Hoop als politieke deugd (winter 2016)

Vervreemding, onbegrip en verwijten domineren de verhouding tussen de elites van de westerse samenlevingen en grote delen van het electoraat. Maar er is hoop. De stille meerderheid is niet populistisch. Zij moet echter wel in stelling worden gebracht. Daartoe is een politiek leiderschap nodig dat de zorgen en dilemma’s van mensen vertolkt. Vast staat dat er geen gemakkelijke oplossingen zijn, en wie pretendeert ze te hebben, bedriegt het volk’, zo betoogt Ab Klink, voormalig CDA minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het winternummer van Christen Democratische Verkenningen.

Burgerschap in een technodemocratie (herfst 2016)

Het toenemend gebruik van sociale media door burgers en politieke partijen heeft verregaande consequenties voor het publieke domein en de democratie. Zo kunnen groepen burgers zichzelf makkelijker als tegenmacht tegenover de overheid organiseren en verandert de verhouding tussen overheid en burgers. Het democratisch systeem en het onderwijs zijn nog niet voldoende toegerust om invulling te geven aan de omgang met technologie. Het is dan ook nodig om meer te investeren in de ontwikkeling van technologisch burgerschap, zo betoogt Rinie van Est van het Rathenau Instituut in het herfstnummer van Christen Democratische Verkenningen.

Glokalisering: lokale eigenheid in een globale wereld (zomer 2016)

Het zomernummer van Christen Democratische Verkenningen (CDV), staat in het teken van glokalisering. Die term refereert aan iets wat het verlangen naar een Brexit heeft uitgedrukt: de behoefte aan lokale eigenheid in een globale wereld. Bewustwording van globaliserende tendensen heeft in de geschiedenis altijd reacties opgeroepen. De tegenbeweging op globalisering is door socioloog Roland Robertson als glokalisering gekenschetst. In een grotere wereld oriënteren mensen zich zowel bestuurlijk als cultureel meer op de eigen stad of regio. Het gevolg: de natiestaat wordt relatief minder relevant en raakt taken kwijt aan lokale en regionale overheden enerzijds en supranationale instellingen anderzijds.

Op de vlucht...En dan? (lente 2016)

Het is met de komst van grote aantallen vluchtelingen nodig om onze Leitkultur te benoemen en een discussie hierover aan te gaan. Niet om lucht te geven aan superioriteitsgevoelens van het Westen, maar om dreigende schisma’s te voorkomen en om te oefenen in de kernwaarden van de rechtsstaat, zoals tolerantie en verdraagzaamheid. Dat stellen Sybrand Buma, Pieter Heerma, Ab Klink en Jonathan Holslag in het lentenummer van Christen Democratische Verkenningen, het kwartaalblad van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA.

Het kind als 'project X' (winter 2015)

Het nieuwe winternummer van Christen Democratische Verkenningen, onder redactie van Berend Kamphuis, Lútsen Kooistra en Maarten Neuteboom, is gewijd aan het onderwijs. In Het kind als ‘project X’ staat de vraag centraal hoe in de opvoeding en het onderwijs ten volle recht kan worden gedaan aan de algemeen menselijke vorming van het kind. Deze centrale vraag komt voort uit twee, onderling samenhangende, ontwikkelingen. De positie van het kind is, ten eerste, de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. Tot in de jaren tachtig mocht het kind vooral kind zijn, maar langzamerhand is het als het ware een project geworden dat niet mag mislukken. Het zijn niet alleen de scholen die gedwongen werden te werken conform allerlei prestatie-indicatoren; ouders zelf verlangen ook prestaties van de school en hun kroost. Ten tweede beschouwt de overheid het onderwijs in toenemende mate als een oplossingsmachine voor maatschappelijke problemen. Als gevolg hiervan verschraalt het onderwijsaanbod. Het is daarom de hoogste tijd het hyperinterventionisme van de overheid achter ons te laten en de bezieling die het hart van het onderwijs uitmaakt weer de ruimte te geven.

De belofte van het christelijk-sociaal denken (herfst 2015)

In het herfstnummer van Christen Democratische Verkenningen, onder redactie van Pieter Jan Dijkman, Annemarie Hinten, Gerrit de Jong en Jan Prij, staat ‘De belofte van het christelijk-sociaal denken’ centraal. Er zijn twee aanleidingen om een CDV-themanummer te wijden aan het christelijk-sociaal denken. In de eerste plaats staan we aan de vooravond van het jubeljaar 2016, 125 jaar na het eerste Christelijk-Sociaal Congres en de encycliek Rerum Novarum. Beide waren bedoeld om de anonimiteit die samenhing met de positie en massaliteit van de arbeidersklasse te doorbreken en gelden als het symbolische begin van de christelijk-sociale beweging. Daarnaast is recent, dankzij de nieuwe encycliek Laudato Si’ van paus Franciscus, de Rerum Novarum van de ecologie, internationaal gezien de discussie over de betekenis van de christelijk-sociale traditie opgelaaid.

