20 oktober 2017

CDV: Handelspolitiek in nieuw tijdperk terecht gekomen

Verschijning CDV-winternummer 'Vrijhandel onder druk'

 'In de nieuwe wereld van de handels- en investeringspolitiek gaat het allang niet meer alleen over de vrijmaking van handel van belemmeringen. De bescherming in de nieuwe 'wereld' gaat ook over milieu en klimaat, voedselveiligheid, rechten van werkers, zelfs corruptie, en soms over mensenrechten en behoorlijk bestuur (good governance). Het is alleen de vraag of deze idealistische verbreding en verdieping van de nieuwe handelspolitiek kan stand houden.' Dat stelt Jacques Pelkmans in het herfstnummer van Christen Democratische Verkenningen dat binnenkort verschijnt.

Pelkmans (onderzoeker aan het Centre for European Policy Studies) ontwaart in Europa een ontluikende consensus naar verbreding en verdieping van de handelsagenda, maar moet nog zien of deze succesvol zal zijn in confrontatie met de VS en niet mogelijke handelspartners als China en Brazilië van zich zal verwijderen.

Het CDV-herfstnummer, getiteld Vrijhandel onder druk, bespreekt het perspectief op vrijhandel in een wereld waarin het optimisme over de onverdeelde zegeningen van de markt lijkt te zijn verdampt, protectionisme weer de kop op steekt en de neiging om internationaal samen te werken (na de Brexit en met Trump) flinke knauwen heeft gekregen. Hoe moet Europa zich in dit nieuwe krachtenveld manifesteren? Wat is verstandige handelspolitiek? En is er wat geleerd van de economische crisis

Politicoloog en filosoof Govert Buijs schrijft in deze CDV-bundel over het vertrouwenscontract en het samenlevingscontract dat in de economische crisis geschonden is. Esther de Lange, leider van de CDA-delegatie in het Europees Parlement en vicevoorzitter van de EVP-fractie, spreekt over de frustratie van burgers in met name de lage middengroepen in Europa omdat 'hun banen naar de andere kant van de wereld verdwijnen'. Zij ervaren de voor hen nadelige uitwerking van vrijhandel als een 'gebroken belofte', als een contract dat niet is nageleefd. Volgens haar moet Europa in de nieuwe wereld van de handelspolitiek veel strategischer opereren. Maar als er sprake is van een verbroken contract, hoe is die dan weer te herstellen en wie zijn de gesprekspartners?

Volgens econoom Robert Went van de WRR moeten nieuw af te sluiten handelsverdragen veel meer ten goede komen aan de factor arbeid, en niet aan de factor kapitaal. Ook nationale parlementen moeten meer inspraak hebben. Zo kunnen we slimmer globaliseren en de steun van de bevolking (terug)winnen. 

Jef Wintermans, coördinator voor het convenant Duurzame Kleding en Textiel, vertelt in een interview met CDV hoe de verbreding en verdieping van handelsverdragen al praktijk aan het worden is in internationaal opererende bedrijven, juist omdat burgers de productie van goederen en diensten in onrechtvaardige en oneerlijke omstandigheden niet meer accepteren.

Irene van Staveren stelt in deze CDV dat er bitter weinig is geleerd van de economische crisis en dat er in de nieuwe wereld van de handelspolitiek vooral dringend behoefte is aan economische beleidsadviezen die verder gaan dan meer markt of meer overheid

Al met al wordt het er dus bepaald niet eenvoudiger op. Wel spannender. Auteurs zoals de economen Lars Bovenberg en Marcel Canoy roepen de christendemocratie op zich weer internationaler op te stellen en de gevolgen van globalisering niet te negatief af te schilderen, alsof ze de samenlevingen in tweeën zouden splitsen. Globalisering is een zegen en heeft bijvoorbeeld tot een enorme reductie van armoede in de wereld geleid, stellen zij. Wel is het belangrijk om goed op de gevolgen van globalisering in te spelen met een toerustings- en investeringsagenda die de kwetsbare groepen in de samenleving ten goede komt. Voor de christendemocratie is het zaak om de globalisering te redden van haar al te enthousiaste voorstanders en te fanatieke tegenstanders, zonder daarbij zelf in troebel nationalistisch vaarwater terecht te komen.

HJ Schoo-lezing


In het actualiteitenkatern aan het begin van deze CDV is er veel ruimte gereserveerd voor reacties op de HJ Schoo-lezing van Sybrand Buma. Met bijdragen van onder meer hoogleraar en oud-minister Ernst Hirsch Ballin, hoogleraar Paul van Geest en hoogleraar Stefan Paas.

Deze reacties zijn een voorproefje op het debat in het volgende CDV-nummer, met als concepttitel Naar een nieuwe vaderlandsliefde? Misschien ervaren de burgers van Nederland ook wel een 'gebroken belofte' waar het de staat van de samenleving betreft. Maar welke belofte is er dan precies gebroken? Wat moet er op de agenda komen om te zorgen voor een verbindend toekomstperspectief? Kan nieuwe vaderlandsliefde voor die verbinding zorgen, of juist niet?

Bekijk hier de inhoudsopgave van het CDV-nummer 'Vrijhandel onder druk'

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.