Uw vragen over de nieuwe bibliotheek

Investeren in een bibliotheek?

Elk jaar komen er 240.000 bezoekers naar de bibliotheek. In Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg wonen bijna 65.000 inwoners, dus je zou kunnen zeggen dat elke inwoner van onze gemeente vier keer per jaar de bibliotheek binnenstapt. 240.000 bezoekers is veel. Vergelijk het eens met museums als Oudheden en Volkenkunde in Leiden. Dat zijn echte publiekstrekkers. Daar komen per jaar ongeveer 150.000 bezoekers. De bibliotheek is de grootste culturele voorziening in Katwijk, met ongeveer 18.000 leden. Ruim één op de vier Katwijkers is daarmee lid van de bieb.

Maar wat komen die mensen daar dan doen? Er leest toch niemand meer een boek?

Dat valt nog reuze mee. Gemiddeld leest elke Nederlander zo'n 6 boeken per jaar. In Nederland besteden we gemiddeld ruim een half uur per dag aan lezen 'van papier', daar horen ook kranten en tijdschriften bij. Daarmee zit Nederland in de kopgroep van Europa (meer info).

Lezen is hartstikke belangrijk, in het bijzonder voor kinderen en jongeren. Het stimuleren van lezen, taal en cultuur is voor onze samenleving belangrijk. Daar is iedereen het in Katwijk over eens. Met een voorziening als een eigentijdse bibliotheek stimuleer je dat allemaal.

Toch klinkt het niet meer van deze tijd, zo’n verzameling boeken!

Dat is een geluid dat veel Katwijkers laten horen. Maar een bibliotheek anno 2018 is veel meer dan een heleboel boeken bij elkaar. In de plannen die er liggen hebben we het eigenlijk niet over een bibliotheek maar over een kennis- en cultuurcentrum. Op heel veel plekken in Nederland zie je dat 'de bieb' een plek is waar mensen op af komen om bijvoorbeeld iets op te zoeken, te studeren, waar mensen met elkaar afspreken. Senioren lezen er een tijdschrift en drinken er een kop koffie. In het nieuwe gebouw komt niet alleen de bibliotheek, maar ook de VVV, de muziekschool, twee boekhandels en een café. Het moet de huiskamer van Katwijk worden.

Er komt ook ruimte in het gebouw voor culturele activiteiten. Dat betekent dat er kleine voorstellingen gehouden kunnen worden, en lezingen, workshops en informatiebijeenkomsten, maar er kan straks ook een film gedraaid worden.

O, dus je kunt straks een biertje of een kop koffie drinken in de bieb?

Ja, dat klopt.

Dat kan toch ook prima in de huidige bibliotheek aan de Schelpendam?

Nou, eigenlijk niet. Het pand aan de Schelpendam is 45 jaar oud en heel onhandig ingedeeld. Bij een drukbezochte lezing van een bekende schrijver zit het publiek gepropt tussen de boekenrekken. Daarnaast is het pand heel slecht toegankelijk voor mindervaliden. De Schelpendam is gewoon niet meer van deze tijd.

Het nieuwe gebouw kost 11 miljoen euro. Dat is toch waanzinnig veel geld?

11 miljoen euro is zeker veel geld. Dat geld komt uit een potje dat we twaalf jaar geleden al gemaakt hebben uit de verkoop van de aandelen die de gemeente had in de NUON. Het nieuwe zwembad is ook uit dat potje betaald, maar ook de Burgt in Rijnsburg en het Dorpshuis in Valkenburg.

Dat potje is gereserveerd voor een nieuwe bibliotheek, dus los van de locatie. Voor een nieuw gebouw op een andere locatie is ook dat bedrag beschikbaar. Vrijwel alle partijen in de gemeenteraad hebben ingestemd met het bestemmen van dit bedrag voor een nieuwe bibliotheek.

Maar komen die boekhandels en dat café dan gratis in het gebouw te zitten?

Nee, die betalen gewoon huur, net zoals ze dat op een andere plek hadden moeten doen. En ook de bibliotheek, de VVV en de muziekschool betalen huur. De gemeente heeft dus ook inkomsten tegenover de investering.

Mooi dat er een potje voor is, maar dat had geld had ook ergens anders aan besteed kunnen worden, bijvoorbeeld aan de zorg?

In Katwijk geven we elk jaar heel veel geld uit aan de zorg. Alles wat met zorg en maatschappelijke ondersteuning te maken heeft noemen we ook wel het Sociaal Domein. In Katwijk gaven we daar in 2017 € 43 miljoen aan uit. Dat is vier keer zo veel en dat doen we elk jaar. Kijken we alleen naar de ouderenzorg, waaronder de uitgaven voor de WMO, dan besteedt de gemeente daaraan elk jaar € 313 per inwoner. Ter vergelijking: de kapitaalslasten van de bieb (dat zijn de jaarlijkse afschrijvingen en rentekosten) kosten een tientje per jaar. En dat tientje voelen we niet eens, omdat de investering betaald wordt uit het potje uit de verkoop van de aandelen van de NUON.

Je weet hoe het gaat met projecten zoals deze: eerst zeggen ze dat het 11 miljoen kost, maar daarna moet er nog veel geld bij.

De gemeenteraad kijkt kritisch mee naar de kosten van het project. Het kostenplaatje is goed onderzocht en er externe deskundige gaat meekijken. Uit de onderzoeken volgt dat de plannen technisch uitgevoerd kunnen worden en dat de uitgaven binnen het budget blijven. De gemeenteraad is daar erg scherp op. Blijkt uit de vervolgonderzoeken dat het plan meer kost dan de 11 miljoen die ervoor is uitgetrokken, dan gaan de plannen niet door.