Geloven in vrijheid (zomer 2015)

“De bestuurlijke aanpak van terreurbestrijding slaat door.” Dat stelt de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb in het zomernummer van Christen Democratische Verkenningen. “De politiek en het bestuur moeten niet de illusie koesteren dat ze extreme denkbeelden met beleidsmaatregelen kunnen tackelen. Dat is echt een wezenlijk verschil tussen het kabinet en mij. We moeten de zaak wel in de juiste proporties blijven zien. De regering maakt speciaal beleid voor slechts 180 mensen die willen uitreizen naar Syrië. Als mensen met hun gezinnen naar Syrië willen vertrekken omdat ze graag willen leven in een omgeving waar wet- en regelgeving wordt gedomineerd door het woord van God, en als ze geen terroristische aanslagen voorbereiden, zou ik niet weten waarom we ze zouden moeten tegenhouden.”

Biopolitiek: in de greep van angst (lente 2015)

Achter onvrede onder burgers over politiek schuilen, anders dan vaak gedacht wordt, vooral hoge verwachtingen over hoe politici zich zouden moeten gedragen en hoe de politiek zou moeten werken. Om een hoopvoller beeld van politiek te geven is het van belang dat politieke ambtsdragers zich van die morele bril bewust zijn en dat ze over de morele dimensie van hun dagelijkse politieke werkzaamheden beter communiceren. Dat stelt onderzoeker Claartje Brons in het nieuwe themanummer van Christen Democratische Verkenningen.

Nederland in de wereld (winter 2014)

De geopolitiek is terug en dat heeft gevolgen voor onze buitenlandpolitiek en de afwegingen die daarin moeten worden gemaakt. Het Westen zal de machtsbalansen beter moeten onderkennen, stelt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO, in het nieuwste nummer van Christen Democratische Verkenningen. ‘We zullen in het Westen, en dan vooral in Europa, opnieuw moeten leren denken in termen van machtsbalansen om onder andere via afschrikking – we houden niet zo van dat woord, maar het is goed er aan te wennen – te voorkomen dat instabiliteit verder toeneemt.’

Biopolitiek: de macht van Big Data (herfst 2014)

De Big Data-revolutie zal verregaande gevolgen hebben voor ons denken, werken en leven. Vooralsnog vallen voornamelijk juichverhalen over de mogelijkheden van Big Data te beluisteren. Toch staat er iets fundamenteels op het spel, namelijk het volwaardig mens-zijn, zo blijkt uit het nieuwe nummer van Christen Democratische Verkenningen. De mens wordt gedetermineerd tot profiles, ten koste van zijn vrijheid, creativiteit en mondigheid. Volgens Jacob Kohnstamm, voorzitter van het College bescherming persoonsgegevens (CBP), is een nieuw kritisch massabewustzijn nodig. ‘Hijs de stormbal: het spook van de digitale predestinatie moet worden gekeerd.’

Allemaal even decentraal graag! (zomer 2014)

De omvangrijke decentralisatieoperatie vergt een andere politiek, zegt Piet Hein Donner, vicepresident van de Raad van State, in het zomeranummer van Christen Democratische Verkenningen. ‘De decentralisaties zullen in het dagelijks leven van mensen veel verschil gaan uitmaken. Een gemeente beslist straks aan de hand van de beschikbare middelen. Dat is een heel andere vraag dan iedereen het recht geven op een rollator of een scootmobiel, zolang hij maar aan bepaalde criteria voldoet. Ik constateer dat die boodschap nog te weinig door de nationale politiek wordt overgebracht.’

Biopolitiek: over de beheersing van leven en dood (lente 2014)

Het debat rond leven en dood wordt in Nederland te smal gevoerd, stellen verschillende auteurs in het nieuwe nummer van Christen Democratische Verkenningen, het kwartaalblad van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA, dat vandaag verschijnt.

In de maatschappelijke discussie staan noties als ‘autonomie’, ‘zelfbeschikking’ en ‘zelfsturing’ centraal. Maar het menselijk leven en de dood kunnen niet worden gereduceerd tot een serie subjectieve ervaringen, maar krijgen betekenis door de lotsverbondenheid en relaties tussen mensen.

Economie als dienst aan het goede leven (winter 2013)

De economie wordt standaard verklaard uit begrippen als schaarste, concurrentie en eigenbelang. Volgens die visie is immoreel gedrag in feite economisch-rationeel. De kern van de economie moet echter niet worden gezocht in schaarste of competitie, maar in coöperatie en ‘cocreatie’, zo stelt hoogleraar Govert Buijs in het nieuwe themanummer van Christen Democratische Verkenningen (CDV), het tijdschrift van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA, dat morgen verschijnt. “We hebben geen economie om elkaar wederzijds als het maar even kan een poot uit te draaien, maar om elkaar in staat te stellen tot (mens)waardige participatie.”

