Orde op zaken

1.
Transparante begroting op basis van meerjarige plannen 
Volgens plan worden zaken uitgevoerd. Te vaak zien we dat vastgestelde plannen niet of deels uitgevoerd worden. We willen beter inzicht in en sturing op de uitgaven om te voorkomen dat de rekening doorschuift.
2.
Realistisch duurzaam, circulair en klimaatbestendig
We zien te weinig van de duurzame ambities van de afgelopen 15 jaar terug in beleid en beheerplannen. Dit kan anders.
3.
Beschermen van natuur, biodiversiteit en milieu 
Ameland heeft een bijzonder waardevol aanbod aan natuur. Het is van belang om hier extra goed op te passen. We zien het belang van de natuur, biodiversiteit en milieu te weinig terug in het huidige beleid. Dit kan anders.
4.
Goede ruimtelijke ordening 
Het Omgevingsplan voor Ameland als geheel en per dorp moet opgesteld worden met als uitgangspunt een aantrekkelijk en hoogwaardig voorzieningenniveau. Voorts dient de kleinschaligheid geborgd te worden in dit plan. Geen grote objecten meer.
5.
Herzien gemeentelijke bedrijven en subsidies 
De gemeente moet zich richten op de kerntaken. Om te komen tot een transparante begroting zien we graag dat de gemeente de bv’s en subsidieregelingen herziet. Een gelijk speelveld is hierbij het uitgangspunt. De verantwoordelijke en betrokken samenleving.
6.
Beleid en projecten vanuit sociale verbondenheid 
Onze visie op participatie is een goed gesprek met inwoners. Op basis van feiten en cijfers schetst de gemeente de kaders en samen vullen we deze in. We bieden een proces, kaders en richting, niet direct de oplossingen.
7.
Voorzieningenniveau behouden 
Het voorzieningenniveau op Ameland is hoog en waardevol. CDA Ameland staat voor het koesteren van de waarde en behoud van diversiteit in aanbod. Naast de wettelijke taken als voor huisvesting van het onderwijs en bijbehorende sporthallen faciliteren we als gemeente ook tal van gebouwen voor verenigingen die het wonen en leven op het eiland mooi maken. We streven we naar behoud van dit hoge niveau.
8.
Behoud van Amelander cultuur, taal en erfgoed 
CDA Ameland staat voor het actief steunen van verenigingen en stichtingen die zich inzetten voor cultuur, taal en historie. We versterken de samenwerking met de scholen, STAM en het VVV. Bij culturele evenementen ondersteunen we faciliterend.
9.
Verantwoord investeren in onderwijs 
Onderwijs dichtbij betekent investeren in mensen en niet in vastgoed. Door te investeren in mensen kunnen kleinschalige scholen goed onderwijs blijven leveren.
10.
Investeren in een gezonde samenleving 
Aandacht voor mentale gezondheid en verslavingsproblematiek. Speciale aandacht voor niet wekelijkse sporters. Sport en bewegen bereikbaar maken vanuit welzijn niet vanuit competitie. Een eerlijke en sterke economie voor een welvarend eiland
11.
Optimale Bereikbaarheid 
Goed vervoer naar en op het eiland is cruciaal. CDA Ameland wil samen met de provincie en Rijksoverheid werken aan een betrouwbare verbinding met de vaste wal en duurzaam eilandvervoer.
12.
Toerisme in harmonie 
De drijvende kracht achter de eilandeconomie is toerisme. We staan als CDA Ameland voor een divers en kleinschalig aanbod zodat één ieder het eiland kan bezoeken. De ontwikkelruimte binnen de bestaande ruimtelijke ordening is te ruim en heeft te veel impact op de directe leefomgeving. Dit moet anders en dat willen we doen door het Omgevingsplan aan te passen en de ruimte waar mogelijk te beperken en de kleinschaligheid als uitgangspunt te nemen.
13.
Balans en perspectief voor ondernemers
 Zoveel mogelijk van de begroting komt ten bate van lokale ondernemers wat zorgt voor zekerheid en perspectief. We streven naar een goede mix tussen verantwoordelijkheid met externe expertise waar nodig.
14.
Beschermen van arbeidsmigranten 
We stellen eisen aan personeelshuisvesting en handhaven op de uitvoering hiervan. We willen voorkomen dat mensen in een situatie terecht komen waarbij ze volledig afhankelijk zijn van hun werkgever. Om de sociale samenhang in de dorpen te beschermen en waar mogelijk te versterken is het van belang dat arbeidsmigranten, maar ook mensen van buiten die op Ameland komen wonen, een bijdrage leveren aan de samenleving.
15.
Investeren en faciliteren van kleinschaligheid
Het moet mogelijk zijn voor inwoners om een deel van hun woning te verhuren aan personeel of recreanten. Particuliere verhuurders staan dicht bij hun veelal vaste klanten. Voor kleinschalige ondernemingen moet ruimte zijn.