Waarom moet dat nieuwe pand midden in het centrum?

Er is in Nederland veel onderzoek gedaan naar hoe een modern winkelgebied er uit zou moeten zien. Door internet is het winkelgedrag van de consument veranderd. Er wordt veel online geshopt. Deze trend gaat ook aan Katwijk niet voorbij. Het publiek wil meer dan alleen winkelen: in een winkelcentrum moet het gezellig zijn, er moet reuring zijn en wat te beleven. Deskundigen zeggen daarom dat je winkelen, horeca en cultuur moet combineren.

Ook het Katwijkse centrum is onder de loep genomen en dat bleek te groot te zijn. Het publiek verspreidt zich over een te groot gebied, er is te veel winkelruimte. Daarom is het dubbele winst als we de Noordzee Passage kunnen omvormen tot cultureel centrum: we maken het centrum van Katwijk aan Zee levendiger en we halen het teveel aan winkels uit de markt. De Passage is verder niet het mooiste stukje van Katwijk, met de plannen krijgt dat een flinke facelift.

En waarom komt het pand niet meer centraal in de gemeente? De bieb is er toch ook voor Rijnsburgers en Valkenburgers?

Bijna alle partijen in Katwijk vinden dat het pand in het centrum van Katwijk aan Zee moet komen, om het winkelgebied daar te versterken. Op geen andere plek in onze gemeente zou het centrum zo'n functie kunnen vervullen. Dan zou het een los pand zijn met veel minder aantrekkingskracht. Net zoals de Schelpendam nu. Het winkelcentrum en het kennis- en cultuurcentrum gaan elkaar versterken. Daar zijn in Nederland ook meerdere geslaagde voorbeelden van.

Natuurlijk vindt het CDA het belangrijk dat er ook goede voorzieningen zijn in de andere dorpen van onze gemeente. Daarom is er een aantal jaar geleden al geïnvesteerd in De Burgt in Rijnsburg en het Dorpshuis in Valkenburg. Veel Rijnsburgers en Valkenburgers komen daar met veel plezier. In de wijk Hoornes/Rijnsoever staat een bibliotheek met digiTaalhuis waar veel cursussen en taalactiviteiten plaatsvinden. In Katwijk aan den Rijn is in De Roskam een haal- en brengpunt van de bieb en verder hebben 19 basisscholen een Bibliotheek-op-school.

Oké, interessant! Toch nog een laatste vraag: is het CDA de enige partij die voor het nieuwe centrum is?

Nee, want dan zou het gebouw er niet komen. Het CDA heeft maar 7 van de 33 zetels in de gemeenteraad, dus er is samenwerking nodig met andere partijen om een meerderheid te hebben voor plannen als deze. Het CDA werkt samen met ChristenUnie en SGP. Ook die staan volmondig achter deze plannen. Samen hebben we een ruime meerderheid in de gemeenteraad.

In het college is wethouder Jacco Knape, van de SGP, verantwoordelijk voor dit dossier.

Dus alle andere partijen in de gemeenteraad zijn tegen?

Nee, eigenlijk niet. Er zijn maar twee partijen die echt tegen de plannen zijn. Die zeggen: knap het gebouw aan de Schelpendam maar op. Vergis je niet, dat kost ook een paar miljoen. Alle andere partijen in de gemeenteraad, zoals Gemeentebelangen, D66, PvdA, KiesKatwijk en De Lokalen, zijn voor de bouw van een nieuw kennis- en cultuurcentrum in het centrum van Katwijk. Alleen zouden zij het pand liever ergens anders zien. Bijvoorbeeld het Baljuwplein wordt vaak genoemd. Die locatie is duurder en er kleven andere bezwaren aan. Voor die andere plekken is geen meerderheid in de gemeenteraad. Voor de Noordzeepassage is wel een ruime meerderheid in de gemeenteraad.

Stiekem denken wij dat de andere partijen in de gemeenteraad in hun hart heel blij zijn met de plannen, maar laten ze het CDA, ChristenUnie en SGP de kastanjes uit het vuren halen. Dan kunnen zij goede sier maken richting de bevolking dat ze tegen zijn. Maar wij verdenken hen ervan dat ze in hun hart wel voor zijn, ook al roepen ze bezwaren als 'te duur' en 'te riskant'. Maar ja, zo werkt dat soms in de politiek. Het CDA doet daar niet aan mee, we staan voor onze keuze. Net als de ChristenUnie en de SGP.

Maar op de Stemwijzer en in de krant zeiden die partijen toch dat ze tégen waren?

Je weet toch dat de verkiezingen er aan komen. De plannen liggen nu eenmaal moeilijk in Katwijk. Maar de gemeenteraad heeft ChristenUnie en SGP kortgeleden flink aan de tand gevoeld en allebei hebben ze uitgesproken vol achter de plannen te staan, ook na 21 maart.

Huiskamer van Katwijk

In opdracht van de gemeente Katwijk heeft Topos Architecten een voorlopig ontwerp voor de nieuwe bibliotheek en muziekschool gemaakt. Dit is een impressie van hoe de nieuwe voorziening eruit kan komen te zien.

Toch nog vragen?

Uw gegevens

* Verplicht veld

Landelijk/​Provinciaal

De twaalf provinciale afdelingen vormen de schakel tussen de gemeentelijke afdelingen en het landelijke bestuur.