De macht van de moraal (herfst 2013)

Oud-premier Jan Peter Balkenende vindt het tijd voor een nieuwe impuls aan het waarden-en-normendebat. “Sterker dan voorheen worden maatschappelijke vraagstukken moreel geduid. Het is een uitdaging en een opdracht voor de christendemocratie om hierin richtinggevende perspectieven te schetsen”, zo schrijft hij in het nieuwe nummer van Christen Democratische Verkenningen (CDV), dat morgen verschijnt. “De morele kant van maatschappelijke vraagstukken moet weer volop op de politieke agenda komen te staan.”

Het uur van Europa (zomer 2013)

Europa verkeert in een dubbele crisis, zo blijkt uit het vandaag verschenen themanummer van Christen Democratische Verkenningen (CDV), het tijdschrift van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Niet alleen zit het de eurozone economisch tegen, maar zowel de democratische en constitutionele legitimiteit van de EU als de invulling van het subsidiariteitsbeginsel laat te wensen over. Terwijl de macht van de EU snel toeneemt en de burgers steeds kritischer worden, staat Europa – ondanks een van de grootste parlementen ter wereld – bekend om zijn afstand tot het volk. Een nationaal en Europees debat over de legitimering en limitering van de EU is daarom hoognodig.

Het appel op de vitale samenleving (lente 2013)

De wijze waarop overheid en politiek burgers aanspreken, werkt niet meer, zo blijkt uit het nieuwe themanummer van Christen Democratische Verkenningen (CDV). De nadruk op ‘eigen verantwoordelijkheid’ is vooral ingegeven door de noodzaak van bezuinigingen. Maar als burgers een verlengstuk zijn van een calculerende overheid, wordt het eigene van burgers, hun menselijke waardigheid, vrijheid en creativiteit, vermalen. De cruciale vraag is of de politiek het publieke domein werkelijk aan de burgers durft terug te geven, zonder specifieke verwachtingen van zelfredzame en verantwoordelijke burgers.

Kernredactie: Pieter Jan Dijkman, Wim van de Donk en Rien Fraanje

Democratie in ademnood (winter 2012)

Democratie is kostbaar cultureel erfgoed dat voor haar eigen behoud constant onderhoud en vernieuwing nodig heeft. Dat is de boodschap van Rein Jan Hoekstra, oud-lid van de Raad van State en oud-informateur, in het nieuwe nummer van Christen Democratische Verkenningen (CDV) dat vandaag verschijnt. Er wordt volgens hem te gemakzuchtig met de democratie omgegaan. Alsof deze af is, vanzelfsprekend is, en geen cultivering behoeft. Ondertussen wordt er stevig gemorreld aan het gebouw van de democratie en dreigen we de spelregels van de democratie uit het oog te verliezen.

Kernredactie: Maurice Adams, Hans-Martien ten Napel en Maarten Neuteboom

Het Christelijke in de Nederlandse politiek (herfst 2012)

Zo opzienbarend als de opkomst van christelijke politieke partijen ruim een eeuw geleden was, zo onontkoombaar lijkt nu hun electorale neergang. In 1965 hadden de christelijke partijen 80 zetels, in 2012 zijn het er nog maar 21. Benaderingen van christelijke politiek als ‘beginselpolitiek’ (negentiende eeuw) of ‘geïnspireerde politiek’ (twintigste eeuw) lijken uitgewerkt. Maar hoe kan christelijke politiek nog wel een zinvolle betekenis krijgen? Het is nodig, zinvol en dankbaar om te zoeken naar de herwaardering van het christelijke verhaal voor de christendemocratie, want de christelijke traditie belemmert de politiek niet, maar schept juist de ruimte voor betekenisvolle en waardevolle politiek.

Solidariteit in crisis (zomer 2012)

Het CDA moet zijn visie op ontwikkelingssamenwerking herzien, stelt Jaap de Hoop Scheffer, oud-minister van Buitenlandse Zaken en oud-secretaris-generaal van de NAVO, in het zojuist verschenen nummer van Christen Democratische Verkenningen getiteld Solidariteit in crisis. De huidige visie gaat net als de sector van ontwikkelingssamenwerking nog te zeer uit van een ‘statelijke’ wereld, waarin rijke landen arme landen helpen. Het bedrijfsleven moet volgens hem veel nadrukkelijker een rol krijgen, evenals de krijgsmacht.

Kernredactie: Jan Jacob van Dijk, Raymond Gradus & Maarten Neuteboom.

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.