De vijftien punten vormen met name de WAT -willen- we- uitwerking. HOE-willen-we dat dit moet gebeuren naar het oordeel van onze partij is hieronder kort uitgelegd in drie pijlers van ons verkiezingsprogramma.

1.Een gezonde samenleving.

In de eerste plaats koesteren we het sociale kapitaal en willen we hierin fors investeren. Het is belangrijk dat de eilander samenleving omziet naar elkaar. Dat je je buren kent en elkaar kunt helpen en ondersteunen, mocht dat nodig blijken. Met name in kinderen en jongeren dient naar onze mening geïnvesteerd te worden. Niet alleen met bijvoorbeeld een pumptrackbaan en andere (sport)faciliteiten, maar vooral ook met aandacht voor het welzijn van deze groep mensen. Terugdringen van bijvoorbeeld het middelengebruik onder jongeren vraagt een aanpak, waarbij alle betrokken partijen een rol hebben, niet alleen de kinderen en jongeren zelf, maar ook de ouders, de scholen, het gebiedsteam, de huisartsen. Eigenlijk de gehele eilander samenleving. Wij willen beginnen door via het gebiedsteam en het sociaal- cultuur werk te investeren in dat, wat leeft bij de jongeren.

Jongeren op Ameland zijn al vrij jong zelfstandig als ze gemiddeld op hun zestiende naar de vaste wal gaan voor vervolgonderwijs. Normaal gesproken groeien kinderen geleidelijk op binnen de beschermde omgeving van het gezin, school en de buurt, in ons geval het eiland. Daar wordt ze geleerd hoe de maatschappij werkt en hoe daarin een plaats te kiezen. De Amelander jongeren gaan echter op gemiddeld hun zestiende levensjaar op kamers naar de vaste wal voor vervolgonderwijs en daarmee worden ze in één keer geconfronteerd met volwassen verplichtingen zoals het beheren van geld, het plannen van hun dagelijkse leven en het dragen van verantwoordelijkheid voor zichzelf. Hierdoor maken zij een abrupte overgang van afhankelijkheid naar zelfstandigheid, wat kan worden gezien als een voortijdige breuk met het normale proces van opgroeien. CDA Ameland wil investeren in het begeleiden van dit proces. Ook is er voor jongeren in deze situatie weinig tot niets te doen op het eiland dan cafébezoek en hier en daar wat sporten. Jongeren verdienen meer en beter en CDA Ameland zet zich hiervoor in. De jeugd is de toekomst van ons eiland. Jongeren moeten zich hier kunnen ontwikkelen, een toekomst opbouwen en zich thuis voelen. Dat vraagt investeren in jongeren door voldoende ruimtes te hebben voor ontmoeting, sport, culturele activiteiten. Voorts dient er aandacht te zijn en geïnvesteerd te worden in mentale gezondheid en preventie van verslavingen. CDA Ameland wil een zo breed mogelijke samenwerking tussen ouders, school, zorg- en welzijnsorganisaties om het gezondheids- en welzijnsbeleid vorm en inhoud te geven samen met alle betrokkenen, vooral dus ook met de jongeren.

De gemeente vervult hierin een ondersteunende rol vanuit het sociale domein en het gebiedsteam. Met name kinderen en jongeren verdienen aandacht en ondersteuning, vooral ook weer vanuit het sociale domein.

