afgelopen maanden hebben plaatsgevonden. Daarnaast onderkent de regering […] dat de bestuurlijke situatie in Grave zorgelijk is en de verhoudingen binnen de gemeenteraad en tussen raad en college verstoord zijn.

Ollongren: uitstel volksraadspleging politieke onwil

Het feit dat de opiniepeiling is uitgesteld, wijt de Minister aan politieke onwil door de tegenstelling acht is meer dan zeven: “Meerdere conflicten en de constante blokvorming in de raad van Grave (coalitie met 8 zetels voor zelfstandigheid en een oppositie met 7 zetels voor herindeling) hebben het functioneren van het gemeentebestuur en het democratisch proces stevig op de proef gesteld en ook een inwonerraadpleging is mede hierdoor niet van de grond gekomen.”

Ollongren: financiële situatie Grave beroerd

De LPG houdt vol dat Grave financieel gezond is. De Minister laat de Tweede Kamer weten: “De regering sluit de ogen niet voor de ontwikkelingen die na de indiening van het herindelingswetsvoorstel Land van Cuijk bij de Tweede Kamer aan het licht zijn gekomen over de ‘achterblijvende’ gemeente Grave. Hiermee bedoelt de regering het feit dat de financiële situatie van de gemeente in korte tijd is verslechterd, de begroting van Grave door de provincie is afgekeurd en de gemeente per 1 januari 2021 onder preventief financieel toezicht van de provincie is geplaatst”

Ollongren: dienstverleningsovereenkomst staat onder druk

De Minster: “Hiermee is ook de dienstverleningsovereenkomst tussen Grave en de nieuwe gemeente Land van Cuijk onder druk komen te staan. Deze dienstverleningsovereenkomst is belangrijk om de continuïteit van de dienstverlening aan inwoners, die eerst werd geborgd binnen de ambtelijke fusieorganisatie van Cuijk, Grave en Mill en Sint Hubert, te blijven waarborgen.  […] De regering ziet echter (op basis van de nieuw aan het licht gekomen feiten) dat de dienstverleningsovereenkomst tussen Grave en de nieuwe gemeente in wording onder financiële druk komt te staan en mede hierdoor ook een hypotheek legt op de bestuurlijke relatie tussen Grave en de nieuwe gemeente in wording.”

Ollongren: kan Grave er wel uitkomen met het Land van Cuijk?

Het kabinet laat weten: “De vraag die hierdoor wordt opgeroepen is of Grave in staat is om de dienstverleningsovereenkomst en de relatie die hiervoor nodig is met de nieuwe gemeente Land van Cuijk, goed te managen. In combinatie met het feit dat Grave onder financieel toezicht van de provincie staat is het de vraag in hoeverre de gemeente Grave in de nabije toekomst invulling kan geven aan haar bestuurlijke en financiële zelfstandigheid. Hiermee geeft de regering echter geen oordeel over de bestuurlijke zelfstandigheid van Grave op de langere termijn. De regering heeft hier – evenals de provincie -  wel zorgen over […].”

Ollongren: Grave heeft hulp nodig

De Minister vervolgt: “Het is […] mogelijk dat, met begeleiding van de provincie of externe deskundigen, de financiële en bestuurlijke situatie van Grave verbetert waardoor de gemeente weer op een goede manier invulling kan geven aan haar bestuurlijke zelfstandigheid.”

Ollongren: dienstverleningsovereenkomst maakt herindeling makkelijk

De Minister laat weten dat zónder dienstverleningsovereenkomst ingrijpen van hogerhand ondermijdelijk is. Zij is het met de stelling van het CDA eens dat de overeenkomst die wethouder Henisch gesloten heeft, de herindeling van Grave met het Land van Cuijk goed mogelijk maakt. Zij schrijft: “Naar verwachting gaat Grave vanaf 1 januari 2022 nagenoeg volledig gebruik maken van de ambtelijke organisatie van het Land van Cuijk en daarnaast (grotendeels) al deelneemt aan dezelfde samenwerkingsverbanden. Hierdoor is de impact van de eventuele latere invoeging van Grave op de organisatie en regionale verhoudingen beperkt.”

Ollongren herhaalt: financiële situatie Grave zorgelijk, relatie met Land van Cuijk ook

De Minister hamert erop dat het bestuurlijk en financieel slecht gaat met Grave. Zij vraagt zich af of het huidige college in staat is de dienstverleningsovereenkomst tot een goed einde te brengen. Ook zet mevrouw Ollongren grote vraagtekens bij de ‘zelfstandigheid’ van Grave. Zij schrijft aan de Tweede Kamer: “De financiële positie van de gemeente Grave in combinatie met de eerder geconstateerde bestuurskrachtproblematiek beoordeelt de regering als zorgelijk. Zoals hierboven al aangegeven in het antwoord op de vraag van de VVD-fractie acht de regering het niet problematisch dat de gemeente Grave ambtelijk afhankelijk is van een andere gemeente (Land van Cuijk). Meerdere gemeenten kennen immers een vergelijkbare constructie.  In het licht van de nieuwe feiten die na indiening van het wetsvoorstel aan het licht kwamen kan wel de vraag worden gesteld of Grave in staat zal zijn om de dienstverleningsovereenkomst en de relatie die hiervoor nodig is met de nieuwe gemeente Land van Cuijk, te managen en in hoeverre zij voldoende invulling kan geven aan haar bestuurlijke zelfstandigheid. Dit zal echter in de praktijk moeten blijken.”

Ollongren benadrukt zorgen over voortgang dienstverleningsovereenkomst

Gezien de nieuwe feiten die aan het licht zijn gekomen na indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer is het echter niet zeker dat deze dienstverleningsconstructie goed van de grond zal komen. De continuïteit van de dienstverlening aan inwoners van Grave kan hierdoor onder druk komen te staan.” Dat betekent niets anders dan: de dienstverlening aan Escharen, Gassel, Grave en Velp is nog niet gewaarborgd. Er was – en is! – dus alle reden om, als raad, het college ter verantwoording te roepen. De optie schriftelijke vragen stellen die de burgemeester in de krant van vandaag aandroeg is onvoldoende. Vragen worden laat, ontwijkend of helemaal niet beantwoord. Al maanden weigert LPG-wethouder Henisch mondelinge en schriftelijk vragen te beantwoorden of de nodige stukken aan te leveren. Dat blijkt uit de verschillende commissie- en raadsvergaderingen (terug te kijken op 0486TV) of uit iBabs.

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.