12 juli 2017

'Christendemocratie moet zich opwerpen als beschermer en uitdager van burgerlijke cultuur

Verschijning CDV-zomernummer Christendemocratie: voor het volk, door het volk

De hedendaagse burgerlijke cultuur, die zich dankzij het christendom heeft kunnen ontwikkelen, is de Leitkultur van Europa. Als hoeder en uitdrager van die burgerlijke cultuur begrijpt de christendemocratie het hart van het moderne leven daarom van binnenuit. Zij zal blijvend moderne burgers kunnen aanspreken, mits zij zich volop als een verdediger en uitdager van die burgerlijke cultuur opwerpt. Dat stelt politiek filosoof Govert Buijs in het zomernummer van Christen Democratische Verkenningen dat vandaag verschijnt en dat een eerste evaluatie biedt van de verkiezingsuitslag. Het CDV-zomernummer, getiteld Christendemocratie: voor het volk door het volk, evalueert de laatste verkiezingsuitslag voor het CDA langs twee lijnen: die van de vertolking van de CDA-beginselen en die van de vertolking van de stem van het volk. De kernvraag luidt: hoe geeft het als christendemocratische partij invulling aan zijn vertegenwoordigende rol? Daartoe kijken diverse scribenten terug op de afgelopen verkiezingsperiode en wordt er ook vooruitgekeken naar de toekomst. Hoe heeft het CDA zijn gedachtegoed vormgegeven en hoe heeft het de stem van het volk vertolkt? En niet in de laatste plaats: welke raadgevingen krijgt het CDA mee voor de toekomst van het land dat het door wil geven, richting de gemeenteraadsverkiezingen van 2018?  

Vertegenwoordiging in historisch perspectief

De CDV-bundel is opgebouwd uit vier delen. In het eerste deel wordt representatie in historisch perspectief geplaatst. De burgerlijke cultuur wordt gedragen door een aantal belangwekkende instituties, zoals de rechtsstaat, de universiteit, de civil society en een op samenwerking gerichte duurzame economie. Deze pijlers zijn essentieel om de maatschappelijke vrede te bewaren én staan tegenwoordig onder druk. Bij de pacificatieopdracht van de christendemocratie past het om deze instituties te verdedigen en vitaal te houden, zo stelt Govert Buijs in zijn bijdrage. Dat vraagt om een inzet op een gemeenschappelijk huis dat vele kamers kent en voortdurend institutioneel onderhoud of zelfs renovaties nodig heeft. Verschillende auteurs in deze uitgave sluiten zich bij deze waarneming aan. 

Evaluatie: vertegenwoordiging via beginselen

In het tweede deel, ‘Evaluatie: vertegenwoordiging via beginselen’, legt duurzaamheidsadviseur Henri Bontenbal het CDA langs de groene meetlat. Hij betoogt dat de inzet voor duurzaamheid om een steviger christendemocratische inzet vraagt. Een hernieuwde inzet op duurzaamheid past bij de christendemocratie vanuit haar eigen beginselen én omdat dit nieuwe groepen kiezers aanspreken kan. Juist het CDA kan duurzaamheid uit de ‘geitenwollensokkensfeer’ halen, waar ze allang niet meer thuishoort. Er moet dus een christendemocratische politiek komen die niet alleen hedendaagse kiezers, maar ook de belangen van toekomstige kiezers representeert en verdisconteert, en die op dit thema nuchtere, evenwichtige en aansprekende politiek bedrijven kan zonder burgers van zich te vervreemden. Ook geeft policy analist Rien Rouw een inhoudelijke analyse van de opstelling van het CDA in de oppositie en brengt journalist en oud-hoofdredacteur van Christen Democratische Verkenningen Marcel ten Hooven gematigdheid en pluralisme als kernwaarden en stijlkenmerken van christendemocratisch gedachtegoed in herinnering die juist nu moedige pleitbezorgers nodig hebben. Oud-minister van landbouw Cees Veerman geeft onder andere aan waarom juist het opkomen voor een veilig Europa tot een van de nog steviger op te pakken opgaven van de komende tijd behoort.

Evaluatie: Vertegenwoordiging via vertolking

In dit derde deel, ‘Evaluatie; Vertegenwoordiging via vertolking’, staat de vraag centraal hoe het CDA de afgelopen periode naar het volk geluisterd is en met welke insteek. De afgelopen campagne is erop gericht geweest de zorgen van de bezorgde burger serieus te nemen en deze te vertalen naar een verbindend perspectief. In dit deel vindt u onder meer een bijdrage door hoofd communicatie CDA en Landelijk Campagneleider Hans Janssens. Hij laat zien op welke wijze het CDA heeft willen investeren in het gezamenlijke huis door een brug te slaan tussen de bezorgde burger en de zorgeloze burger. Het past het CDA om meer geloof te tonen in zijn eigen boodschap en in de moraal en het gedrag van de eigen burgers, inclusief de nieuwkomers, stelt adviseur Peter Cuyvers. Volgens historicus Pieter Gerrit Kroeger die de verkiezingsuitslag evalueert, was de winst van het CDA de vrucht van de opkomst van het redelijke midden in Europa; dat midden bleek veel sterker dan vooraf werd vermoed. Politiek wetenschapper Hans Vollaard laat zien hoe de CDA-wethouder zijn taak als volksvertegenwoordiger opvat, en geeft nuttige handvatten richting de gemeenteraadsverkiezingen van 2018.

Toekomstperspectieven: vertegenwoordiging via verbeelding 

Het slotdeel ‘Toekomstperspectieven: vertegenwoordiging via verbeelding’ wordt geopend met een bijdrage van de commissaris van de Koning van Noord Brabant Wim van de Donk, We hebben volgens hem omwille van de maatschappelijke vrede fantasierijkere manieren om de burger te representeren dan te investeren in ‘hyperdemocratie’ en ‘hyperkapitalisme’ en te spreken over de vertolking van ‘de’ stem van ‘het’ volk. We moeten investeren in een meervoudige democratie waarin de representatieve democratie wordt aangevuld met vormen van loting, burgergesprekken en vormen van actieve burgerbetrokkenheid. Sociaal-wetenschapper Gabriël van den Brink stelt dat we letterlijk de rol van verbeelding serieus moeten nemen: fictie en verbeelding zullen een grote invloed hebben op de publieke zaak – met dank aan moderne massamedia. Geen enkele vorm van realistische politiek kan om de rol van maatschappelijke verbeelding heen. Verbeelding is belangrijk, en niet alleen omdat het volk zonder visioen verwildert.

Geerten Boogaard, Jan Prij, Jan Schinkelshoek & Hans Vollaard (red.), Christendemocratie: voor het volk, door het volk. Christen Democratische Verkenningen, zomer 2017, Amsterdam: Uitgeverij Boom, pp. 180. 

Inhoudsopgave

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.