16 maart 2014

Amsterdam: laat religieus middenveld niet vallen

Afgelopen vrijdag verscheen onderstaand opiniestuk van Mona Keijzer en Diederik Boomsma in het Nederlands Dagblad. 

Nederlands Dagblad14 maart 2014 vrijdag
Laat het religieuze middenveld niet vallen 

Door Mona Keijzer en Diederik Boomsma (vicevoorzitter van de CDA-Tweede Kamerfractie resp. nummer 3 op de kandidatenlijst van het CDA in Amsterdam)

Vier jaar geleden wilde de Amsterdamse gemeenteraad de subsidie van Youth for Christ intrekken. De volgende stap dreigt nu: religieuze organisaties sowieso uitsluiten van subsidie.

Mag een gemeente maatschappelijke activiteiten van religieuze organisaties subsidiëren? Dat is een van de vragen in het kieskompas voor de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen. In de hoofdstad zijn steeds meer partijen die vinden van niet: onder andere VVD en SP willen dit na de verkiezingen verbieden. Ook de PvdA had aangegeven ertegen te zijn, al hebben ze hun antwoord later aangepast. De positie van de PvdA is nu onduidelijk. Het is een bizarre ontwikkeling, die getuigt van zowel groeiende intolerantie als een uiterst gebrekkige kennis van de rechten, wetten en vrijheden die in de Nederlandse wet zijn verankerd.

kerk en staat

De VVD beroept zich op de scheiding tussen kerk en staat, maar de stelling gaat over religieuze organisaties, niet over kerkgenootschappen. In Amsterdam zijn tal van organisaties op allerlei terreinen actief. Ze bieden hulp aan daklozen of prostituees of ze werken met jongeren; ze zetten zich in voor mensenrechten, het behoud van monumenten, het milieu, de luchtkwaliteit of de opvang van zwerfreptielen. Sommige krijgen ook subsidie voor het uitvoeren van maatschappelijke taken.

Maar allemaal hebben ze een bepaalde visie of levensbeschouwing waaraan ze inspiratie ontlenen en die als grondslag dient voor hun identiteit. Dat kan zowel een religieuze als een niet-religieuze levensbeschouwing zijn. Waarom zou de overheid wel subsidie mogen geven aan een organisatie die zich beroept op liberale beginselen, socialistische idealen, humanisme of Moeder Aarde - maar niet aan een club die handelt vanuit een religieuze levensbeschouwing?

Let wel: het gaat om allerlei maatschappelijke activiteiten - niet om evangelisatie. Het soort neutraliteit waar de seculiere partijen naar streven, zou feitelijk betekenen dat organisaties helemaal geen eigen identiteit meer mogen hebben. Dat is niet wat de scheiding van kerk en staat beoogt. Sterker nog: die houdt juist in dat de overheid geen verschil mag maken. De overheid moet neutraal zijn - maar dat geldt gelukkig niet voor de samenleving. Dit voornemen van SP en VVD druist dan ook direct in tegen de grondwet. Door religieuze organisaties uit te sluiten van subsidie discrimineert de gemeente.

niet voor het eerst

Dit is niet de eerste poging in Amsterdam om religieuze organisaties uit te sluiten. Vier jaar geleden werd al een motie aangenomen met steun van alle partijen, op het CDA na. Door die motie zouden christelijke organisaties als het Scharlaken Koord en het Leger des Heils niet meer van hun personeel mogen vragen dat zij gelovige en praktiserende christenen zijn. Anders zouden ze hun subsidie kwijtraken. Toen werd de raad terecht teruggefloten na juridisch advies, dat het CDA gelijk gaf: dat zou indruisen tegen de wet. Dit is een nieuwe poging en die gaat veel verder: nu zouden religieuze organisaties helemaal geen subsidie meer mogen krijgen.

misstanden

Wat zal meespelen, zijn de misstanden rond de subsidiëring van islamitische organisaties. Gek genoeg speelt de PvdA hierbij vaak juist een hoofdrol. Zo subsidieerde de gemeente Amsterdam de bouw van wat werd aangeduid als multicultureel centrum. Maar dit gebouw 'De Verbinding' bestaat in werkelijkheid uit twee moskeeën met een aantal zaaltjes. Die zaaltjes werden geëxploiteerd door aparte stichtingen, die in feite een verlengstuk van het religieuze bestuur waren. Maatschappelijke subsidies werden daar gebruikt voor lessen in het reciteren van de Koran. In Rotterdam speelt iets soortgelijks met de welzijnsorganisatie 'Stichting Sociaal-Cultureel Centrum Feyenoord', die in feite een soort moskeevereniging blijkt te zijn. Mogelijk zijn het dergelijke misstanden die bijdragen aan het verlangen om maatschappelijke activiteiten te zuiveren van alles wat met religie te maken heeft.

aanslag

Voor alle duidelijkheid: die misstanden moet de gemeente aanpakken. Alle organisaties dienen volledig open en eerlijk te zijn over hun doelen en inspiratiebronnen. Daarbij moet duidelijk verschil worden gemaakt tussen religieuze organisaties die gericht zijn op een eigen achterban - waarbij subsidie wat het CDA betreft niet snel aan de orde is - en organisaties die maatschappelijk werk verrichten ten behoeve van iedereen en zonder aanzien des persoons.Die laatste groep categorisch uitsluiten van subsidie is een ontoelaatbare aanslag op de vrije, tolerante samenleving. Vandaar onze klemmende oproep: Amsterdam, laat het religieuze middenveld niet vallen.

 

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.