07 maart 2017

Pleidooi voor de basisteams: werken in de wijk

Lood in mijn schoenen.

Zo voelt het vaak als ik een politiebureau heb verlaten. Als ik gesproken heb met betrokken dienders over hoe het momenteel gaat bij de Nederlandse politie. Meestal heb je lood in je schoenen vóórdat je aan iets begint. Ik heb het nádat ik met politiemensen gesproken heb.

Het ligt niet aan die politiemensen zelf. Als vanouds is er de veerkracht, het enthousiasme, de passie voor het vak. Of je nou wijkagent bent, bij het OT zit of iets bij een regionale rechercheclub doet: het politiehart klopt bij velen onverdroten voort. Hoewel? Er zitten wel heel veel collega’s ziek thuis, er zitten veel mensen nog niet op hun plek. Toch verwacht ik dat uiteindelijk de pracht van het vak zal overwinnen.

De politie staat de komende jaren voor heel veel uitdagingen. Intensiveringen op het vlak van cybercrime, terrorisme, ondermijning, de kwaliteit van de opsporing. Om maar niet te spreken over de enorme vervangingsgolf: de komende jaren gaan duizenden politiemensen met pensioen. Dat zal enorme inspanningen vragen, maar ik heb er veel vertrouwen in dat de politie dat gaat fiksen. Zeker als politieke partijen doen wat ze nu beloven: voldoende middelen beschikbaar stellen. Bijna alle partijen zijn daartoe bereid. En zeker als de politiek Erik Akerboom en zijn mensen de ruimte geeft om de tent op orde te brengen.

Waarom dan toch zo’n bedrukt gevoel. Vooral omdat ik iets niet snap. Hoe kan het dat de politie de afgelopen jaren – en ook nu nog – formatief boven sterkte zit, terwijl de personeelskrapte in de basisteams iedere dag gevoeld wordt. De officiële operationele sterkte van de Nederlandse politie bedraagt 49.500 fte, en de feitelijke sterkte zit daar al geruime tijd boven. In 2017 is die weliswaar gezakt ten opzichte van voorgaande jaren, maar nog steeds met  50.753 hoger dan de officiële, formatieve sterkte. Maar waar zijn ze?

Omdat de vacatures binnen de Nederlandse politie vooral in de basisteams vallen, leidt de beperkte beschikbaarheid van personeel tot minder toezicht in de wijk. Dat is wat burgers en burgemeesters ervaren, dat is wat politiemensen ook zelf zien. In sommige basisteams zijn het eigenlijk alleen nog de wijkagenten die gedurende langere tijd zichtbaar aanwezig zijn in de wijk. De noodhulp komt alleen voor een concrete klus opdagen, veelal om te interveniëren. Maar voor politiewerk tot in het hoogste spectrum aan zaken is het van wezenlijk belang dat dat ene Nederlandse politiekorps ook goed verbonden is met wat er in de wijken gebeurt

Wie een bureau binnenloopt ziet iedere dag de moeite om voldoende personeel op straat te krijgen. Het is niet voor niets dat wijkagenten ingezet worden op de noodhulp, trainingsuren (die al zeer beperkt zijn) opgeofferd worden om de dienst rond te krijgen, het Openbaar Ministerie minder strafzaken te verwerken krijgt. Er is simpelweg te veel werk voor te weinig mensen. Terwijl er toch meer mensen op de loonlijst staan dan dat de politie officieel zou mogen hebben.

Veel politiemensen in die basisteams voelen die druk: ik spreek wijkagenten die zich schamen voor de dienstverlening die zij kunnen bieden aan hun wijkbewoners. Ik spreek leden van een bewakingseenheid die te weinig oefenen met hun wapen. Ik spreek rechercheurs die er van balen dat zaken al zo lang liggen te wachten op een relatief simpele afdoening. Dat is wat mij dat lood in de schoenen geeft!

Kennelijk wordt er prioriteit gegeven aan andere zaken dan het werken in de wijken. Waarschijnlijk zijn dat keuzes die niemand graag maakt, maar ik constateer dat het wijk-gericht werken kind van de rekening is. Maar als we het werk in de wijk niet óók prioriteren, als we niet wezenlijk keuzes maken voor de basis van de politie, dan zal het niet goed komen. In meerdere opzichten.

Heeft het CDA de oplossingen voor deze problemen. Het zou pretentieus zijn om te denken dat wij het allemaal kunnen fiksen. Maar heel veel politiemensen laten mij weten dat de plannen in het CDA-politieplan #assistentiecollega de meest concrete aanzet vormen die welke politie partij ook op dit moment kan leveren. Ik hoop dat heel veel dienders dat ook zo zien.

Chris van Dam
kandidaat kamerlid CDA plek 12

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.