Onze speerpunten hierin:

• Onderwijs dichtbij: CDA Ameland zet zich in voor goed primair en voortgezet onderwijs op het eiland, met aandacht voor kleine klassen en    samenwerking met het vasteland voor bredere keuzemogelijkheden. De school in Ballum verdient bestaansrecht en ons aller steun, evenals de overige  scholen op het eiland.
• Onderwijs bereikbaar: het moet voor kinderen die onderwijs volgen aan de vaste wal mogelijk zijn om tot hun 18e levensjaar gecompenseerd te worden  voor de reiskosten.
• Jeugdvoorzieningen: jongeren moeten voldoende ruimte hebben om elkaar te ontmoeten. Wij willen investeren in jongerenruimtes, sport en culturele activiteiten.
• Gezondheid en welzijn: aandacht voor mentale gezondheid en preventie van verslavingen. CDA Ameland pleit voor een zo breed mogelijke  samenwerking tussen ouders, school, zorg- en welzijnsorganisaties om het gezondheid- en welzijnsbeleid vorm en inhoud te geven.
• Werk en toekomst: stage- en leerwerkplekken bij lokale bedrijven zijn belangrijk om jongeren te binden. Wij stimuleren samenwerking tussen  ondernemers en onderwijs. Dan kunnen we doen door initiatieven hiertoe financieel te ondersteunen met subsidie en/of ervoor te zorgen dat vraag en  aanbod elkaar weet te vinden, bijvoorbeeld via zogenaamde werkplaatsconcepten.

Ameland staat voor uitdagingen: toerisme, woningdruk, economische belangen en natuurbehoud botsen soms met elkaar. CDA Ameland kiest voor balans.

Onze speerpunten:

•Toerisme in harmonie: toerisme is een belangrijke motor, maar mag niet overheersen. Wij pleiten voor begrenzing van overtoerisme en willen een   stop  op verdere grootschalige ontwikkelingen door de overtollige ruimte uit de bestemmingsplannen te halen en in overleg met de inwoners te kijken welke  schaal past bij het eiland. De uitkomst ervan is van belang voor de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan.
•Evenwicht tussen wonen, werken en recreëren: we moeten zorgen dat het aantal woningen voor inwoners niet in de knel komt door vakantieparken en    tweede huizen en dat een overvloed aan arbeidsmigranten het wonen en werken op Ameland niet in onbalans brengt en de sociale samenhang verstoort.  We kennen allemaal de woonsituaties waarbij er in een woning 37 bedden waren voor arbeidsmigranten in de horeca. Dit zijn ongewenste ontwikkelingen. Dat betekent scherpe keuzes maken en investeren in kleinschaligheid, waarbij de leefbaarheid niet onder druk komt te staan.
•Samenwerken met ondernemers: ondernemers zijn cruciaal voor de economie en werkgelegenheid, maar maatschappelijke belangen moeten altijd  meewegen. Dit betekent dat er overleg moet zijn over voor hen gewenste ontwikkelingen die ook voor de samenleving gewenst zijn. Daar waar  knelpunten zijn en verschil van mening in ontwikkelmogelijkheden, verdient dialoog de voorkeur boven het van bovenaf regelen.
•Sterke samenleving: vrijwilligerswerk, verenigingen en kerken zijn pijlers van de gemeenschap. CDA Ameland ondersteunt deze initiatieven, omdat zij  bijdragen aan een leefbare samenleving en het vergroten van de sociale samenhang.

CDA Ameland vindt het belangrijk dat we met elkaar investeren in onze samenleving. Met elkaar en voor elkaar. Dat betekent dat we via participatietrajecten elkaar regelmatig spreken en overleggen wat we gaan doen met belangrijke vraagstukken voor de Amelander samenleving. We vinden het hierbij ook belangrijk dat initiatieven vanuit deze samenleving genomen worden. Een voorbeeld is de avond die georganiseerd werd over de toekomst van het Rabobankgebouw in Nes door de inwoners van Nes en de informatieavonden over het behoud van de Ballumer school door de inwoners van Ballum. CDA Ameland ondersteunt dit soort initiatieven en vindt het belangrijk dat ze plaatsvinden en dat er door het openbaar bestuur op Ameland iets mee wordt gedaan. Voorts vinden wij het belangrijk dat het openbaar bestuur zoveel mogelijk participatietrajecten organiseert bij vaststelling of wijziging van beleid en bij vergunningaanvragen, die ingrijpen in de samenleving of buurt.